از بوئین زهرا تا رودبار و منجیل، از بم تا ورزقان؛ درسهایی که فرا نگرفتیم
حیف که یادمان نمیآید وگرنه گریه سر میدادیم!
مگر کسی باور میکند بگوییم از دانشگاه زلزله بم برای خودمان قبولی گرفتیم اما در اهر و ورزقان باز همان آش و همان کاسه جاهای قبل حاکم شد؟ مگر میشود ستاد حوادث غیر مترقبه داشت، کلی نهاد امدادی داشت، سازمان داشت، بودجه و پرسنل داشت و به ظاهر تدارک دیده نشان داد ولی حتی بررسی نکرد آیا شهرهای مختلف زیرساختی ضد زلزله دارند یا خیر؟

به گزارش «تابناک»، ده سال پیش، حوالی اذان صبح زلزلهای با بزرگی 6.6 ریشتر، شهر تاریخی بم را لرزاند و در زمانی کوتاه آنچنان ویرانی برجای ماند که کمتر کسی باور میکرد؛ نود درصد شهر در دوازده ثانیه با خاک یکسان شده بود و اوضاع اینقدر وخیم بود که حتی کمتر کسی از بازماندگان را میشد یافت که در حال گریستن و ضجه زدن باشد چراکه اینقدر آوار برای کنار زدن وجود داشت که فرصتی برای امور دیگر نمانده بود.

بم پس از قرنها هیاهوی مردمان، به سکوتی تلخ و ماتم زده رسیده بود که در اثر یک اتفاق طبیعی بروز میکرد اما برای بمی ها غیر مترقبه بود؛ هم برای آنها و هم برای مایی که به سادگی از یاد بردهایم کشورمان روی نوار جهانی زلزله واقع شده و اگر زلزله بوئین زهرا را دهشتناک توصیف کنیم، ناگزیر باید بگوییم زلزله رودبار و منجیل دهشتناکتر بود و در بم دهشتناکترین زلزله کشورمان به وقوع پیوست و هنوز دهشتناکترینی هم میتواند در راه باشد.
اما چه میشود کرد وقتی حتی جزئیات کاربردی حادثه دردناک بم را به یاد نمیآوریم؟ رویدادی سیاه که هرچند مربوط به ده سال قبل است، اما آنچنان گرد و غبار فراموش فرایش گرفته که میبایست برای یادآوری حقایق آن، کتاب فرمانده امدادی بم را به روایت خبری بازخوانی کنیم تا شاید درسهای گران قیمت زلزله بم را یادآوری کرده و برای مسئولان یادآوری کنیم.
یادآوری کنیم تا همه بدانند اول شرط ایمنی در برابر زلزله، فارغ از آنکه پیشگیری از این رویداد طبیعی –که بخشی از فرایند تکوینی کره خاکیمان است،- تدارک مناسب برای مدیریت شرایط پس از رویداد است نه آنکه وقتی امثال زلزله ورزقان روی داد، وقتی بوشهر لرزید و یا خبر زمین لرزه جای دیگری مخابره شد، بند دلمان بگسلد که بازماندگانِ خانه خراب قرار است در سرما چه کنند؟ درمان مجروحان در کدام بیمارستان صحرایی تدارک دیده شده از قبل قرار است انجام شود؟ اسکان موقت اهالی تا ساخت دوباره خانههایشان در کدام خانههای پیش ساخته خواهد بود و...؟
وقتی میبینیم که هربار زلزله جایی را لرزانده و سازههای نا ایمن را به چلش میکشد، درخواهیم یافت که شاید اقدام دولت قبل در حذف روز ملی ایمنی در برابر زلزله ایرادی نداشته و به منظور یکدست کردن همه چیز صورت گرفته است چراکه مگر میشود در زمان ساخت یاد زلزله نباشیم، پس از آن به فکر ایمن سازی نیافتیم و در هیچ مرحلهای اصلا به روی خودمان نیاوریم که ممکن است بلایای غیر مترقبه (اگر از اشتباه تاریخی این نام گذاری برای سیل و زلزله و... بگذریم!) از راه برسند و بعد روز ایمنی در برابر زلزله، آن هم با پسوند ملی در تقویم مان گنجانده شده باشد؟
مگر میشود زلزله رودبار و منجیل و مشقتهایش یادمان بیاید و بعد بگوییم روزهای اول پس از زلزله در بم، بی نظمی و هزار فقدان دیگر حاکم بود؟ مگر کسی باور میکند بگوییم از دانشگاه زلزله بم برای خودمان قبولی گرفتیم اما در اهر و ورزقان باز همان آش و همان کاسه جاهای قبل حاکم شد؟ مگر میشود ستاد حوادث غیر مترقبه داشت، کلی نهاد امدادی داشت، سازمان داشت، بودجه و پرسنل داشت و به ظاهر تدارک دیده نشان داد ولی حتی بررسی نکرد آیا شهرهای مختلف زیرساختی ضد زلزله دارند یا خیر؟
کافی است به یاد بیاوریم که در زلزله رودبار و منجیل و در زلزله بم، بیمارستان شهر هم آسیب دید و تخریب شد تا شنیدن از ترکهای بزرگی که بر دیوار بیمارستان تازه ساز و افتتاح نشده (متاسفانه درست خواندهاید!) ورزقان نشسته بود و آن را برای هرگونه استفاده نا امن جلوه میداد، عجیب نباشد؛ عجیب که بود اما یادمان رفت میتوان بر این نکات عجیب گریه سر داد.
هم آن ماجرا یادمان رفت و هم درسهایی که میبایست از این زلزله ها یاد میگرفتیم تا تنها واکنش علمی ما به مقوله مهم و حیاتی مانند زلزله، آن هم در کشوری که روز نوار جهانی این رویداد قرار دارد، مانور زلزله نیم بندی باشد که در مدارس برگزار میشود و حتی یادمان برود که حتی اگر همین مدارس را در برابر لرزش زمین ایمن کنیم، با وقوع زلزله پایگاه امدادی در اختیار داریم که میتوان با استفاده از آن، تلخی های پس از رویداد را کاهش داد.
بی شک اگر مسائلی از این دست یادمان بود، شرایط فرق میکرد!
برای دریافت و دیدن آخرین اخبار تابناک، از هر نقطه ای در اینترنت Toolbar اختصاصی تابناک را از لینک زیر دریافت و بر روی مرورگر خود نصب کنید:
لینک دریافت Toolbar تابناک
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
به یاد زلزله زدگان بم و آذربایجان شرقی
من اهل تبریزم کاش همه بودن در زلزله اذربایجان میدیدن چقدر روستاها ویران شدن ما تونستیم چندبار برای کمک به مناطق زلزله بریم ولی خودمون یک ودو ماه اسایش نداشتیم پس زلزله ها انقدر در دل مردم وحشت ایجاد کرده بود که شبها تو پارک میخوابیدیم چون خونه ها در حدی نستن که بشه اعتماد کرد خونه های قاچاغی انقدر تو تبریز زیاده که اگه زلزله اهر وورزقان وهریس مرکزیتش اینجا تبریز بود نصف تبریز ویران میشد چه فاجعه ای رخ میداد بدتر از زلزله بم میشد
منم نظر اين دوست بمي رئو قبول دارم چون خودم كرماني هستم.متاسفانه واسه به بودجه خوبي در نظر گرفتن كه نميدونم چرا روند بازسازيش اينقدر ضعيف و كند پيش رفت.بعد از زلزله 10ها كارگاه آموزشي و سمينار بحران برگزار شد .ولي تجربه ثابت كرده كه اگه الان هر جاي ايران زلزله بشه باز همون آش و همون كاسه بم...متاسفانه
سلام من اهل بم هستم ودر زلزله 3نفر را ازدست دادم واقعا حرف دوستمون تائید و می کنم که چه خونه هایی که بتنی تخریب وچه خشت گلیهایی سالم ماندندواقعا تعداد زیادی از منازلی که حدود 60درصدآنها دارای پروانه ساختمانی ومهندس ناظربوده و با آجر وسیمان وملات آهک بودند که تخریب شدهاند واین تصور غلطی است که میگویند شهر بم خشت گلی بوده که این خسارت را داده اندبعضیها می خواهند بم فراموش شود چون اون جور که باید وشاید به آن توجه نشد ونمی خواهند بم دوباره روی دایره بیاد وکار آنها روبشه ....بم یعنی تلنگر به همه مسئولین
با سلام وتشکر از جنابعالی حضور شما وهمه مردم شریف ایران عرض کنم که ،مصیبت عظمای بم وناله وشیون عزیزانمان از زیر آوار مجال گریه را از ما گرفته بود،همه نگران بودیم ، وهرکس فقط در فکر بستگان درجه یک بود،مجالی برای رسیدگی به اقوام درجه 2 وحتی همسایگان وجود نداشت. فکر میکردیم که دنیا به آخر رسیده است اما افسوس که چه زود فراموش شدیم هنوز بسیاری از کوچه های شهرمان خاکی است، مردم بم امروز بدهکارترین مردم کشور به سیستم بانکی هستند،حتی برای گرفتن 2 میلیون وام از سیستم بانکی استعلام میکنند و وام نمی دهند این درحالی است که این وام ها در تعهد دولت است وبایستی تا کنون پرداخت می شد.هنوز بسیاری از ساختمانهای شهر نیمه تمام است، هنوز در حسرت عزیزانمان میسوزیم ومی سازیم.وجای خالی آنها را احساس میکنیم. وبشرالصابرین الذین اذا اصابتهم مصیبه قالوا انا لله وانا الیه راجعون.
فقط خداکنه تهران زلزله نیاد وگرنه با این وضع ساختمان ها بزرگترین فاجعه قرن به وجود میاد...
این نوع ساختمان سازی که در ایران مرسوم است سالهاست که منسوخ شده اما کو گوش شنوا!!! مهندس راه و ساختمان هستم و نگران از زلزله قریب الوقوع در تهران بااین ساختمن های نا ایمن و متری 10 15 میلیونی!!! شرمنده نسل های بعد خواهیم بود!
باز هم متاسفانه اشتباهاتی را در سر داریم که بعدا بایستی برگردیم و از نو شروع کنیم. باید توجه کنیم که قادر نخواهیم بود همه نقاط کشور را در برابر مثلا زلزله 7 ریشتری مقاوم کنیم، چون هزینه بالایی دارد. قبل از مقاوم سازی ساختمان مهم تر از پی و در واقعی زمینی است که می خواهیم در آن سازه را بنا کنیم.
بر همین اساس، در بسیاری از کشورهای جهان در کنار مهندس عمران که وظایف خاص خودش را دارد، یک زمین شناس مسئول بررسی ویژگی های زمین شناسی یک منطقه برای ساخت و ساز است. اما متاسفانه این مساله مهم در کشورمان نادیده گرفته شده است.
من چون خودم در رشته ساختمان سازی اندکی اطلاع دارم با همین اندک اطلاعاتم هم باید بگم خیلی از واحدهای ساختمانی در دست ساخت فاقد استانداردهای تعریف شده و باعث نگرانیست.
باید بودین و میدیدن خشم زمین ، سیمان و اجر و خشت وگل رو با هم یکی کرد
چه خشت و گلی هایی که ماندند و چه بتنهای که پودر شدند
فقط کسی اون لحظه شوم اونجا بود می فهمه من چی میگم
برای جلوگیری از زلزله لازم نیست سمینار و همایش برگزار کنیم، لازم نیست بودجه تخصیص بدیم،لازم نیست شاهکار کنیم، فقط کافیه از همین امروز ساختمان ها رو اصولی بسازیم. باور کنید در عرض بیست سال درصد بالایی از خونه های ایران مقاوم سازی می شن.
دزدی فقط بالا رفتن از دیوار مردم نیست، تمام ساختمون سازها و مهندسینی که در امر ساختمون سازی سهل انگاری می کنن نه تنها دزد اموال هستند، دزد جون مردم نیز هستن.
اگه می شد هزار تا مثبت می دادم
اگر خانه ها حتی فقط با آجر وسیمان ساخته میشدند.خسارت خیلی کمتربود.این خونه ها اکثرا با گل درست شده بودند..
به یاد همه درگذشتگان از اهل دیار مسلمین ودرگذشتگان زلزله بم ودیگر شهرها فاتع المع صلوات
مثل اینکه باور کردیم مرگ برای همسایه است.
زلزله ی تهران که کارشناسان میگن وقوعش قطعیه رو میخوان چه اقدامی در قبالش کردند؟
خانه ها اندازه درختان هم مقاومت نداشتند. درختها همه سالم ماندند
میشد در طی این حداقل بیست سال، این همه خونه که ساخته شده یا بازسازی شده، از ایمنیشون مطمین بود. میشد شوخی یا نادیده نگرفت قوانین رو. میشد جون مردم رو بی ارزش نگرفت. دریغ...
به یاد هموطنان عزیزمان که در زلزله بم جان خود را از دست دادند.
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.