مصرف ذخاير ارزي در شرايط كاهش قيمت نفت

كاهش قيمت نفت نگراني‌هايي را براي كشورهاي توليد‌كننده به همراه داشته است. اين كشورها تلاش دارند در قالب اوپك مانع از كاهش بيشتر قيمت نفت شوند.
گفت‌وگوي «همشهري» با محمدرضا خباز مخبر كميسيون اقتصادي مجلس شوراي اسلامي پيش رو است.

كاهش قيمت نفت چه آثاري مي‌تواند بر اقتصاد كشور داشته باشد؟
ما در كشور سابقه اداره اقتصاد با نفت قيمت‌هاي پايين در 2 بار داشته‌ايم. يك بار كه در زمان جنگ بود كه به‌طور متوسط كشور با حدود 3 ميليارد دلار و البته با وضع بسيار مطلوبي اداره شد.

دوره ديگر در سال‌هاي 77 و 78 بود كه باز قيمت نفت به سطح پاييني كاهش يافت و كار اداره اقتصاد كشور با نفت حدود 8 دلار انجام شد و مشكل خاصي به‌وجود نيامد.

مسأله مهم كه به اين امر و اداره مطلوب اقتصاد كمك كرد طرح مشكلات با مردم بود و جلب حمايت و همكاري عمومي و بي‌شك اگر مردم كمك و همكاري كنند اداره كشور در شرايط سخت عملي است.

آيا هزينه شدن مازاد درآمد ارزي موجب ايجاد مشكلاتي در زمينه اداره اقتصاد نمي‌شود؟
ما هنوز در اين موردخبري نداريم ولي در زماني كه در سال 78 برنامه سوم را در مجلس تدوين مي‌كرديم مسئله‌اي تصويب شد كه هدفش پيشگيري از شرايط مشابه و ايجاد بحران و مشكل براي مردم و اقتصاد كشور بود.

در آن زمان ما دولت را موظف كرديم كه مازاد درآمد ارزي حاصل از فروش نفت را كه بيش از قيمت مصوب در بودجه بود به حساب ذخيره ارزي واريز كند.

اين براي آن بود كه ذخيره ارزي براي شرايط خاص كه به‌طور عمده براي آن زمان و امروز بود مورد استفاده قرار گيرد تا اقتصاد كشور با تنگنا مواجه نشود.

حال اين سؤال مطرح است كه چرا دولت در 3سال اخير منابع حساب ذخيره ارزي را مصرف كرد كه در شرايط امروز نتوان از اين منابع بهره برداري كرد و مشكلات كمتري براي اقتصاد و مردم پيش بيايد.

در بودجه سال‌جاري قيمت نفت چه ميزان بايد باشد؟
در سال 86 ميانگين قيمت نفت حدود85 دلار بوده در صورتي كه در بودجه نفت 57 دلار تعيين شده بود. به‌نظر بنده دولت در ظرف 3 سال 200 ميليارد دلار نفت فروخته است.

اما در زماني كه نفت 8 دلار بود شرايط اقتصادي مردم با شرايطي كه نفت 120 دلار بود تفاوتي نكرد. به هر حال مردم سؤال مي‌كنند كه چه تفاوتي با گذشته بوده است.

دولت وقتي كشور را تحويل گرفت تورم 11 درصد بوده و امروز نزديك به 28 درصد است. اصل حرف اين است كه با چه برنامه‌اي مي‌توان شرايط اقتصادي را براي اداره بهتر كشور فراهم كرد درحالي كه امروز عمده دارايي ذخيره ارزي را مصرف كرده‌ايم.