به بهانه پیشنهاد بهمنی درباره دينار؛
مگر واژگان زيباي فارسي چه كم دارند؟
بهمني در گفته خود استدلال كرده است كه اين واحد ـ دينار ـ در گذشته نيز استفاده می شده و مشكلي ندارد! اما شاید بررسي ريشه واحدهاي «ريال» و «دينار» جالب باشد. «ريال» از كلمه اسپانيايي «real» وارد زبان فارسي شده كه به معناي شاهي و نيز نقره رايج در آن كشور بوده است، «دينار» نيز از واژه ديناريوس كه واحد پول امپراتوري روم بوده، گرفته شده است.

هر چند برداشتن چهار صفر از پول ملي، مقوله اي اقتصادي است و موضوع اين نوشته نیست، آنچه باعث شد تا اين موضوع مورد توجه قرار گيرد، سخنان بهمني، رئيس كل بانك مركزي، پيرامون حذف چهار صفر از پول ملي و تعيين زير واحد «دينار» براي آن است.
به گزارش «تابناک»، بهمني در گفته خود استدلال كرده است كه اين واحد ـ دينار ـ در گذشته نيز استفاده می شده و مشكلي ندارد! اما شاید بررسي ريشه واحدهاي «ريال» و «دينار» جالب باشد؛ «ريال» از كلمه اسپانيايي «real» وارد زبان فارسي شده كه به معناي شاهي و نيز نقره رايج در آن كشور بوده و «دينار» نيز از واژه ديناريوس كه واحد پول امپراتوري روم بوده، گرفته شده است.
بنا بر آنچه در لغت نامه دهخدا آمده است، ريشه كنوني دينار، از كلمه «دِنّار» گرفته شده و براي اينكه با مصدرهايي كه بر وزن فعّال ميآيند، اشتباه نشود، نون اول به «يا» تبديل شده است.
بنا بر این گزارش، دينار هم اكنون واحد پول كشورهايي مانند عراق، الجزاير، ليبي، سودان، تونس، اردن، مقدونيه، صربستان و... است؛ بنابراین، هرچند برخی بر این باور باشند که توان پاسداري تمام عيار از زبان و فرهنگ برای جلوگيري از ورود واژگان بيگانه نیست، اين بدان معنا نيست كه خودمان به پيشواز جنسهاي بيگانه برويم؛ آن هم چيزهايي كه ماندگاري آنها نسل ها ادامه دارد.
حال این سوال پیش می آید که چرا رئيس كل بانك مركزي به خود اجازه مي دهد تا در كنار واژه وارداتي ريال، دينار را نيز بيفزايد؟ مگر واژگان زيباي فارسي چه كم دارند؟
از سویی، باید توجه داشت، اين كه برخی بر ورود كلمات از زباني غير فارسي به زبان رسمي ايرانيان با اين استدلال كه آنها كاملترند اصرار دارند، كاملا بي معني و از سر ناتواني است.
از سوی دیگر، در اين كه پاسداري از زبان و فرهنگ فارسي در حد تشريفات و هزينه كرد بودجه هاي كلان خلاصه شده است، ترديدي نیست و كافي است به سخنان مجريان تلويزيوني، سخنرانان، سخنان عامه مردم و... توجه شود تا سرعت نابودي زبانمان را دريابيم.
در اين راستا، با انتقاد جدي به متوليان امر، پيشنهادهاي زير ارایه مي شود:
1 ـ فرهنگستان زبان و ادب فارسي كه وظيفه حفظ و حراست، رواج و نيز ايجاد نشاط و بالندگي زبان فارسي را بر پایه اساسنامهاش بر عهده دارد، نيازمند تحرك جدي است. كافي است تا نگاهي از سر كنجكاوي به واژههاي برگزيده اين سازمان دولتي در برابر واژههاي بيگانه بيندازيد كه زحمتي به خود نداده اند و در بيشتر موارد، ترجمه لفظ به لفظ انگليسي و يا عربي را به فارسي برگردانده اند. در اغلب موارد هم آنقدر دير عمل مي كنند كه واژه وارداتي در دهان و زبان همه جاخوش مي كند و واژه برابر آن ديگر جايي ندارد؛ به عنوان يكي از هزاران، مقايسه كنيد، استفاده عموم مردم از واژه sms يا واژه پيامك، هر چند كه خود پيامك نيز به نوعي ترجمه لفظ به لفظ sm يا همان پيام كوتاه است.
بعضي واژه هاي گزينش شده هم بسيار خنده دار است: مثلا براي واژه «آمپول»، معادل فارسي آب دزدك قرار داده اند. در حالي كه در بسياري از مناطق ايران از كمله «سوزن» استفاده مي كنند كه بسيار بهتر است. كش لقمه و... هم که حكايتي دیگر دارد.
بنابراین، از رئيس جمهور به عنوان بالاترين مقام در اين فرهنگستان درخواست مي شود تا با گماردن افراد متخصص، صاحب دغدغه، كنجكاو و علاقه مند به ايران و به دور از هياهوي سياست، در فرهنگستان زبان و ادب فارسي پويايي جدي ايجاد كنند.
2 ـ صداو سيما به قول بنيانگذار جمهوري اسلامي، يك دانشگاه است. متأسفانه در اين دانشگاه، برنامه اي جدي، عمومي و فراگير براي پاسداري از زبان و فرهنگ فارسي ديده نشده و مجريان آن ـ خواسته و يا ناخواسته ـ خود به اشاعه زبان بيگانگان مي پردازند. پس درخواست اين است تا در ساخت برنامهها، اجرا و... به اين موارد توجه شود و اين رسانه مهم و دیگر رسانه ها نیز درباره توسعه زبان فارسي توجه ويژه نشان دهد.
3 ـ درخواست اصلي از مردم است. زبان و فرهنگ سرمايه هستند. مردم نبايد به راحتي واژگان بيگانه را بپذيرند،.دگرگوني هاي سريع در فناوريها، واژههاي بسياري را وارد زبان مردم ما كرده است؛ واژههايي كه ريشهاي در فرهنگ و زبان ما ندارند؛ بنابراین، شايسته است تا در اين باره مردم با دل نگراني به موضوع نگاه كنند.
به هر حال، باید توجه داشت که اگر برنامه اي پويا، منسجم و ادامه دار براي حفظ زبان فارسي و حتي زبانهاي محلي نوشته و اجرا نشود، دور نيست تا زبان فارسي از فهرست زبانهاي زنده دنيا حذف شود.
4 ـ اما پيشنهاد پاياني، باز هم به فرهنگستانيهاست. به جاي برگردان واژه به واژه خارجي به مثلا فارسي، از توانايي زبان هاي محلي ايراني كه زير شاخه زبان فارسي هستند، بهره گیرید.
به گزارش «تابناک»، بهمني در گفته خود استدلال كرده است كه اين واحد ـ دينار ـ در گذشته نيز استفاده می شده و مشكلي ندارد! اما شاید بررسي ريشه واحدهاي «ريال» و «دينار» جالب باشد؛ «ريال» از كلمه اسپانيايي «real» وارد زبان فارسي شده كه به معناي شاهي و نيز نقره رايج در آن كشور بوده و «دينار» نيز از واژه ديناريوس كه واحد پول امپراتوري روم بوده، گرفته شده است.
بنا بر آنچه در لغت نامه دهخدا آمده است، ريشه كنوني دينار، از كلمه «دِنّار» گرفته شده و براي اينكه با مصدرهايي كه بر وزن فعّال ميآيند، اشتباه نشود، نون اول به «يا» تبديل شده است.
بنا بر این گزارش، دينار هم اكنون واحد پول كشورهايي مانند عراق، الجزاير، ليبي، سودان، تونس، اردن، مقدونيه، صربستان و... است؛ بنابراین، هرچند برخی بر این باور باشند که توان پاسداري تمام عيار از زبان و فرهنگ برای جلوگيري از ورود واژگان بيگانه نیست، اين بدان معنا نيست كه خودمان به پيشواز جنسهاي بيگانه برويم؛ آن هم چيزهايي كه ماندگاري آنها نسل ها ادامه دارد.
حال این سوال پیش می آید که چرا رئيس كل بانك مركزي به خود اجازه مي دهد تا در كنار واژه وارداتي ريال، دينار را نيز بيفزايد؟ مگر واژگان زيباي فارسي چه كم دارند؟
از سویی، باید توجه داشت، اين كه برخی بر ورود كلمات از زباني غير فارسي به زبان رسمي ايرانيان با اين استدلال كه آنها كاملترند اصرار دارند، كاملا بي معني و از سر ناتواني است.
از سوی دیگر، در اين كه پاسداري از زبان و فرهنگ فارسي در حد تشريفات و هزينه كرد بودجه هاي كلان خلاصه شده است، ترديدي نیست و كافي است به سخنان مجريان تلويزيوني، سخنرانان، سخنان عامه مردم و... توجه شود تا سرعت نابودي زبانمان را دريابيم.
در اين راستا، با انتقاد جدي به متوليان امر، پيشنهادهاي زير ارایه مي شود:
1 ـ فرهنگستان زبان و ادب فارسي كه وظيفه حفظ و حراست، رواج و نيز ايجاد نشاط و بالندگي زبان فارسي را بر پایه اساسنامهاش بر عهده دارد، نيازمند تحرك جدي است. كافي است تا نگاهي از سر كنجكاوي به واژههاي برگزيده اين سازمان دولتي در برابر واژههاي بيگانه بيندازيد كه زحمتي به خود نداده اند و در بيشتر موارد، ترجمه لفظ به لفظ انگليسي و يا عربي را به فارسي برگردانده اند. در اغلب موارد هم آنقدر دير عمل مي كنند كه واژه وارداتي در دهان و زبان همه جاخوش مي كند و واژه برابر آن ديگر جايي ندارد؛ به عنوان يكي از هزاران، مقايسه كنيد، استفاده عموم مردم از واژه sms يا واژه پيامك، هر چند كه خود پيامك نيز به نوعي ترجمه لفظ به لفظ sm يا همان پيام كوتاه است.
بعضي واژه هاي گزينش شده هم بسيار خنده دار است: مثلا براي واژه «آمپول»، معادل فارسي آب دزدك قرار داده اند. در حالي كه در بسياري از مناطق ايران از كمله «سوزن» استفاده مي كنند كه بسيار بهتر است. كش لقمه و... هم که حكايتي دیگر دارد.
بنابراین، از رئيس جمهور به عنوان بالاترين مقام در اين فرهنگستان درخواست مي شود تا با گماردن افراد متخصص، صاحب دغدغه، كنجكاو و علاقه مند به ايران و به دور از هياهوي سياست، در فرهنگستان زبان و ادب فارسي پويايي جدي ايجاد كنند.
2 ـ صداو سيما به قول بنيانگذار جمهوري اسلامي، يك دانشگاه است. متأسفانه در اين دانشگاه، برنامه اي جدي، عمومي و فراگير براي پاسداري از زبان و فرهنگ فارسي ديده نشده و مجريان آن ـ خواسته و يا ناخواسته ـ خود به اشاعه زبان بيگانگان مي پردازند. پس درخواست اين است تا در ساخت برنامهها، اجرا و... به اين موارد توجه شود و اين رسانه مهم و دیگر رسانه ها نیز درباره توسعه زبان فارسي توجه ويژه نشان دهد.
3 ـ درخواست اصلي از مردم است. زبان و فرهنگ سرمايه هستند. مردم نبايد به راحتي واژگان بيگانه را بپذيرند،.دگرگوني هاي سريع در فناوريها، واژههاي بسياري را وارد زبان مردم ما كرده است؛ واژههايي كه ريشهاي در فرهنگ و زبان ما ندارند؛ بنابراین، شايسته است تا در اين باره مردم با دل نگراني به موضوع نگاه كنند.
به هر حال، باید توجه داشت که اگر برنامه اي پويا، منسجم و ادامه دار براي حفظ زبان فارسي و حتي زبانهاي محلي نوشته و اجرا نشود، دور نيست تا زبان فارسي از فهرست زبانهاي زنده دنيا حذف شود.
4 ـ اما پيشنهاد پاياني، باز هم به فرهنگستانيهاست. به جاي برگردان واژه به واژه خارجي به مثلا فارسي، از توانايي زبان هاي محلي ايراني كه زير شاخه زبان فارسي هستند، بهره گیرید.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
نام واحد پول کشور شیعی را بگذاریم علوی یا دریک
ده سال پیش رفتم تاجیکستان. وقتی دیدم واحد پولش "سامانی" نام داره حظ کردم. آرزو کردم ای کاش واحد پول ایران هم بشه "ساسانی" دریک معنیش سکه زر بوده. اونم خوبه. ولی همون "ساسانی" بهتره
به نظر بنده بهتر است اقتصاد درست شود بعد مردم خودش هم صفرها را برميدارند و هم واحد پول را انتخاب ميكنند. چندي پيش 10 ريال =ا تومن بود بعد ها 10000 ريال = ا تومن شد و الان 10000000=ا تومن است....
اسم واحد پول بگذاری اسلامی یا واژه ای که هر گاه هر کشوری ضد اسلامی چشمش به آن افتاد به یاد ایران و اسلام بیافتد.
جهت اطلاع درهم و دینار واحد پول دوران ساسانی بوده که از زبان یونانی وارد زبان فارسی شده و بعد عربها از آن استفاده کرده اند
اسمشو بگذارند ساسانی
ما كه از ريال و تومان خيرى نديديم !!!!لااقل اول خوب حساب وكتاباتون را انجام بديد, يه اسم خوش يمن انتخاب كنيد@
این همه بیکار اینجا جمع شده پارسایان چیه واسه خودتون فرهنگ دروغ درست کردین کجای شما آریایی است؟
آریایی چشم آبی - پوست سفید - قد رعنا - موهای بور
شماها چشم تیره - مو تیره - قد متوسط - پوست سبزه
خوشین واسه خودتون
واحد پول ایران قبل از داریوش تالانت بود که داریوش ان را دریک از روی نام خود کرد ودر دوره های بعد از اسلام صنار از سلطان محمود وعباسی در صفوه بود تومان مغولی دینار رومی درهم یونانی است لذا تهیه نام ایرانی که معرف فرهنگ ما باشد ضروری است متاسفانه دسته ای به دوران جنایت پرتغالی ها خیلی علاقمند هستند که از ریال به ریشه ریال - شاهی - دست نمی کشند
واقعا متاسفم
این عربا چه سودی واسه ما داشتن .
همون تومان بهتره همه هم باهش راحت کنار میان پول خورد بزارین ریال که عالی مشه
همون تومان بهتره همه هم باهش راحت کنار میان پول خورد بزارین ریال که عالی مشه
آقا جان توی قانون، اجزاء پول ایران دیناره.
پشيز
چه ايرادي داره كه هيچ كي نگفته؟
مگه نميگيم فلان چيز پشيزي ارزش نداره!!
پيشنهاد ميشود گروهي از كارشناسان نام واحدهاي پول در ادوار مختلف تاريخي را باتوجه به معني وعلت نامگذاري جمع اوري وبررسي كرده ونام جديدي را انتخاب كنند. از اصطلاحاتي مثل" پشيز "، "عباسي "،"شاهي"و"قران"گرفته تا "تومن "و "دريك"و"زر"و"سيم"و....
«دريك» نام اصيلي براي واحد پول ملي ايران
يك كارشناس سكه گفت: چنانچه قرار باشد يك واحد پول ملي فارسي براي ايران تعيين گردد، «داريك» يا «دريك» يا «زريك» نام اصيلتري است.
صديقه فروغيان در گفت وگو با خبرنگار اقتصادي خبرگزاري فارس گفت: در دوره هخامنشي از دريك براي سكه هاي طلا و از «سيكل» يا «شكل» براي سكه هاي نقره استفاده مي شد.
وي در جمع بندي مطالب خود گفت: به نظر من در بين واحدهايي كه پول ملي ايران به خود ديده ، دريك اصيلتر و ملي تر از سايرين بوده است.
*تابناك محترم،
خواهشمند است آنرا انعكاس داده و پيگيري نماييد چرا كه مطمئنا از طرف افكار عمومي با استقبال مواجه خواهد شد.
خطاب به دوستانی که تومان را مناسب می دانند عرض می کنم که ضمن اینکه به نظر ایشان احترام می گذارم ولی نکته ای که بسیار مهم است این است که اگر تصمیمات مهمی مانند این تنها بر اساس عادات مردم بدون توجه به ریشه های بوجود آمدن آنها گرفته شود اوضاع بدتر از چیزی خواهد شد که هم اکنون هست نکته دیگر اینکه بسیار شایسته است ملتی مانند ملت ما در مقابل مردمان دیگری که تهی از پیشینه هستند ، با افتخار پیشینه خود را در هر فرصتی به رخ بکشند و فضایی برای عرض اندام فرهنگی در زمینه هایی که تواناتر است را از دیگران بگیرد.
شما پیشینه خود را به اندازه کافی به جهانیان عرضه کرده اید لطفا اگر چیزی دارید دارایی خود را عرضه کنید.
ضمنا کسی که چیزی داشته باشد برای اثبات خودش آن را به بی چیزها عرضه نمی کند. بلکه کسی که بی چیز باشد همیشه مدعی آن چیزی است که ندارد و میخواهد با خوار شمردن دیگران خود را بالا برد.
تومان یا تومن بسیار زیباست. چرا که اگر 4 صفر برداشته شود دقیقا می شود همان چیزی که الان بر سر زبانهاست. یعنی همه به 10000 ریال میگویند یک تومن. این عالی است.
من با تومان موافقم هم جا افتاده است و هم ريشه داره يعني يك لغت اصيل تركي كه ساليان ساله تو كشور ما استفاده ميشه مثل اينكه بعضيا يادشون رفته ايران فقط از فارس زبان ها تشكيل نشده چه ايرادي داره از كلمات مرسوم زبان هاي غيرفارسي ايراني استفاده كنيم؟
تومان مغولیه عقل کل!
خوب اینم بد نمیگه
توهــــــــــــم !!!
آفرین بر دریک
آره بابا توروخدا اسم کاملا فارسی بزارید
تا اونجایی که سواد بنده قد میده " آب دزدک" نوعی حشره خاکزی بوده که آفت مزارع صیفی هستش! چه ربطی به آمپول داره نمیدونم.
اگر بفکر ایران و ایرانی هستند
با انتخاب نام ایرانی یه کار انقلابی دیگر انجام بدهند
مردم مثل هد فمندی یارانه ها کمک دولت خواهند کرد
اول واژه های عربی رو اصلاح کنید که اینقد علاقه دارین فارسی
درهم واژه قدیمی ایرانی است و دوره اشکانیان رواج داشته و در اصل درخم بوده . بهتر است از همین درهم استفاده کنیم .
درهم از دراخما آمده . واحد پول یونان باستان. عرب که پول نداشته
دریک فارسی است.
مگر واژگان زیبای پارسی چه کم دارند؟
درست تر نیست؟!!!!!!!!!!!!!
دریک یا قران واحد پول خرد هم بشود قرش
اسم دریک ایرانی است وسکه طلای هخامنشیان بوده.برای پول خورد هم پشیز پول خورد دوره ساسانی بوده
مشکلتان با تومن و قران چیست ؟!
به نظر من بزارن "پارسیان"
مثلا 100 پارسیان
به نظر من بهتر بزارن "پارسی"
مثلا 100 پارسی
هنا ایران یا اخی
آقا کسی 10 دینار خورد داره؟
دریک یا ذریک مناسبترین نام می باشد
در سال ۱۳۰۸ خورشیدی به موجب قانون آحاد، پول ایران تغییر یافت و واحد پول به ریال تبدیل گردید. لذا مجلس باید اقدام کند .پیشنهاد "پول ایرانی" و "صدک" خوب است، و شبیه آن هم هست لیرترک ، ضمن اینکه می شود واحد خردتر "هزارک" را هم گذاشت . داریک و دریک در زبان حاضر جا نمی افتد - کارشا وقروش عربی همریشه اند اما واحد وزن بوده و زیرواحد آن "شکل " امروز در رژیم اشغالی رایح است مانند قران و کرون که الان در سوئد و چندجای دیگر هست. واژه سامانی به افتخار ویادمان سامانیان درتاجیکستان رایج شده و بااین حساب استفاده از واژه "بهمنی" به یاد بهمن پیروزی خوبست. درست مانند عباسی و اشرفی و نادری که در کشورمان زمانی رایج بود. باید دید کاربرد امروزی کدام واژه به زبان مردم ما نزدیکتراست اگر ذائقه عمومی تومان را بپسندد مانعی ندارد اما بهتر است واژه جدیدی جای ریال بنشیند تا حسابها هم خلط نشود
دلار و دولارک از همه بهتره، آیندگان خواهند گفت این ها پارسی بوده آمریکایی ها از ما برداشتند
شما فرافکنی می فرمایید آغا ....نه آقا منظورم رو گرفتی.
بنده پس از بررسي نظرات كارشناسان امر و منتقدين و صاحب نظران به اين نتيجه رسيده ام كه بهتر است واحد پول در مرحله اول با حذف يك صفر به همان تومان كه واحد پول غير رسمي فعلي كشور مي باشد تبديل شود و الا تبعات سوء تورمي شديدي خواهد داشت.
همچنين تعداد اسكناس لزومي ندارد زياد باشد. چاپ سه اسكناس فقط در سه قطعه 1000 تومان 5000 تومان 10000 تومان.
نيازي به چاپ اسكناس 2000 توماني نيست.
ضرب سكه مهمتر از چاپ اسكناس است. بعنوان مثال در كشوري مثل ژاپن با آن همه گردش مالي و خزاير ارزي و طلا فقط 3 قطعه اسكناس وجود دارد ولي 7 نوع سكه دارند.
بهتر است واحد پولی ترکیبی از ریال و تومان باشد .مثلاً ترمال
بهتره بذاريم پارسي كه هم نام ايراني است و هم نام ايراني را زنده مي كند
بذارین دریک . هم اصیله ، هم شبیه اسم کاراگاه دریکه ؟؟؟؟
خجالت آور است ما با اين پيشينه كهن چنين افكاري مسئولانمان دارند
واحد پول آريا وخرده پول صدك باشد.
اينجانب پيشنهاد گچپژ براي واحد پولي را دارم به قسمي كه هر يكصد پژ معادل يك گچپژ ميباشد. هر چهار حرف بكار رفته از فرهنگ داخلي ميباشد .
هيچ اسمس قشنگ تر از ايراني نيست ، يا واژه ايراني و يا واژه فارسي . چشم اون هايي هم كه نمي تونن ايران رو ببينند بتركه .
دغدغه فرهنگ دغدغه شیرینی است .پاسداری از پارسی گفتن در هر شرایطی بر هر ایرانی وطندوستی واجب است چه بهمنی باشد چه دیگران.کاش به این مطلب هم توجه داشته باشید که چرا صدا و سیما در تمامی تولیدات سینمایی خود نامهای ایرانی را برای آدم بد های فیلم استفاده میکند و اسامی ایرانی و اساطیری مان را تخریب میکند چرا هر قاچاقچی نام خسرو دارد چرا هر شری کیارش است و کامبیز و فرشاد و.....
از روسيه هم مي تونيد كمك بگيريد!!!!
hezar touman v sad kashk. Esm-e pool ra bogzarid KASHK
Pas Farsi asil peida konid va na arabi
خانه از پایبست ویران است
خواجه در بند نقش ایوان است
kalameye farsi arabist befarmaeid parsi
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.