سلطه یا هژمونی: خلیج فارس به مثابه یک فرهنگ

خلیج فارس، هرچند در ظاهر یک نام یا یک واژه برای نامیدن بخشی از آب‌های سرزمینی در جنوب ایران است و جنگ‌های سالیان اخیر و تلاش‌های برخی دولت‌های همسایه برای تاریخ سازی و جعل عنوان هم در این جهت تغییر صوری و ظاهری نام خلیج فارس است، اما واقع این است که خلیج فارس نه یک اسم، که یک فرهنگ و نه یک فرهنگ به تنهایی که فرهنگی هژمون است.

به گزارش «تابناک»، تلاش‌ برخی دولت‌های همسایه در کنار کوشش‌ دولت‌های استعماری برای جعل خلیج فارس، در واقع کاری است برای سلطه بر نام و در پایان فرهنگی که خلیج فارس در سالیان سال آن را آفریده؛ این تلاش عمدتا برای سلطه‌گری در مقابل فرهنگ هژمونیک خلیج فارس انجام می‌گیرد.

بنا بر این گزارش، باید گفت که تفاوت فرهنگ هژمونیک با فرهنگ سلطه‌گر در این است که فرهنگ هژمون، چیرگی خود را در تاریخ چنان بر زندگی مردم یا نواحی گوناگون گسترده که مردم با رضایت، آن فرهنگ را پذیرفته و الگوی رفتاری خویش قرار داده‌اند.

فرهنگ هژمون خلیج فارس، اینک چنان در منطقه و در میان کشورهای خلیج فارس گسترده شده که حتی کشورهای مدعی منطقه، متأثر از این رفتار به کنش سیاسی و اجتماعی در درون مرزهای خود می‌پردازند.

ولی هنگامی که از رهبری فرهنگی خلیج فارس در بطن منطقه شدن سخن می‌گوییم، این فرهنگ در دو حیطه پذیرش و تداوم، معنا می‌باید و قاعدتا در تاریخی عظیمی به دست آمده است.

اکنون فرهنگ خلیج فارس ـ یا به صورت جزيی‌تر فرهنگ، فرهنگ خلیج فارس نشینان ایران ـ همچون ساکنان جزایر ایرانی از قشم و هرمز گرفته تا ... چنان چیرگی خود را بر حوزه فرهنگی خلیج فارس گسترده است که هر گونه تلاش برای تغییر آن به مانند نفی خود مهاجمان خواهد بود.

در اوضاع کنونی، منطقه، ساکنان و مردمان جزایز ایرانی خلیج فارس، عامل تداوم این فرهنگ ایرانی در منطقه خلیج فارس هستند و اتفاقا به گونه‌ای این فرهنگ واحد ایرانی توسط آنان در حال انتقال است که فرا‌تر از تنوع مذهبی در این مناطق، این هویت فرهنگی ایرانی است که از یک سو، عامل تداوم این اقوام و از سوی دیگر، عامل تداوم فرهنگ خلیج فارس شده‌ است.

گویا هم‌اکنون این ساکنان جزایز جنوبی ایران هستند که با حفظ خاصیت برتری فرهنگی خود، تلاش برای برخی دولت‌های غربی و عربی را برای سلطه فرهنگی به سخره گرفته‌اند.