انتقادات معاون سابق نظام وظيفه خریداری خواهد یافت؟
نصف افرادی که به سربازی میروند اضافه هستند!
سربازی در ذهن مسئولان، مسألهای است که وقتی میخواهیم به فردی یک امتیاز بسیار بزرگ دهیم، او را از سربازی معاف میکنیم؛ مثل معافیت ایثارگران، مدالآوران ورزشی و المپیادهای علمی و... ؛ پس با این نگاه، سربازی خدمت مقدس تلقی نمیشود، بلکه یک اقدام سخت است. به دلایلی از این دست است که میگوییم غایبان به نسبت کسانی که به خدمت میروند در زندگی جلوتر هستند.

به گزارش «تابناک»، طی روزهای گذشته و به فاصله کوتاهی از تصویب قانون تعیین جریمه برای سربازان غائب و تعیین چگونگی معاف شدن ایشان به ازای دریافت مبالغی خاص، همایشی با نام «سربازی و راهکارهای عادلانه» در دانشگاه تهران با حضور جمعی از مسئولان برگزار شد که برخی مطالب مطرح در آن، جا دارد که به دقت مورد توجه قرار گرفته و دستمایه طراحی مکانیزمی جدید برای خدمت وظیمه عمومی در کشور یا همان سربازی شود.
از جمله میهمانان این همایش، محمدرضا اکبر حلوایی، معاون پیشین سازمان وظیفه عمومی ناجا بود که پس از سخنرانی در این همایش، در نشست پرسش و پاسخ با دانشجویان و دیگر میهمانان همایش حضور یافت و به موضوعاتی اشاره کرد که کمتر سابقه داشته مشابهشان را از زبان فردی که در این باره مسئولیت داشته بشنویم؛ موضوعاتی که گاه بارها در جامعه از زبان مردم شنیده میشود، ولی شنیدن آن «از زبان مسئولان ـ ولو آن فرد مسئول سابق لقب بگیرد ـ بدیع به نظر میرسد. مانند اینکه «سربازان به نسبت افرادی که معاف میشوند، هیچ مزیتی ندارند و حتی عقبتر قرار میگیرند».
با این مقدمه میتوان دریافت که در این همایش چه سخنان جالبی مطرح شده است؛ جملاتی که نیاز به توضیح و تفسیر ندارند و چه بسا اگر عینا نقل شوند، راحتتر میتوانند شائبات را برطرف کنند؛ بنابراین، برخی از سخنان معاون سابق سازمان وظیفه عمومی ناجا را عینا درج میکنیم.
* سربازی یک موضوع تک بعدی نیست، ولی به جنبههای دیگر آن نگاه نمیشود؛ به عنوان مثال حوزه اقتصادی. سربازی یعنی درگیر کردن یک جوان به مدت بیش از دو سال، به طوری که سه یا چهار ماه قبل از سربازی و سه یا چهار ماه بعد از سربازی این جوان را درگیر میکنیم و یک نیروی مولد اقتصادیِ جوان و کارآفرین را از محیطی که در آن تأثیرگذار است، به محیطی بدون بهرهوری کافی منتقل میکنیم.
* در حوزه فرهنگ؛ افراد با تفکرات و آداب و رسوم و فرهنگ متفاوت را در یک محیط پادگانی با یک تراکم انسانی زیاد و مدت زمان بالا جمع میکنیم که البته موجب تبادل فرهنگی هم میشود اما از این اتفاق هیچ هدف خاصی دنبال نمیشود.
* در حوزه اجتماعی؛ مشکلات محیطهای پادگانی و تأثیراتی که بعدا در رفتار اجتماعی فرق میماند.
* در حوزه خانواده؛ از روزی که فرزند پسر به دنیا میآید، دغدغه سربازی برای خانواده شروع میشود، حتی خانوادههایی که برای معافیت فرزندشان دست به هرکاری میزنند هم از این دغدغه بیبهره نیستند.
* در حوزه تحصیل؛ برخی برای نرفتن به سربازی تحصیلاتشان را طولانی میکنند و حتی به خاطر سربازی به دانشگاه میروند، ولو به یک رشته بیربط. در هر حال هزینه کاذب به ایشان و کشور تحمیل میشود. سوای آن، کسانی که به سربازی میروند از تحصیل محروم میشوند و شرایط سربازی به گونهای پیش میرود که مشوقی برای تحصیل افراد پس از سربازی وجود ندارد.
* سربازی حتی در حوزه تأمین امنیت هم هدفمند نیست، زیرا استراتژی مناسبی برای آن تعریف نکردهایم. از سال ١٣٠۴ تا کنون تغییر اساسی در سربازی صورت نگرفته، در حالی که زمان سربازی پس از انقلاب از ١٢ ماه الی ٢٨ ماه تغییر کرده است. استراتژی تعریف شدهای هم برای یک سرباز وجود ندارد و معلوم نیست که یک سرباز قبل و بعد از سربازی چه ویژگیهایی باید داشته باشد.
* این قانون علاوه بر اینکه الزامی و اجباری است، هیچگونه ابزار تشویقی در آن لحاظ نشده و اهرمهای تنبیهی در آن هم قوی نیستند. تنها امتیاری که به یک فرد سربازی رفته میدهیم این است که در حداکثر سن استخدام، مدت سربازی فرد را هم لحاظ کنیم!
* فرد حین خدمت امتیازی ندارد و نسبت به یک فرد معاف از خدمت عقبتر قرار میگیرد.
* مطابق با آمار، در سی سال گذشته اعزام سربازان حدود ۶۴ درصد مشمولان سربازی بوده است، البته در سالهایی کمتر از ۵٠ درصد و در سالهایی بیش از ١٠٠ درصد به خدمت اعزام کردهایم. از ٣۶ درصد باقی مانده که به خدمت نمیروند، بنا برگفته مسولین نظام وظیفه ١٠ الی ١۵ درصد غایب وجود دارد که معنای آن این است که ۲۰ درصد هم معاف میشوند.
* سربازی در ذهن مسئولین مسئلهای است که وقتی میخواهیم به فردی یک امتیاز بسیار بزرگ دهیم، او را از سربازی معاف میکنیم؛ مثل معافیت ایثارگران، مدالآوران ورزشی و المپیادهای علمی و... پس با این نگاه، سربازی خدمت مقدس تلقی نمیشود بلکه یک اقدام سخت است.
* غایبان به نسبت کسانی که به خدمت میروند در زندگی جلوترند و جالب آنکه هرچند سال مشکل ایشان مطرح شده و برایشان تسهیلاتی مثل خرید خدمت، عفو یا... در نظر میگیریم.
* دوران آموزشی اصلا متناسب با نیازهای نیروهای مسلح برگزار نمیشود؛ آموزشهای سنتی در مراکز آموزشی از هر لحاظ استاندارد نبوده و مراکز آموزش محیطهای خشک نظامی هستند که روابط عاطفی نامناسب در آنها موج میزند.
* در به کارگیری سربازان تبعیض داریم؛ یکی در شهر خودش تا بعد از ظهر خدمت میکند و دیگری در مرز شبانهروز به خدمت مشغول است.
* سربازی هزینه تحمیلی به خانوادهها هم هست، زیرا هزینه رفت و آمد سرباز بر عهده خانواده است.
* فردی که به خدمت میرود، جبران نیامدن دیگران به خدمت را (جبران غیبت سربازان غائب را) هم باید بکند.
* در صورتی که در نیروهای مسلح بخواهیم از تکنولوژی استفاده کنیم، نمیتوانیم سربازان را به واسطه مدت زمان کوتاه خدمت به کار بگیریم و از سوی دیگر، به دلیل ملاحظات امنیتی هم سرباز کارآمد نیست.
* مدعی پیشرفت در تکنولوژی نظامی هستیم؛ اما از سیستم دوربین مدار بسته ـ که نارساییهای نیروی انسانی را هم ندارد ـ استفاده نمیکنیم تا از جوانان به عنوان سرباز برای پست نگهبانی استفاده نشود.
* نیاز واقعی نیروهای مسلح ۴٠٠ هزار نفر در سال نیست؛ اما چون سرباز را به عنوان نیروی کار ارزان قیمت نگاه میکنیم، نگران اتلافش نیستم، وگرنه با ۵٠ درصد سربازان کنونی هم میشود نیاز نیروهای مسلح را برطرف نمود.
* در شرایط امروز، استفاده از نیروی انسانی در جنگها قابل تأمل است. با اطمینان عرض میکنم در شرایط بحرانی نمیشود روی این سربازان حساب کرد، زیرا روی انگیزه آنان و روحیاتشان کار خاصی انجام نشده است؛ من اصلا شیوه فعلی سربازی را نمیپذیرم. هیج سربازی نیست که به او شغلی مشخص با وظایف مشخص به او سپرده باشند.
* هیج زمینهای برای بروز استعداد، تواناییها و قابلیتهای کاری ایشان ایجاد نمیکنیم. تحصیلات داشتن برای سرباز به درجههای روی دوش او محدود میشود نه استفاده کارآمد. بحث من سربازی حرفهای نیست، باید سیستم نظامی ما سیستم حرفهای پرور باشد و بحث دفاع ملی را در قالب بسیج و با عمومی کردن دفاع پیگیری کرده و در حوزه نظامیگری باید آموزشهای حرفهای برای تسلیحات جدید و پیشرفته را در دستور کار قرار دهیم.
کافی است، بند بند این جملات را مورد مداقه قرار داده و به عنوان نظریات فردی که سالها ارتباط بسیار تنگاتنگی با مسائل وظیفه عمومی داشته و با اشکالات و محاسن سربازی از نزدیک آشناست، به آنها بنگریم تا دریابیم آنچه به عنوان انتقادات عمومی به سربازی مطرح میشود، نه مشکلاتی دیده نشده و درک نشده، که مشکلاتی آشکار هستند که مسئولان نظام وظیفه هم به آنها واقفند، ولی ظاهرا کسی تمایلی به رفع و رجوعشان ندارد؛ آیا چنین موضوعی شبهه برانگیز نیست؟!
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
چقدر زیبا مطرح کردند حرف دل اکثریت پسر هارو گفتن . واقعا چرا باید کسی که معاف میشود با کسی که تمام خدمتشو با تمام سختیاش تحمل کرده برابر باشه یا حتی بیشتر. اون قسمت که میگن واقعا اصلا سرباز با هیچ انگیزه ایی نمیاد خدمت هم واقعیت یه تعداد نیروی انسانی بی هدف فقط صرف باربری و کار اضافه میشن
سربازی اجباری
یعنی دو سال تلف شدن عمر
تو این تورم اومدم تو دوران کارشناسی کار کنم که خرج ام دربیاد، بالطبع درسم طول کشید. برای ارشد خوندم، شهید بهشتی دراومدم، حالا به خاطر مشکل سنوات دوره کارشناسی نمیتونم ارشد بخونم. دردم رو به کی بگم؟
هیچ توجیحی برای کار اجباری وجود نداره خیلی از دوستانم چندین ساله پایان خدمتشون تو جیبیشونه دارن خیابون متر میکنن پایان خدمت چه کمکی میتونه بهشون کنه؟؟وقتی بیکار باشی پول نداشته باشی هیچ کاری نمیتونی کنی چه بری خدمت چه نری همش یکیه دوسال فقط اتلاف وفته
سلام...خدمت سربازی چه برای قشر تحصیل کرده و چه برای قشر کم سواد و یا بی سواد اون هم به صورت اجباری قابل توجیه نیستش به هیچ وجه....یک سری توجیه های غیر منطقی هم میشه که مثلا میگن باید از مملکت دفاع بشه و از این جور صحبت ها.....ولی سربازی اجباری هیچ توجیهی نداره و از ریشه اشتباه هست....دوستان اگه کمی تحقیق کنن میفهمن که سربازی به صورت حرفه ای و غیر اجباری مزایای خیلی خیلی بیشتری نسبت به سیستم اجباری داره و این حرف رو بنده از خودم و از سر احساسات بیان نمیکنم و یک بحث کاملا کارشناسی شده هست
از تابناک میخوام در مورد سربازی بیشتر بحث بشه.
مناسب ترین و بهترین راهکار سربازی حرفه ای هست
برسد به دست آنانی که باید بشنوند و بدانند.
من الان 21سالمه و واسه خودم و 3نفر دیگه شغل ایجاد کردم.دانشجو هم هستم ک دارم کم کم تموم میشم.موندم ک کاری رو ک با هزار زحمت و دردسر و بدبختی ایجاد کردم باهاش چ کنم ک تا پایان خدمتم از بین نره.هم درامد خودم قطع میشه هم اون دو نفر.تازه شاید من اگه خدمت نمیرفتم کارم رو گسترش هم میدادم.ک باعث اشتغال بیشتر هم میشه.من توقع دارم دولت منو حمایتم کنه نه اینکه با پس گردنی بفرستم خدمت.
لعنت خدا به هر چي ادم بده
تمام حرفاش منطقی و مطابق با واقعیته...
سرباز و دانشجو جز بیکاران محسوب نمی شوند......فعلا همه دنبال نخود سیان........خود بخوان از این مجمر
کاش صحبتی هم از از سربازانی که نان آور خانواده شان هستند و زن و بچه دارند به میان میآمد.
سربازی علاوه بر وقت تلف کردن هیچ حاصلی نداره لطفا مسئولین فکری بکنند
مسخره تر این هست که 21 ماه سربازی بری بعد بگن باید پول هم بدی تا بشه جز سوابق بیمه
دو سال خدمت تقریبا با حقوق صفر انجام دادیم حتی ما را بیمه هم نکردند خدمت مقدس سربازی ؟؟؟
چرا این عزیزمون اون موقع که مسئول بود این حرفها رو نمی زد؟؟؟؟
من خودم نظامی هستم، باید برای همیشه مشکل سربازی حل بشه اونم حرفه ای شدن سربازی هست.
فقط حرف میزنیم
اینها الان بچه های خودشون باید برن خدمت یاد این حرفها افتادند
به من گفتن که سربازی دوسال است ندانستم که عمریک جوان است
واقعیت محضه
لغو سربازی اجباری و بس. درک کنید لطفا.
تصمیم کبری...
تابناک عزیز من تصمیمو امروز گرفتم...
امروز به این نتیجه رسیدم که 8 سال غیبت کنم و بعد از اوون برم و سربازیمو بخرم...
امروز با اینکه واکسنم رو هم زده بودم، دفترچه ام رو پست نکردم...
ببخشید الان دیگه مثه قدیم نیست که دفترچه پست کنن
میرن پلیس +10 الکترونیکی ثبت نام میکنن
انیشتین تو ایران بره سربازی فوقش میزارنش نامه تایپ کنه، دیگه بماند چیزهای دیگه ...
سالهاست همه اظهار نظر می کنند ولی هیچ کدوم عمل نمیکنند.
خدا پدر شما را بیامرزد که این حرف ها را زدی
100 درصد این حرف ها درست است.
این اقای مقاله نویس یه خودش در شرف سربازی هست یا پسرش در شرف سربازی که اینقدر هر روز راجب سربازی مقاله می نویسه عزیم برو خدمت خدمت ادم را می سازه ! ما رفتیم ان موقع کسی نیامد از این مقاله بنویسه ! چرا ما رفتیم سربازی ولی شما نروید این عدالت نیست ....تابناک ما را خسته کردیی با مقالات راجب سربازی به خدا زشته خوبیت نداره ...سربازی یک وظیفه ملی هست همه ما دین داریم باید انجامش بدبم
این دلیل نمیشه که چون شما رفتین سربازی همه باید برن.
آدم دلش می خواد به نظرت هزار تا منفی بده ولی حیف که نمیشه
سربازی فعلی خدمت به وطن نیست
بیگاری کشیدن از جوانان می باشد
تو یا آقازاده ای یا یه جوری خدمتتو پیچوندی پس بهتره نظر ندی!
یک جایی هست بعضی ها مراجعه میکنند به اسم : روانپزشک!!
اگه راست میگی یک روایت بیار راجع به سربازی
27 ماه با تحصیلات عالیه خدمت کردم کار دولتی هم ندارم وکارم ازاد است میگن اگه میخواهی جزو سنوات کاری بیمه حساب بشه باید پول بدی و ٢ سال وبخری یعنی هیچ
سربازی از بلایای الهی است
به نظر منی که خودم باید سربازی برم سربازی خوبه. چون ما ایرانیا کلا بی نظمیم سربازی رفتن کمی باعث منظم شدنمون میشه حالا اگه اینم نباشه دیگه بدتر...
من تنها چیزی که توی پادگان ندیدم نظم بود.
شما که خیلی دوست داری منظم باشی پاشو برو به جای ما نظم یاد بگیر
یعنی نظم را هیچ جور دیگه نمیشه یاد گرفت به جز سربازی رفتن؟ یعنی همه اونهایی که سربازی رفتند نظم دارند؟
شما که طالبی بیا برو جای منم برو که خیلی منظم بشی!
واقعا برات متاسفم. فکر می کنم هنوز هم نفهمیدی نظم چیه
ما ایرانیها؟! دوست عزیز ببخشید، من بی نظم نیستم
و به نظر منی که الان سربازم بهت میگم که تو انقدر تو سربازی بی نظمی و بی کاری میبینی که اگه آدم منظم و کاری هم باشی تا آخر سربازی وا میدی.
برو اونجا بی نظم تر نشی صلوات
ما خیلی منظمیم اگه ممکنه بگید ما رو نفرستند!!!!!!!!!!
شما برو حالشو ببر.
هرکی تا 18 یا 22 نظم رو یاد نگرفت، بهتره بره غاز بچرونه نه خدمت !!!
عزیز دلم برات آرزو می کنم که هر جور شده نری سربازی ولی اگه رفتی می بینی که سربازی تنها به ادم یادآور می شه که چه قدر قبلا زندگی منظمی داشته!
عزیزم نظم باید توسط خانواده آموزش داده بشه نه به زوره تو سریه عده ای دیگه
تابناک خدا خیرت بده که به این مسائل میپردازی، من نمیدونم این مسئولین چرا گوش نمیکنن در حالی که خودشون هم میدونن سربازی مشکل داره!!!
من با مدرک کارشناسی ارشد روزی 3 بار فقط جواب تلفن سرهنگ را میدهم! زندگیم در سربازی به پوچی رسیده،
البته 100% مسئولان خبر دارند که عمر عده ای را تلف میکنند ولی تصمیم گرفتند به عده ای دیگر خدمت را بفروشند و عمر تحصیلکردگان را باز هم تلف کنند
واقعا تعجب می کنم... یک معضل چقدر باید گفته بشه تا افراد مربوطه اقدام به حلش کنند؟ این سربازی شده موجب دردسر جوان ها، جلوی کار و پیشرفت و زندگی و ... را گرفته. کی پس قراره حل بشه؟؟؟؟؟ نباید اجازه بدیم وقتی دیگه دیر شد فکر حلش باشیم.
ایشون چرا اون موقعی که مسئول بودن این حرفهارو نزدن؟
البته ماهی رو هر وقت از آب بگیری تازس
من که به شخصه 10 سال از زندگیم بخاطر خدمت تو کلانتری عقب افتادم نسبت به بقیه هم کلاسیهای پسر که به یک صورتی معاف شدن و نرفتن ...
با سلام و تبریک به تابناک که واقعا اخباری را منتشر می کند که درد دل این جوانان و عوام جامعه می باشد من الان در خدمت اجباری سربازی بسر می برم که مدیر کافی نت نیز می باشم و همچنین مدرک کارشناسی مهندسی برق در دانشگاه تبریز را دارم تنها چیز و کاری که در خدمت از خلاقیت ها و داشته های من استفاده کرده اند تایپ کردن نامه است!!! آیا واقعا کسی که بعنوان یک مهندس برق و یا کامپیوتر داشته هایی که سالیان سال با زحمت به دست آورده و یاد گرفته وقتی با کاربرد تنها بعنوان یک تایپیست به سخره گرفته می شود هیچ انگیزه ای برای دفاع از کشور و خدمت به کشور باقی می ماند؟؟!! آیا فکر می کنید ما کشور عزیز و رهبر عزیزمان را دوست نداریم؟؟!! آیا فکر می کنید فقط شما مسئولان هستید که وطن پرستید؟؟!! آیا فکر می کنید فردا شمایی که از ناموس و مال و ... کشور دفاع می کنید.. نه به واللاه قسم همان ما هم هستیم .... و کسی هم که درس میخواند همیشه با استرس خدمت سربازی درس خوانده و خیلی از بازدهی خودش را از دست داده است.. بازم تشکر از تابناک
حرفه ای شدن سربازی به پول زیادی نیاز دارد و تا زمانی که نیروی رایگان هست این مسئله پابرجاست.
فقط نيروي نظامي حرفه اي با حقوق عالي براي كشور مفيد است و سربازي وقت تلف كردن جوانان است و وقتي عده اي حاضر هستند حتي پول هم بدهند كه وقت خود را هدر ندهند معلوم نيست كجاي عقل و دين اجازه از بين بردن وقت انسانها را ميدهد
باید اهداف سربازی مشخص بشه، چه هدف های رفتاری در آخر کار مد نظره، یه سرباز وقتی از پادگان در میاد باید نسبت به اول سربازی چه فرق هایی کرده باشد؟ چقدر حس وطن پرستی در این سربازان رشد داده میشود؟ عملا چقدر با تاکتیک های جنگ جدید اشنا میشن؟ چقدر کمک های اولیه به صورت عملی یاد میگیرند؟
این جمله رو باید طلا گرفت !
"نیاز واقعی نیروهای مسلح ۴٠٠ هزار نفر در سال نیست؛ اما چون سرباز را به عنوان نیروی کار ارزان قیمت نگاه میکنیم، نگران اتلافش نیستم، وگرنه با ۵٠ درصد سربازان کنونی هم میشود نیاز نیروهای مسلح را برطرف نمود."
افراط و تفریط بلای جان همه کشور شده !
پنجاه درصد بقیه هم سهم خدمت نرفتن فرزندان از ما بهتران است.
«چون سرباز [بخوانید جوانان بیچاره بدون پارتی] را به عنوان نیروی کار ارزان قیمت نگاه میکنیم و نگران اتلافش نیستیم.»
این جمله این آقا همه چیز رو نشون میده! دیگه احتیاجی به بحث و اعصاب خردی نیست!
علت اینکه کسی به این مطلب بسیار مهم نمیپردازد اینست که فرزندان مقامات و دست اندرکاران کشور معاف میشوند و حتی برای اقوام و آشنایان خود هم امتیازات ویژه ای قائل میشوند.
پس میمانند فرزندان افراد درجه 2 و 3 و... که خدا به دادشان برسد...
سربازی بعنی حداقل دو سال وقت تلف کردن جوان تحصیل کرده ایی که علاوه بر این که در دوران تحصیل خود از بازار کار دور بوده، دو سال دیگر هم به آن اضافه شود.
اتفاقا هدف اصلیش هم همینیه که گفتی
چه فایده کو گوش شنوا من خودم سربازی رفتم همه این حرفا درسته از درس، کار، زندگی و...عقب افتادم آخرش هم حین خدمت تصادف کردم نزدیک بود بمیرم دستم شکست هیچ خسارتی هم بهم ندادن ای بابا این حرفا رو واسه کی بگیم
کاملا درسته . صحبت هایی که بسیاری از کارشناسان غیر مستقیم بیان کرده اند. و نواقص مطرح شده کاملا در این سیستم مشهود است. ولی ما باید همه چیز مثل هم باشد یعنی نمی شود عنصر اتلاف وقت منابع و عدم کارایی از سیستمان حذف کنیم. و جزء اصول پذیرفته شده به آن واقف و پایبندیم ولی بعضا آن را نقد می کنیم
سربازي بايد حرفه اي شود و يا حقوقي مطابق قانون كار به سربازان در طول خدمت داده شود.
حقوق قانون کار کمه. باید مطابق کادری ها بهش بدن
اشکال نداره، افسر وظیفه لیسانسو میذارن دم ورودی خط بی ار تی جلوی موتورها رو بگیره!؟ سرباز مفت دیگه، اصلا بذارن دم مدرسه ها که بچه ها از خیابون رد بشن، یا بذارنشون دم مترو کشیک بدن واسه دلخوشی مردم، سرباز مفت دیگه بذار حالشو ببرن
حرف حق زده. حتی سربازان در سازمان هایی هم که امریه هستند بسیار هدر داده می شوند
من امریه بودم
واقعا بیکار بودیم
دیروز موردی دیدم که 3 سرباز راهنمایی رانندگی نتوانستند نظم ترافیکی یک 2 راهی ساده را برقرار کنند. و بدتر آن را مسدود کردند.افسر کادری محترم هم در ماشینش نشسته بود که خدای نکرده سردش نشود!!
آخر مسئول محترم، حداقل یک آموزشی به اینها بدهید بعد مثل بچه یتیم ها ولشان کنید در خیابان ها!!!!
آموزش . من یکی که کلا 10 تا گلوله مشقی شلیک کردم و تمام ...
آفرین
نظریه بسیار علمی مبتنی بر تجربه سی ساله است امیدوارم مسئولین محترم درجهت حرفه ای کردن این مجموعه از طریق استخدام اقدام وبودجه آنرا نیز از فروش اختیاری تامین نمايند
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.