نگاه شما: برف شمال، سبد کالا، سلام سینما

محمّد احمدوند مدرّس دانشگاه و آموزش و پرورش در مطلب ارسالی برای «نگاه شما» نوشت:

1- راستش من به شخصه کمی ناامید شدم. چه اتفاقی برای ما ایرانیها افتاده است؟ ما که در زمان جنگ اگر ده لیتر نفت داشتیم که برای خودمان هم کافی نبود آن را با همسایه تقسیم می کردیم، ما که از سر کوچه تا ته کوچه همه همسایه ها را با اسم می شناختیم، ما که آرامش و سلامت همسایه برایمان از آرامش و رفاه خودمان هم بیشتر بود و اگر کسی از همسایگان فوت می کرد تا یک هفته تلویزیون ما هم خاموش می شد یا بی صدا نگاه می کردیم تا خاطر همسایه آزرده نشود. حالا در شمال برف سنگینی می بارد. مردم دچار مشکل و کمبودهایی می شوند. مغازه دارها سوء استفاده کرده و اجناسشان را چند برابر قیمت به مردم می فروشند، رانندگان کرایه ها را تا 25 برابر افزایش می دهند، و برف روبها پشت بام زنهای بی همسر و پیرمردهای از کار افتاده را که خودشان توانایی برف پارو کردن ندارند با گرفتن پولهای هنگفت پارو می کنند! ما همانهایی هستیم که وقتی همسایه مشکل داشت برفش را داوطلبانه پارو می کردیم! اینکه مسئولین شهرهای شمالی در ایجاد آمادگی برای چنین اتفاقاتی کوتاهی کرده اند و باید بازخواست شوند درست است ولی آیا همه مشکلات تقصیر دولت است؟ مگر این مشکلات قرار بود تا چند روز ادامه داشته باشد؟ چرا مردم با چیزی که در خانه داشتند نساختند و میدان را به سوء استفاده چی ها دادند؟ یعنی در خانه ها برای چند روز مواد غذایی نبود؟ اگر نبود چرا نه؟ آیا همیشه به ما هشدار نداده اند برای مشکلات احتمالی و مثلاً خدای نکرده زلزله به اندازه مصرف چند روز غذاهای فاسد نشدنی باید داشته باشیم؟ مگر قرار بود برف تا چند ماه ادامه داشته باشد که مردم برای خرید مواد غذایی شتاب کردند؟ راستش من اگر به جای مردم شمال بودم حالا که اوضاع خوب شده فروشنده ها یا افرادی را که از اضطرار مردم سوء استفاده کردند بایکوت می کردم.

2- سبد کالا اعلام شده است. اصل کار خوب است. تنها راه برای شکستن بازار و کوتاه کردن دست واسطه ها همین کار است. نه یارانه نقدی و نه بن کارت این کارکرد را ندارند. این طرح خوب در اجرا نقص دارد. مهمترین نقص هم یکی نوع تخصیص این کالا به اقشار مختلف و یکی نحوه توزیع و کم بودن مراکز توزیع است. رئیس جمهور هم از مردم عذرخواهی می کند. تا اینجا تقصیر دولت بود امّا این ازدحام مردم برای گرفتن کالاها و دعواها و مشکلات تا حدّی هم تقصیر مردم است. آیا واقعاً همه کسانی که در صفهای طولانی ایستادند همان موقع محتاج این کالاها بودند؟ چرا ما برای کالای رایگان اینطور هجوم می آوریم؟ چرا یاد نمی گیریم به تدریج مراجعه کنیم؟ چرا یاد نمی گیریم سر صف بایستیم و حق همدیگر را پایمال نکنیم؟ چرا کمی گذشت نمی کنیم؟

3- دولت دو روز در سال سینما را رایگان اعلام می کند. روز دهم بهمن مردم به سینماها هجوم می آورند. صحنه های ناخوشایندی اتفاق می افتد. البته بعضی سایتها و روزنامه ها از کشورهای دیگر نمونه هایی می آورند که بگویند این نوع رفتار مختص ما ایرانیها نیست و مثلاً بعضی مردم برای رفتن به فروشگاهی که سال نو میلادی کالاهایش را با تخفیف ارائه می دهد از شب در صف می ایستند. خوب آنها حداقل منظم در صف می ایستند و با هم دعوا نمی کنند. بعد هم اگر رفتاری اشتباه است و دیگران هم انجام می دهند توجیهی برای رفتار بد ما نیست. آیا واقعاً مردم گیر پول یک بلیط سینما هستند؟ آیا اگر سینما نرویم اتفاق بدی در زندگی ما رخ می دهد؟ آیا همه کسانی که ساعتها در صف ایستادند و شیشه سینماها را شکستند مشکل مالی داشتند؟ نمی شد سه شنبه ها که نیم بها است به سینما برویم و تنقلات ساخت مادربزرگها را با خود ببریم تا خرجمان هم کمتر شود؟ آیا اصلاً لازم است در سینما چیزی خورد و اصلاً این کار درست است؟ این که بلیط سینما یا مثلاً ورزشگاه گران است و بعضی از مردم نمی توانند از این امکانات استفاده کنند درست است ولی این همه واقعیت نیست. به رانندگی مردم ایران توجه کرده اید؟ اینکه مردم گذشت ندارند و اجازه نمی دهند شما خط عوض کنید یا از فرعی وارد اصلی شوید به خاطر بی پولی است؟ اینکه مردم پارک دوبل می کنند یا وسط بزرگراه می ایستند! و با موبایل حرف می زنند و راه بندان به وجود می آورند، به راحتی چراغ قرمز را رد می کنند، از چپ و راست سبقت می گیرند و ویراژ می روند، اینها هم به خاطر بی پولی است؟ راستش یک سئوال روح و روان من را آشفته کرده است: اگر مردم مشکلات مالی دارند چرا روز به روز مشکلات را برای خودشان بیشتر می کنند؟ چرا مراسم عروسی و جهیزیه ها روز به روز پر و پیمان تر و تجملاتی تر می شود؟ چرا داریم مراسمهای جدید درست می کنیم؟ قبلاً بله برون داشتیم، حالا دانشگاه برون و سربازی برون هم داریم! چه لزومی دارد برای عمره رفتن و کربلا رفتن مهمانی های آنچنانی بدهیم؟ چرا تازگی جشن تولد بچه ها را هم از محیط صمیمی خانه ها به تالارها کشانده ایم؟ کار به جایی رسیده که  بعضی ها از مراسم ختم  هم فیلمبرداری می کنند تا بعدها پز جمعیت و شکوه مراسم را بدهند! کدام آدم عاقلی مراسم عزا را برای خودش جاودانی می کند؟ اینها هم تقصیر دولت است؟

4- از این اتفاقات بد می توان درسهای خوبی گرفت. اول اینکه مسئولینی که در اجرای وظایفشان کوتاهی کرده اند باید بازخواست و برکنار شوند، اتفاقی که اگر مثل عذرخواهی رئیس جمهور اتفاق بیافتد باعث شگفتی و البته خوشحالی و امیدواری مردم خواهد شد.  دوم اینکه باید قبول کنیم در تربیت نسل جوانمان بد عمل کرده ایم و جوانانی تربیت کرده ایم که عموماً خودخواه هستند و منفعت خودشان را به همه چیز ترجیح می دهند. قبول کنیم از اخلاق دور شده ایم و روح مردانگی و روح جمعی در ما پژمرده شده است و دروغ و ریا و خودخواهی دارد جامعه را از هم می پاشد. قبول کنیم در روشهای آموزشمان به نسل جوان دچار اشتباه شده ایم. قبول کنیم آموزش و پرورش ما و نوع تعامل آن با خانواده های ما باید دچار اصلاحات اساسی شود. پذیرش واقعیت گام اول و تلاش برای جبران کوتاهیها گام بعدی است. مردم هم باید بدانند در یک جامعه زندگی می کنند و رفتار آنها مستقیم و غیر مستقیم به خودشان هم برمی گردد و البته لازمه یک زندگی اجتماعی هم نظم و قانون پذیری و کمی گذشت است.


* برای آشنایی با شرایط و نحوه همکاری با «نگاه شما» اینجا را کلیک کنید.