سقوط نفت برنت به کانال ۹۸ دلار

افت بیش از ۵ درصدی شاخص‌های نفتی در حالی رقم خورد که گزارش‌ها از نزدیک شدن تهران و واشنگتن به چارچوبی اولیه برای کاهش تنش‌ها حکایت دارد؛ توافقی که می‌تواند به بازگشایی تنگۀ هرمز، کاهش محدودیت‌های حمل‌ونقل انرژی، آزادسازی بخشی از دارایی‌های مسدودشده ایران و ادامه مذاکرات درباره برنامه هسته‌ای منجر شود.

بازار نفت در آغاز هفتۀ جدید میلادی واکنش سریعی به این تحولات سیاسی نشان داد و معامله‌گران با فرض کاهش ریسک اختلال در عرضۀ جهانی، بخشی از موقعیت‌های خرید خود را بستند. تحلیلگران معتقدند احتمال بازگشت تدریجی جریان صادرات نفت از منطقه خلیج فارس، فشار نزولی قابل‌توجهی بر قیمت‌ها وارد کرده است.

با این حال، فضای خوش‌بینی ایجادشده در بازار همچنان با ابهام‌هایی همراه است. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اعلام کرده واشنگتن تا زمان دستیابی به توافق رسمی، محاصرۀ تنگۀ هرمز را حفظ خواهد کرد و برای نهایی شدن مذاکرات «عجله‌ای» ندارد. به دنبال این اظهارات، برخی منابع آمریکایی نیز تأکید کردند که هرچند مذاکرات پیشرفت‌هایی داشته، اما توافق نهایی هنوز فاصله زیادی تا اجرا دارد.

براساس گزارش‌های منتشرشده، مرحله نخست توافق احتمالی می‌تواند شامل تمدید یک دورۀ آتش‌بس موقت و ازسرگیری عبور کشتی‌ها از تنگۀ هرمز باشد؛ مسیری راهبردی که حدود یک‌پنجم تجارت جهانی نفت و گاز طبیعی مایع (LNG) از آن عبور می‌کند. در صورت بازگشایی کامل این گذرگاه، انتظار می‌رود بخش مهمی از نگرانی‌های مربوط به عرضه انرژی در آسیا و اروپا کاهش یابد.

کارشناسان بازار انرژی بر این باورند که بازگشایی کامل تنگۀ هرمز می‌تواند فشار قابل‌توجهی را از دوش اقتصادهای بزرگ آسیایی بردارد و در عین حال موجب کاهش بیشتر قیمت جهانی نفت شود؛ چراکه حدود یک‌پنجم صادرات جهانی نفت و گاز طبیعی مایع (LNG) از این گذرگاه راهبردی عبور می‌کند. در صورت تثبیت شرایط سیاسی و بازگشت کامل تردد نفتکش‌ها، قیمت نفت ممکن است در کوتاه‌مدت همچنان تحت فشار باقی بماند. با این حال، تداوم نااطمینانی دربارۀ جزئیات توافق، زمان احیای زیرساخت‌های آسیب‌دیده و تضمین پایداری امنیت تنگه هرمز، همچنان ریسک ژئوپلیتیکی را در بازار جهانی انرژی حفظ کرده است.

در ماه‌های اخیر، تنش‌های مرتبط با ایران و محدودیت‌های اعمال‌شده بر تردد در تنگۀ هرمز، بازار جهانی انرژی را با اختلالات گسترده مواجه کرده و بخشی از تولیدکنندگان خاورمیانه را ناچار به توقف روزانۀ میلیون‌ها بشکه از تولید نفت خام کرده است.