پرونده تابناک برای سالگرد آغاز جنگ/۱
برنامه صدام برای ایران چه بود؟
ارتش صدام با الهام از شیوه اسرائیل در جنگ شش روزه اعراب که به هواپیماهای مصر و سوریه در پایگاه‌های آنها حمله کرد همین تاکتیک جنگی را اتخاذ کرد. بمباران‌های هوایی فرودگاه‌ها و پایگاه‌های هوایی ایران پیش نیاز حرکت واحد‌های زمینی عراق به ایران بود.
عراق تهاجم سراسری علنی و رسمی خود به ایران را ساعت ۱۳:۳۰ دقیقه روز ۳۱ شهریور سال ۱۳۵۹ آغاز کرد. اولین فاز این تهاجم حمله گسترده هوایی به ۱۰ فرودگاه و پایگاه هوایی از جمله فرودگاه مهرآباد تهران بود. ارتش صدام با الهام از شیوه اسرائیل در جنگ شش روزه اعراب که به هواپیماهای مصر و سوریه در پایگاه‌های آنها حمله کرد همین تاکتیک جنگی را اتخاذ کرد.
بمباران‌های هوایی فرودگاه‌ها و پایگاه‌های هوایی ایران پیش نیاز حرکت واحد‌های زمینی عراق به ایران بود. پرواز هواپیما ضرورت داشت.
در آغاز جنگ، نیروهای هوایی ارتش عراق که حدود ۳۵۰ جنگنده میگ، سوخو و توپولف داشت، با ۱۹۲ فروند از این هواپیما‌ها و در سه موج حملات متوالی، تهاجم شدیدی به پایگاه‌های هوایی و فرودگاههای ایران اجرا کرد. بمب‌های عراق که با چتر فرود می‌آمدند، به اکثر باند‌های پروازی کشور اصابت کردند. جز یک هواپیمای بمب افکن سنگین توپولوف ۱۶ که در منطقۀ سرپل‌ذهاب و شرق شهر قصر شیرین مورد اصابت پدافند ایران قرار گرفت و سرنگون شد، هواپیماهای دیگر عراق سالم به پایگاه‌هاشان بازگشتند.
معلوم نیست چرا پایگاه‌های موشکی هاگ ایران که ستون فقرات قدرت دفاع هوایی ایران را شکل می‌دادند، در آن هنگام فعال و آماده به جنگ نبودند. اگر این پایگاه‌ها آماده بودند، باید تعداد زیادی از جنگنده‌های عراقی را در همان تهاجم روز اول ساقط می‌کردند.
آن روز هواپیماهای عراقی تمام پایگاه‌های نیروی هوایی ایران را مورد حمله قرار دادند؛ البته به غیر از پایگاه‌های هوایی بندرعباس و کنارک و فرودگاه مشهد که به دلیل ناتوانی نیروی هوایی عراق در سوخت‌گیری هوایی به آنها نمی‌رسیدند. البته در این حملات عراق، هواپیماهای جنگی ایران آسیب چندانی ندیدند، اما اثر روانی این حملات بیشتر از تاثیر واقعی آن در غیر فعال کردن پایگاه‌های هوایی ایران بود. این حملات هوایی در روز دوم جنگ هم به برخی پایگاه‌های نیروی هوایی ایران، از جمله پایگاه پنجم شکاری در تبریز ادامه یافت.
تهاجم زمینی ارتش بعثی
ارتش بعثی عراق با استفاده از هواپیماهای گشتی شناسایی میگ ۲۱ تصاویر مناطقی را که قرار بود اشغال کند، دریافت کرده بود.
پس از پایان موج اول حملات هوایی عراق به پایگاه‌های هوایی ایران، در روز آخر تابستان قوای زمینی عراق هم تهاجم به خاک ایران را آغاز کرد. ظاهراً همه چیز برای تحرک نیرو‌ها و تجهیزات موتوری زمینی به ویژه تانک‌ها و زره پوش‌های عراقی مناسب بود و روحیه نیروهای رزمی را افزایش می‌داد.
ارتش بعثی عراق مهم‌ترین تهاجم خود را با به کارگیری ۳۷ تیپ رزمی و با عبور از خط مرزی به منظور اشغال بخش‌هایی از خاک ایران در یک جنگ زمینی آغاز کرد. این حمله در حالی صورت گرفت که بخش عمده‌ای از قوای ایرانی در پادگان‌های خود و دور از مرز‌ها به سر می‌بردند. در این مرحله جنگ که از بعداز‌ظهر روز ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ تا ۲۶ آبان ۱۳۵۹ طول کشید، ارتش بعثی توانست شهر‌های خرمشهر، بستان، سوسنگرد، هویزه، دهلران، قصر شیرین و نفت شهر را تصرف کند. همچنین قوای بعثی عراق توانستند تا دیوار‌های جنوبی شهر اهواز جلو بیایند، آبادان را محاصره کنند و سپس خود را به دیوار‌های شهر شوش برسانند و جاده اندیمشک اهواز را زیر آتش بگیرند. در این مدت بیش از ۱۵ هزار کیلومتر مربع از خاک ایران به اشغال عراق در آمد.
ارتش بعثی قبل از حملۀ سراسری اطلاعات درست و قابل اعتمادی از چگونگی گسترش نیروهای ایران و توانمندی رزمی آنها و نیز اطلاعاتی از وضعیت زمین و محور‌های عملیاتی به دست آورده بود. همچنین با استفاده از هواپیماهای گشتی شناسایی میگ ۲۱ تصاویر مناطقی را که قرار بود اشغال کند، دریافت کرده بود.
راهبرد نظامی عراق عبارت بود از اشغال بخش‌های مهمی از استان خوزستان، به ویژه اشغال جزیره آبادان و نیز حاشیه نوار مرزی در غرب کشور. عراق سعی می‌کرد تا علاوه بر تسلط کامل بر اروندرود، با تصرف ارتفاعات سرکوب در غرب کشور و نیز اشغال برخی شهرها و مناطق عرب‌نشین خوزستان، به اهداف سیاسی خود برسد.
دکتر حسین علایی
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
افزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل
نظرات بینندگان
درود و سلام میفرستم به روح پاک کلیه شهداء و مدافعان وطن و رزمندگان و نیروهای شرکت کننده در جنگ هشت ساله تحمیلی که با ایثار و از خود گذشتگی آرامش و امنیت ملت ایران را تامین نمودند.
با سلام
یک سوال دارم چرا ایران غرامت جنگ را از عراق نگرفت؟
شفاف برای ملت ایران توضیح دهند
غرامتی که سازمان ملل تایید کرد اما ایران هیچوقت حرف از غرامت نزد
حق ملت ایران است بداند...
فکر نمیکنم بتوانند غرامت را به عراق ببخشند چون به کشور ایران آسیب های زیادی زده شد و برخی شهرها را ویران و هزاران جوان شهید و ازاده و جانباز شدند.
چرا کویت غرامت را گرفت؟
علت چیست توصیح دهند ...
خسارت جنگ که گرفته نشد هیچ صد برابر در عراق پول بلاعوض خرج شده...
صدام از موقعیت استفاده کرد و هزینه گزافی روی دست ملت ایران گذاشت...
علت عدم پاسخگویی پدافند را در اعدام سران ارتش بجویید...
عراق بیشترین لطمه را به کشورمان وارد کرد چرا خسارت گرفته نشد ؟
به خاطر اینکه ایران متهم به طول دادن جنگ شد.
ایران باید کل اروند، بصره و حد اقل کل جنوب شرقی عراق را تصرف کند. قفقاز جنوبی هم پس از آن باید قوی باشیم و تعارف بردار نیست. ایران نباید تحت محاصره باشد.
نویسنده ک خودش در جنگ حضور داشته از نقش تعیین کننده نیروی هوایی ارتش هیچ چیزی را نگفته ک فردای حمله هواپیماهای عراق،حمله شجاعانه ایی ب اکثر فرودگاههای نظامی عراق انجام داد و تا مدتها ،نیروی هوایی عراق را زمین گیر نمود.
غرامت جنگ چی شد؟
آمریکا و متحدانش همانطور که دم هیتلر را در جنگ جهانی دوم چید، کل ارتش عراق را در مدت یک هفته تار و مار کرد.
از اولش نقشه اش همین بود که صدام رو به جون ایران بندازه وقتی صدام ضعیف شد ارتش عراق رو هم نابود کنه
عراق دست نشانده خودشان بود چیزی نداشت که بتواند مقاومت کند . یک کم تحلیل بد نیست
پوتین، صدام حال حاضر دنیا است.
همانطور که صدام با حماقتهایش کشورهای غربی و مهم جهان را علیه خود متحد کرد، پوتین هم با جنایتهایش در اکراین کشورهای مهم آزادی خواه جهان را علیه خود متحد کرد.
عاقبت پوتین، عاقبت صدام است. هیچکس نمی تواند از چنگال عدالت فرار کند.
حتما آن کشورهای آزادیخواه هم آمریکا و انگلیس و فرانسه هستند؟!
اسراییل رو میگی؟
پس عاقبت نتانیاهو ببین چی میشه.
با گذشت 37 سال از پایان جنگ 8 ساله با عراق، چرا مقامات جمهوری اسلامی هیچگاه خسارات چند صد میلیارد دلاری جنگ را از عراق مطالبه نکردند؟ کاری که کویت انجام داد و تا یک سنت آخر خسارتش از را عراق گرفت.
خسارت را کی داده کی گرفته؟!
خسارت نگرفتند که هیچ خراب شده هاشون را هم اباد کردند
چه قدر حافظه تاریخی برخی از مسئولان ما ضعیف است.
شوروی (روسیه فعلی) در جنگ 8 سال عراق با ایران بر طبق قرارداد نظامی 10 ساله ای که با عراق داشت، ارتش عراق را تجهیز کرده بود. از تانکهای تی 72 تا هواپیماهای میگ و سوخو تا موشکهای اسکاد تا توپخانه و تجهیزات پدافند هوایی. چه تعداد از سربازان و مردم عادی ایران توسطه سلاح های روسیه شهید و جانباز شدند؟
اون شوروی بود اما فرانسه و امریکا و اینا نظام هاشون هنوز همونه
تنها کشوری که در آن زمان به ایران اسلحه داد اسراییل بود.خاطرات خودی ها
سیاست حکم میکند که بر منطق مدار منفعت دراز مدت و کوتاه مدت حرکت کنیم.نه احساسات
فقط روسیه سلاح داد؟ انگلیس ، فرانسه و بقبه چطور؟
مگر در سیاست می توان دوست و دشمن دائمی تعریف کرد؟
ب
صدام همان کاری را در ایران قصد داشت انجام دهد که پوتین می خواست در اکراین انجام دهد.
کشور اکراین ساختگی
مغلطه نکنید. خاک ایران جزو عراق نیست بلکه می توان برعکس ادعا نمود لکن نجابت مانع می شود ولی اوکراین یک کشور ساختگی است که بخشی از روسیه محسوب می شود. اوکرتین برای روسیه مثل هرات ایران است.
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.