«گنبد سلطانیه» بزرگترین گنبد آجری جهان

شهر سلطانیه در ۳۷ کیلومتری زنجان یکی از مهمترین آثار باستانی ایران را در خود جای داده است. «گنبد سلطانیه» بزرگترین گنبد آجری جهان، با قدمتی ۷۰۰ ساله در این شهر قرار دارد. این گنبد به دستور پادشاه وقت ایلخانان در پایتخت حکومت ساخته شد. این بنا شامل ۸ ایوان و ۸ مناره است که گفته می‌شود از ۸ در بهشت (ابواب البر یا درهای نیکی) الگو گرفته‌ است. این بنا باشکوه‌ترین ساختمان شیوه آذری ایران است که در کنار آن آرامگاه سلطان محمد خدابنده (اُلجایتو) ساخته شده‌ است. برخی عقیده دارند که اُلجایتو این بنا را به آرامگاه امامان شیعه اختصاص داده بود و قصد داشت تا پیکر امام علی (ع) و امام حسین (ع) را به این محل انتقال دهد که با مخالفت علمای شیعه مواجه شد. کار بازسازی «گنبد سلطانیه» از سال ۱۳۴۸ آغاز شده و تا امروز در بیش از ۹ دوره مورد بازسازی قرار گرفته است. گنبد سلطانیه در سال ۱۳۸۴ به عنوان هفتمین اثر ایرانی در فهرست میراث جهانی سازمان یونسکو به ثبت رسید. گنبد سلطانیه به سبب قرار گیری در مسیر عبور و مرور مسافرانی که قصد سفر به شمال و شمال غرب کشور را دارند، همه ساله میزبان گردشگران داخلی و خارجی بسیاری است./احسان تقی‌بیگلو