این همه واکنش به تحریم های جدید آمریکا برای چیست؟

هفته گذشته، سنای آمریکا با قاطعیت آرا، تحریم های جدید را علیه ایران، روسیه و کره شمالی به تصویب رساند؛ تحریم های جدیدی که از نگاه بسیاری تحلیلگران داخلی و خارجی، مقدمه ای بر فشارهای آتی دونالد ترامپ برای خروج از برجام است. این تحریم ها واکنش های زیادی در داخل ایران به همراه داشته که ورود مجلس برای مقابله، پاسخ دیپلمات های ایرانی و همچنین برخی مقامات ارشد کشوری و لشکری از جمله آنهاست.

به گزارش «تابناک»؛ واکنش هایی که به تازگی به مواضع دولت جدید آمریکا برای وضع تحریم های ـ به گفته آمریکایی ها ـ غیر هسته ای برای فشار بر ایران صورت گرفته است، نکات بسیار اساسی در بر دارد که باید توجه خاصی به آن مبذول داشت؛ واکنش هایی که پیام های خاصی به سمت دولت آمریکا ارسال می کند که بعضا بسیار از آن چه ایران میخواهد و باید بخواهد، فاصله دارد.

از جمله این واکنش ها، ورود مجلس و کمیسیون امنیت ملی برای در دستور کار قرار دادن طرحی برای مقابله با اقدامات آمریکاست؛ طرحی که به گفته مجتبی ذوالنوری، تنها حدود 20 درصد امکان مقابله با اقدامات آمریکا را فراهم می کند، ولی پیشنهاد خود مجتبی ذوالنوری بیش از این طرح جالب توجه است. وی بیان کرده که چون کار آمریکا نقض برجام است، اقدامات ما نیز باید از همین جنس باشد [نقض برجام].

وی گفته: به عنوان مثال، ما پروتکل الحاقی را داوطلبانه اجرا کرده ایم و حالا که آنها مدام برجام را نقض می کنند، ما باید روند همکاری را تعلیق کنیم و یا تعداد و سطح فعالیت سانتریفیوژها را به حالت قبل برگردانیم و سطح غنی سازی را افزایش دهیم.

البته عباس عراقچی شب گذشته با رویه ای کاملا دیلماتیک به این مسائل جدید پاسخ داده و گفته: اشتباه برخی موافقین و منتقدین، این است که برجام را پیمان مودت بین ایران و آمریکا می دانند و تصور می کنند، برجام قرار بود بین ایران و آمریکا پیمان مودت ایجاد کند و می گویند: چرا تحریم و خصومت جدیدی از سوی آمریکا علیه ایران اعمال می شود؟

برجام اصلا چنین قصد و نظری نداشت و قرار بود برنامه هسته ای بین ایران و شش کشور اتحادیه اروپا و شورای امنیت از طرف جامعه بین الملل مدیریت شود و کسی نباید توقع داشته باشد دشمنی آمریکا کاهش یابد.

عراقچی اظهار داشت: ترامپ و آمریکا به دنبال کنار گذاشتن برجام هستند، ولی می‌خواهند شرایط را به گونه‌ای بگذارند که ایران برجام را کنار بگذارد. ایران تا زمانی به برجام پایبند خواهد بود که از منافع برجام بهره‌مند شود. در مقابل دشمنی آنها حتما واکنش نشان خواهیم داد، ولی واکنش ما هوشمندانه و حساب شده خواهد بود حتما در زمین ترامپ بازی نخواهیم کرد.

تأکید عراقچی به عدم بازی در زمین ترامپ حداقل این خوشبینی را به وجود می آورد که دستگاه دیپلماسی کشور به خوبی تحرکات و تحریکات آمریکا را زیر نظر دارد و رویه دیپلماتیک خوبی در این زمینه اتخاذ کرده است؛ اما همچنان واکنش وزارت خارجه به تحریم های آمریکا نیز به نظر بیش از حد نیاز بوده و این موضوعی است که می تواند سیگنال مثبتی را برای آمریکایی ها ارسال کند.

چرا تحریم های جدید آمریکا چندان جدی نیست؟

طرح تحریمی که اخیرا در سنای آمریکا با قاطعیت به تصویب رسید، تنها مربوط به ایران نبود. این طرح در ابتدا ـ البته با محوریت ایران ـ به کنگره و سنای آمریکا معرفی شد؛ اما دنبال کردن سابقه طرح به خوبی نشان می دهد که تصویب آن با قاطعیت آرا، نه به خاطر ایران بلکه به خاطر روسیه بوده است.

دولت ترامپ اکنون ماه هاست پس از انتخابات ریاست جمهوری و به دلیل رسوایی های مطرح  پیرامون ارتباط حلقه نزدیکان خود با روسیه، عملا فلج شده است. دموکرات ها و رسانه های جریان اصلی در آمریکا چنان فشاری بر تیم ترامپ و شخص وی گذاشته اند که تا مرز استیضاح به پیش رفته است. ماه گذشته، دونالد ترامپ مجبور به تغییر و تحولات اساسی در کاخ سفید شده و سعی کرده بود با تشکیل اتاق های جنگ علیه دموکرات ها، گروهی را مشخصا به پیگیری اهداف دولت مشغول کند.

درز شدید اطلاعات از درون کاخ سفید، روزانه خوراک واشنگتن پست، نیویورک تایمز و سی ان ان می شود و حتی یک روز هم نیست که صفحه نخست این نشریات، مطلبی علیه دونالد ترامپ و دولت وی منتشر نکرده باشند. طرح جایگزین سلامت ترامپ برای طرح قبلی اوباما با شکستی مفتضحانه در سنای آمریکا روبه رو شده که نشان از آن دارد که در ادامه کار، قرار است همه وعده هایی که ترامپ در انتخابات داده، یک به یک با چنین شرایطی مواجه شوند. هر کسی که فیلم صحنه رأی منفی سناتور جمهوری خواه جان مک کین به این طرح را دیده باشد، تا مدتها این موضوع را فراموش نخواهد کرد که ترامپ حتی در حلقه جمهوری خواهان نیز با دشمنان اساسی روبه روست.

فشارهای اروپا بر سیاست خارجی ترامپ ادامه دارد و بسیاری از مشاوران ارشد استراتژیک ترامپ را به این شوک انداخته که رهبری آمریکا در جهان غرب و هدایت ناتو برای همیشه از دست این کشور خارج شود. چین از بی پروایی های ترامپ و بی تجربگی وی در سیاست خارجی بیشترین بهره را می برد و در خفا دریای جنوبی را به منطقه تسلط خود تبدیل می کند. روسیه جای پای خود را در خاورمیانه تحکیم کرده و به تدریج شرق اروپا را به شکلی دوفاکتو به دست می گیرد.

در چنین شرایطی که سیاست داخلی در آمریکا فلج شده، اروپا به شدت از ترامپ نا امید است، روسیه و چین در حال تبدیل شدن به قطب جدید در توازن قوای سیستمی هستند، شاید آخرین چیزی که به ترامپ کمک می کند آمریکا را به سرعت دچار افول و انزوا کند، خروج از برجام به عنوان مهمترین سند دیپلماتیک قرن 21 تا کنون است. نباید در این موضوع شک کرد که ترامپ اگر فرصت و چاره آن را داشت، خیلی پیش از این برجام را آتش زده بود!

تصویب قاطع طرح تحریمی جدید در آمریکا، هیچ ارتباطی با ایران و حتی کره شمالی نداشت. رأی بالای این طرح، نتیجه فشار مستمر دمکرات ها بر جمهور خواهان و ترامپ برای گنجاندن روسیه در تحریم های جدید بود. شرط آنها اساسا برای رأی به این طرح، همین ورود تحریم های روسیه بود و اکنون دموکرات ها تبدیل به بازوی فشار اساسی بر ترامپ و جمهوری خواهان شده اند که با استفاده از ابزارهای رسانه ای و فشارهای بی امان خود بر سر موضوع رسوایی های روسوفیلی تیم ترامپ، از این دولت و جمهوری خواهان سواری می گیرند.