این سکه نمی‌تواند نقدینگی را جمع کند!

امروز بانک مرکزی و مقامات این بانک، چندین موضوع مهم را بیان کرده‌اند؛ از جمله آن‌ها سخنان محمود بهمنی در همایش سیاست‌های پولی و چالش‌های بانکداری و تولید که اشارات مهمی به وضعیت این روزهای اقتصاد کشور داشت و همچنین مصاحبه وی درباره قیمت‌های پیش‌فروش سکه؛ آیا این پیش‌فروش پاسخگوی هدف بانک مرکزی خواهد بود؟

به گزارش «تابناک»، امروز محمود بهمنی‌ پس از گذشت بیش از ده روز از اعلام پیش‌‌فروش سکه، شرایط جدیدی را برای این امر اعلام کرد؛ شرایطی که حاکی از آن است که بهای سکه پیش‌‌فروش برای هر قطعه سکه تمام بهار، بیش از ۱ میلیون و ۲۵۰ هزار تومان خواهد بود. آیا با این شرایط، هدف بانک مرکزی از پیش‌‌فروش محقق خواهد شد؟

بنا بر این گزارش، سال گذشته پیش‌‌فروش سکه شرایط متفاوتی داشت؛ هم از لحاظ قیمتی و هم از نظر حجم پیش‌‌فروش و هم به لحاظ ابزارهایی که جایگزین آن بود. تجربیات سال گذشته برای بانک مرکزی هم گویا متفاوت بوده و عدم استقبال از ابزارهای جایگزین سکه، سرانجام این بانک را به این نتیجه رساند که در سال جاری پیش‌‌فروش سکه، باید تنها پیش‌‌فروش سکه باشد!

امسال پس از مطرح شدن طرح‌ها و شرایط متفاوت از پیش‌‌فروش در ‌‌نهایت رئیس کل بانک مرکزی شرایط نهایی را اعلام کرد. حال با یک محاسبه سرانگشتی هم از هم اکنون می‌توان موفقیت این طرح را برای جمع کردن نقدینگی از جامعه حدس زد!

این گزارش می‌افزاید، امروز بهای سکه تمام طرح قدیم در بازار آزاد برابر با ۱ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان است و سکه تمام طرح جدید نیز برابر با حدود ۱ میلیون و ۴۳۰ هزار تومان. اگر بهای سکه‌های پیش‌‌فروش بانک مرکزی بین ۱ میلیون و ۲۵۰ هزار تا ۱ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان باشد، با توجه به آن که تحویل سکه شش ماه به طول می‌انجامد و همچنین در هنگام تحویل ۶ درصد مالیات بر ارزش افزوده بر آن تعلق خواهد گرفت، می‌توان گفت این طرح از هم اکنون شکست خورده است!

البته شکست این طرح در نسبت با هدف‌گذاری بانک مرکزی است. بهمنی امروز اعلام کرده که هدف بانک مرکزی به هیچ وجه سودآوری نیست، بلکه جمع‌آوری نقدینگی است. این طرح با این شرایط تنها و در خوش‌بینانه‌ترین حالت منجر به آن می‌شود که تقاضایی که به شکل عادی در بازار وجود دارد تا اندازه‌‌ای پاسخ داده شود؛ آن هم فقط به دلیل توان نام‌نویسی برای اشخاص حقیقی و با تعداد مشخص.

در صورتی که اگر بانک مرکزی به دنبال رسیدن به هدف بود، باید شرایطی را پیش بینی می‌کرد که منجر به آن شود که تقاضای بیشتری از نرم تقاضای معمول در بازار مجاب به روی آوردن به طرح این بانک شود. حال طرحی که از اساس بی‌پایه است و نمی‌توان منطق خاصی پشت آن دید جز حراج بیهوده ذخایر طلا، خود شرایط شکست خود را رقم می‌زند.

باید به این موضوع توجه داشت که در اینجا میزان حجم فروش سکه از سوی بانک نیست که ملاک نظر است، بلکه ملاک اصلی حجم نقدینگی است که این طرح می‌تواند از بازار جمع‌آوری کند. اگر این طرح با شرایطی اجرا شود که نتواند حجم نقدینگی را خارج از بازار طلا یا به شکل بیکار وجود دارد، جمع کند و تنها به تقاضای روزمره بازار طلا پاسخ دهد، نتیجه آن است که بانک مرکزی تنها به عنوان یک فروشنده بزرگ وارد بازار شده، و نه یک کنترل کننده.

در پایان اینکه اصل این طرح که از اساس مشکل دارد، اکنون بیش از پیش هم مورد انتقاد قرار می‌گیرد.

آیا همه طرح‌ها این‌گونه بوده است؟

اکنون باید به موضوع دیگری نیز اشاره کرد و آن سخنان امروز محمود بهمنی در همایش سیاست‌های پولی و چالش‌های بانکداری و تولید است. وی با اشاره به افزایش نرخ تورم به مرز ۳۱.‌۵ درصد در پایان سال از افزایش بیش از ۲۴ درصدی نرخ رشد نقدینگی نیز خبر داد.

البته محمود بهمنی اذعان کرده که اگر اقدام کنترلی انجام نمی‌گرفت، نرخ رشد پایه پولی ۳۱ درصد افزایش می‌یافت و رشد نقدینگی نیز ۴۰.‌۷ درصد افزایش می‌یافت‌. ‌

البته اگر به همین میزان نیز بانک مرکزی آن گونه که ادعا می‌کند در مهار رشد نقدینگی و تورم دخالت کرده باشد، جای بسیار شگفتی است! اما مهم این نکته است که مسلماً رئیس کل مرکزی باید بهتر از هر کسی، معانی تورم ۳۱ درصدی، رشد ۲۵ درصدی نقدینگی و افزایش ۱۵ درصدی پایه پولی را بداند!

حال پرسش اینجاست که آیا اقدامات کنترلی بانک مرکزی برای مهار رشد نقدینگی و تورم هم مانند طرح پیش‌‌فروش سکه بوده؟! به نظر این‌گونه است، زیرا در غیر این صورت تورم و نقدینگی باید بسیار بیش از این مهار می‌شد؛  افزون بر آنکه باید یادآور شد که گویا محمود بهمنی توجه نداشته که چندی پیش، محمود احمدی‌نژاد منکر افزایش پایه پولی کشور به این میزان شده بود! در نتیجه باید از صراحت بیان محمود بهمنی متشکر بود!

متأسفانه سیاست‌های مبهم و دو پهلو این روز‌ها در اقتصاد کشور به یک معضل اساسی تبدیل شده است؛ سیاست‌هایی که نه خط آن مشخص است و نه ربط آن. تقریباً می‌توان گفت، هیچ برنامه دقیقی برای کنترل وضعیت اقتصادی کشور در دست نیست و شاهد هیچ سیاست‌گذاری منسجمی در این حوزه نیستیم، وگرنه نباید از تورم ۳۱ درصدی و نقدینگی بیش از چهارصد هزار میلیاردی با رضایت خاطر صحبت شود!