1بازدید
حضور ۱۰هزار واژه بیگانه در کتاب‌های درسی
بررسی بیش از ۳۰۰ عنوان کتاب درسی مدارس نشان می‌دهد که بیش از ۱۰هزار واژه غیرفارسی در آنها به کار رفته است.
به گزارش تسنیم، ورود واژگان بیگانه در دل زبان مادری پیامدهای مختلفی دارد. علاوه بر تغییر هویت زبان، تحول ذائقه‌های فرهنگی و هویت ملی نیز از جمله پیامدهای ورود هر زبانی به حیطه زبان ملی است، از این جهت بسیاری از کشورهای دنیا با وقوف بر این امر تلاش دارند تا آنجا که از دستشان برمی‌آید، از مرزهای زبان ملی‌شان محافظت کنند. در این میان گاه برخی از کشورها موفق میشوند که استفاده از زبان ملی را به‌عنوان یک نوع ارزش در میان مردمانشان جا بیندازند، اما به‌طور کلی محافظت از زبان آن هم در دنیایی که هر لحظه مرزهای میان آدم‌ها با استفاده از فضای مجازی کمتر و کمتر میشود، کار آسانی نیست. این موضوع برای کشورهای در حال توسعه بیش از دیگران صدق می‌کند.
در ایران سال‌هاست که فرهنگستان زبان و ادب فارسی با عنایت به این ضرورت تلاش کرد تا طی دهه‌های گذشته برای هر یک از واژگان بیگانه که کاربرد آنها در جامعه جا افتاده است، معادل فارسی انتخاب کند. حال اینکه تا چه‌اندازه توانسته در این امر موفق عمل کند و واژگان مصوب تا چه‌اندازه توانسته‌اند بر سر زبان‌ها جاری شوند، پرسشی است که پرداختن به آن در این مجال نمی‌گنجد.
حضور بیش از 10هزار واژه غیرفارسی در منابع درسی مدارس
فرهنگستان در سال‌های اخیر اقدام به بررسی کتاب‌های درسی در پایه‌های مختلف تحصیلی کرد تا از این طریق بتواند استفاده از واژگان مصوب را در سنین پایین‌تر جا بیندازد. نسرین پرویزی، معاون گروه واژه‌گزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با اشاره به روند این پژوهش می‌گوید: دوره‌های آموزشی در مدارس، آموزشی ریشه‌ای است که از آن می‌توان به‌نحو احسن استفاده کرد. وقتی به دانش‌آموزان در تمامی مقاطع آموزشی داده شود، این در ذهن هر یک از آنها حک میشود و می‌توان انتظار داشت که دانش‌آموزان در سنین بزرگسالی نیز با توجه به آموزشی که در مقطع کودکی و نوجوانی به آنها داده شده است، عمل کنند، از این رو فرهنگستان زبان و ادب فارسی با همکاری وزارت آموزش و پرورش در صدد برآمد تا آموزش زبان فارسی را به‌صورت ریشه‌ای از سنین کودکی آغاز کند.
وی ادامه می‌دهد: از سال 75، زمانی که گروه واژه‌گزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی راه‌اندازی شد، طرحی با عنوان بررسی واژگان و رسم‌الخط منابع درسی آغاز شد. در این طرح تعدادی از منابع و کتاب‌های درسی در سطوح مختلف مورد بررسی قرار گرفته واژگان بیگانه آن احصا شد. در فاز نخست این طرح که سال 75 انجام شد، تعدادی از واژگان احصا و برابرنهادهای آنها به وزارت آموزش و پرورش اعلام شد تا این وزارتخانه نسبت به تصحیح و تغییر واژگان بیگانه با واژگان زبان فارسی اقدام کند. این امر در فاز نخست انجام شد. در فاز دوم این طرح، تعداد 207 کتاب درسی مورد بررسی قرار گرفت. در این تعداد کتاب، بیش از 30 هزار واژه استخراج شد که از این تعداد هشت هزار واژه بیگانه بودند. از این میزان استفاده چهار هزار واژه معمول بود و مابقی باید تغییر می‌کردند. گزارش این تعداد کتاب به گروه تألیف و برنامه‌ریزی کتب درسی ارائه شده است.
او ادامه می‌دهد: در مرحله بعد که حدود یک سال و نیم پیش آغاز شد، تعداد 363 عنوان کتاب درسی توسط کارشناسان مورد بررسی قرار گرفت. این موضوع به‌درخواست خود آموزش و پرورش انجام شد تا فرهنگستان پس از بررسی و بازبینی کتب درسی، پیشنهادات خود را ارائه کند و در چاپ‌های بعدی، این تغییرات اعمال شود.
واژگان مغایر با فرهنگستان در منابع درسی
معاون گروه واژه‌گزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی یادآور میشود: در مرحله آخر بررسی کتاب‌ها که تقریباً به اتمام رسیده، تعداد 10 هزار و 267 واژه بیگانه در کتاب‌های درسی استفاده شده که فرهنگستان زبان قبلاً برای هر یک از آنها واژه‌ای را مصوب کرده، اما در این کتاب‌ها از این واژگان استفاده نشده بود. همچنین در این بررسی‌ها مشخص شد که تعداد سه هزار و 871 واژه مغایر با مصوب فرهنگستان در کتاب‌ها مورد استفاده قرار گرفته‌اند و تعداد 15 هزار و 861 واژه نیز در این منابع موجود بود که فرهنگستان برای آنها واژه‌ای مصوب نداشت. قرار است این دسته از واژگان مورد بررسی قرار گیرند تا در مورد آنها تصمیم گرفته شود که آیا این واژگان نیاز به معادل مصوب فرهنگستان دارند یا خیر.
واژگان بیگانه پربسامد کدام‌ها هستند؟
در این پژوهش، تمامی واژگان مورد بررسی قرار گرفته و بسامد آنها نیز اعلام شده است. کارشناسان در این طرح، بررسی کتاب‌ها را از دوره ابتدایی شروع کرده و تا پایان دوره متوسطه دوم نیز این بررسی صورت گرفته است. عمده واژگان بیگانه به کار رفته در این کتاب‌ها، مربوط به اصطلاحات علمی است که گاه فرهنگستان برای آنها نیز معادل پیشنهاد کرده است. گفته میشود، کلماتی مانند کامپیوتر، ایده، کلیشه، اسکلت، ریسک، ترافیک، کلینیک و... از جمله واژگان پربسامد در میان کتاب‌های درسی عنوان شده‌اند که فرهنگستان برای آنها، واژگانی مانند رایانه، اندیشه، قالب، استخوان‌بندی یا استخوان‌گاه، خطر، آمد و شد و درمانگاه را پیشنهاد کرده است.
آیا معادل‌های فرهنگستان مورد قبول دانش‌آموزان است؟
اما یکی از پرسش‌های متداول و همیشگی درباره واژگان مصوب فرهنگستان، غریب و نامأنوس بودن این واژگان با ذهن مردم است، از این رو برخی معتقدند که این دسته از واژگان هیچ‌گاه نمی‌توانند در میان عامه مردم رایج شوند. مریم دانشگر، از پژوهشگران فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در این رابطه می‌گوید: در مورد صحت معادل‌های فرهنگستان باید گفت که این کار از سوی کارگروهی تخصصی با حضور زبانشناسان و کارشناسان صورت می‌گیرد و خدشه‌ای به اعتبار علمی آنها وارد نیست. استقبال مردم بحث دیگری است و به استمرار کاربرد این دسته از واژگان مرتبط است. به نظر می‌رسد که اگر عزم و همتی برای استفاده از این واژگان در میان خانواده‌ها وجود داشته باشد، استفاده از آنها نیز فرهنگ‌سازی خواهد شد. اگر از دوران کودکی آموزش داده شود که به‌جای «کامپیوتر» از «رایانه» استفاده شود، کودک نیز به آن عادت خواهد کرد.
وی ادامه می‌دهد: متأسفانه عده‌ای از افراد نسبت به استفاده از این واژگان مقاومت می‌کنند، با اجبار نیز نمی‌توان این امر را فرهنگ‌سازی کرد. استفاده از واژگان مصوب فرهنگستان و جا انداختن آن در میان مردم، به زمان نیاز دارد.
واژه‌های فارسی منتظر اجازه آموزش و پرورش
قرار است نتایج این بررسی‌ها در آینده نزدیک به آموزش و پرورش اعلام شود تا در چاپ‌های جدید کتاب‌ها، تغییرات لازم صورت گیرد. با وجود اینکه تلاشها در فرهنگستان برای لحاظ کردن این واژگان در کتاب‌های درسی به‌مدت چند سال ادامه داشته، اما نتایج آن در همه کتاب‌های درسی اعمال نشده است. دانشگر با توجه به همین موضوع می‌گوید: همکاری وزارت آموزش و پرورش با فرهنگستان طی یکی دو سال اخیر بیش از پیش شده و حتی گاه خود آنها نیز پیشنهادهایی درباره بررسی کتاب‌های درسی در حوزه‌هایی مانند رسم‌الخط و ... به فرهنگستان ارائه می‌دهند. متأسفانه مشکلاتی برای اجرایی شدن این طرح‌ها در کتاب‌های درسی وجود دارد که از جمله اینها می‌توان به هزینه‌های چاپ برای تجدید چاپ کتب جدید اشاره کرد.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
افزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل
نظرات بینندگان
بله لطفا کلمات عربی رو کلا از ادبیات فارسی بیرون کنید
با واژگان عربی که پرشمارترین واژگان یک زبان بیگانه در فارسی هستند چه خواهید کرد؟ برای بیشتر این واژه ها در زبان فارسی برابرهای در خور و رسایی داریم که برای فارسی زبانان هم شناخته شده هستند ولی کمتر در زبان نوشتار و گفتار امروز ما به کار می روند .من بر این باورم که شمار واژگان بیگانه ای که از دیگر زبان ها به فارسی راه یافته و می یابند آن اندازه نیست که برای هستی ؛پایندگی وشکوفایی زبان فارسی در آینده بیمی به خود راه دهیم .این ها در برابر انبوه وام واژه های عربی در فارسی اندکند .از گذشته آموخته ایم که اگر مانند آن چه فرهنگستان یکم می کرد برای همین دسته از واژگان فرنگی هم برابرهای درست و زیبا و بجایی پیشنهاد شود بسیار زود در زبان فارسی پذیرفته شده و کاربرد همگانی می یابند ولی آن چه راه را بر پویایی و نیرومندی زبان فارسی بسته است نه این وام واژه های نوپیدای فرنگی که کاربرد گسترده ؛نابایسته و افزون از شمار واژگان عربی است.برای آن ها چاره ای بیندیشید!
واژه های هولناکی مانند :
کما فی السابق ، ایا ای حال ، کماکان ، قریب به اتفاق و .... آیا بیگانه نیستند؟
شگفتا که واژگان تازی رو خودی میپندارید
واژه های بیگانه: تحصیلات رایگان ، رفاه ، امنیت ، اشتغال ، ارزانی ، قانونمندی و ...
سلام.صدا و سیما هر روز مردم با واژه های بیگانه بمباران می کند که قطعا تاثیر آن از کتاب های درسی بیشتر است. شنیدن واژه هایی مانند سورپرایز، اوکی ، تایم، میکس کردن، رسیپی (دستور پخت)، و حتی چند بار به جای طعم و مزه از واژه taste در برنامه آشپزی به خانه بر می گردیم استفاده شد
از این 10000 لغت بیگانه 50000 تاش عربیه
چه کسی گفته که واژه های "عربی" در زمره واژگان فارسی هستند . چرا این واژ ها جایگزین فارسی پیدا نمی کنند. اگر به دیکته نویسی دانش آموزان نگاه کنید خواهید فهمید که کدام واژگان بیگانه ترند. بیش از 90 درصد اشتباهات دیکته ای دانش آموزان از همان واژه های " عربی" هستند. بد نیست کمی به خودمون بیاییم. با یک پژوهش ساده و آسان میشود به آسانی به دست آورد که چند درصد دانش آموزان واژه هایی مانند (کامپیوتر، ایده، کلیشه، اسکلت، ریسک، ترافیک، کلینیک و...) را اشتباه نوشته اند و چند درصد واژگان "عربی" را
کلمات عربی جزو کلمات بیگانه حساب نمی شن؟
امیدوارم منظورتون از واژه های بیگانه، واژه های نامانوس عربی هم باشد
كمي هم انصاف خوبه! زبان مادري ما كه داره كلا نابود ميشه!
شامل عربی هم میشوند؟
با سلام و خسته نباشید به دست اندر کاران رسانه تابناک
مطلب بسیار خوب و جالبی است. به نظر بنده در فرهنگستان استادان برجسته، فرهیخته و دقیق و نکته سنجی هستند که در ساخت و گزینش واژگان بسیار زحمت می کشند.
نکته مهم که بسیار هم گفته میشود و در نوشته بالا نیز دیده می شود غریب و نا مانوس بودن واژه با ذهن مردم و عدم پذیرش آن است، که به نظر بنده سخنی بسیار نادرست است چرا که دلیل اصلی در عدم به کارگیری واژگان فارسی به جای واژگان بیگانه، نبود دلبستگی از سوی مردم به این خاک و بوم و این فرهنگ و عدم احساس مسولیت در زمینه فرهنگ و زبان ایران می باشد. که بسیار جای تاسف است. ناگفته پیداست که وجه تمایز ایران با کشورهایی که امروزه فرهنگ و زبان و هویت خویش را ندارند و دارای هویت و زبانی بیگانه می باشند وجود همین زبان فارسی است که دریچه شگرف و شگفت انگیزی از دانش و ادب و هنر را به روی انسان می گشاید. خواهش میکنم بیشتر قدر کشور و فرهنگ و زبان خود را بدانیم.
"کلماتی مانند کامپیوتر، ایده، کلیشه، اسکلت، ریسک، ترافیک، کلینیک و... از جمله واژگان پربسامد در میان کتاب‌های درسی عنوان شده‌اند که فرهنگستان برای آنها، واژگانی مانند رایانه، اندیشه، قالب، استخوان‌بندی یا استخوان‌گاه، خطر، آمد و شد و درمانگاه را پیشنهاد کرده است"
1. واژه انديشه به معني ايده نيست، بلكه به معني فكره
2. قالب هم همونقدر فارسيه كه کامپیوتر، ایده، کلیشه، اسکلت، ریسک، ترافیک، کلینیک و ... فارسي هستن.
همه واژگان ابداعی فرهنگستان به کنار، نون داغ شکلات داغ رو بچسب!!!!
اول خودتون اینقدر واژه های بیگانه استفاده نکنید بعد از مردم بخواید که استفاده نکنن. همین واژه احصا بیگانه نیست ؟ یا پر کاربرده؟ کلا یعنی چی؟
در قسمت قوانین حقوقیمون که معمولا یه مترجم زبان عربی باید 4 تا خط نوشته رو برامون ترجمه کنه!
اگه میخوای پالایش کنید واژه عربی و لاتین نکنید و همه را جایگزین کنید در غیر این صورت این تلاشها اب در هاون کوبیدن است.
لطفا فکری بحال کلمات عربی بکنید که همه جارا فرا گرفته .............
حضور بيش از 100000 واژه عربي .
انشاله عربی هم واژه بیگانه هست.
از بین صدها خبر در سایت حتی یک خبر هم روحیه بخش نیست. دیگر فقط به تیترها بسنده می کنم. جنگ، کشتار، زلزله، آتش سوزی، قتل، کشتار دسته جمعی، کودتا، دستگیری، کلاهبرداری، فیش های حقوقی و ...
منظورتون واژه های عربی هست دیگهههه؟؟
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.