چرا ایران تأمین مالی حماس را از سر گرفته است؟

به نظر می‌رسد که دیدارهای سطح بالا بین تهران و حماس در ماه‌های اخیر به نتیجه رسیده ‌و روابط دو طرف ترمیم شده است.

به گزارش «تابناک»، حازم بعلوشه، تحلیلگر فلسطینی و نویسنده چندین رسانه بین‌المللی در مطلبی برای المانیتور از پیشرفت زیاد در ترمیم روابط ایران و حماس خبر داده است. وی گفته ‌که منابع سطح بالا در حماس تأیید کرده‌اند که پس از برگزاری چندین دیدار در پایتخت‌های عربی و اسلامی روابط ایران و حماس در حال عادی شدن است. روابط بین ایران و حماس به دلیل عملکرد این گروه فلسطینی در مسأله سوریه دچار مشکلات جدی شده بود.

به نوشته بعلوشه، مقامات ارشدی از جانب ایران با رهبران حماس در ارتباط بوده‌اند. خالد مشعل رئیس دفتر سیاسی حماس در عالی‌ترین سطح این دیدار‌ها حضور داشته است. مهم‌ترین دیدار‌ها در جریان سفر مشعل به ترکیه در آنکارا و نیز در دوحه پایتخت قطر انجام شده است؛ هر چند ‌دیدارهایی در سطوح گوناگون در همین دو شهر و نیز در تهران و بیروت نیز انجام شده است. در این دیدار‌ها جزئیات بهبود روابط دو طرف مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.

حماس در جریان حوادث سوریه‌ به حکومت این کشور پشت و دفتر سیاسی خود را از دمشق خارج کرد، نماینده این جنبش از تهران خارج شد و روابط آن با ایران به سطح روابط فردی مسئولان دو طرف کاهش یافت. در مقابل، ایران نیز حمایت مالی خود از حماس را که ماهانه حدود ۲۳ میلیون دلار برآورد شده، ‌قطع کرده است.

اما ظاهرا ایران حمایت مالی خود از حماس را از سر گرفته ‌و بخشی از کمک‌های مالی ایران در سه ماه اخیر به غزه رسیده است، ولی میزان این کمک‌ها به دلیل مشکلات امنیتی موجود در سینا، سوریه و لبنان کاهش یافته است.

باسم نعیم از رهبران ارشد حماس، بهبود روابط دو طرف در نتیجه دیدارهای مقامات ارشد دو طرف را تأیید کرده است، حال آنکه محمود الزهار، عضو ارشد حماس در غزه که در ماه ژوئن سال جاری به تهران سفر کرده‌، مشغول بودن ایران به مسائل داخلی و انتخابات و نیز بحران سوریه را در کاهش روابط دو طرف دخیل دانسته است.

وی اظهار داشته ‌که همواره با تهران در ارتباط است. از نگاه وی، دولت جدید ایران نیز سیاست‌های قبلی در موضوع فلسطین را ادامه خواهد داد و حتی کاهش تنش با غرب نیز تأثیری بر روابط با حماس نخواهد داشت.

به باور نعیم، ایران تلاش دارد با تقویت روابط خود با سایر نیروهای منطقه کارت‌های جدیدی برای چانه‌زنی با غرب به دست آورد و حماس نیز اهرمی در دست ایران در مذاکرات نهایی خود با غرب خواهد بود.

در نتیجه رخدادهای ماه‌های اخیر منطقه، حماس در بحران جدی سیاسی و اقتصادی به سر می‌برد و به خصوص پس از برکناری مرسی در مصر، حماس در انزوای جدی به سر می‌برد و نظامیان حاکم بر مصر نیز در مورد نقل و انتقال کالا و پول به غزه به شدت سخت‌گیری می‌کنند.

گفته می‌شود، حماس در روزهای ابتدایی سقوط حکومت مرسی از افزایش ارتباطات خود با ایران اکراه داشته و آن را نشانه ضعف خود می‌دانسته است، حال آنکه حماس خود را ‌‌بزرگ‌ترین جنبش سنی مذهب جهان اسلام و وسیله مهمی در نفوذ ایران در جهان اسلام می‌داند. حماس همچنین پس از پایان درگیری آخر خود با اسرائیل در سال ۲۰۱۲ از اذعان علنی به استفاده از کمک‌های ایران در مقابله با اسرائیل خودداری کرد و مدعی شد با وجود اینکه راکت‌های ایران فجر ۵ را ‌‌دارد، با راکت‌های m-۷۵ ساخت خود به تل‌آویو حمله کرده است، حال آنکه جهاد اسلامی دیگر جنبش مهم فلسطینی آشکارا از کمک‌های ایران تقدیر کرد.

در همین حال منابع داخلی حماس احتمال داده‌اند که مشعل نیز در ادامه به ایران سفر کند که این عملا به معنای از‌سر‌گیری روابط بین دو طرف خواهد بود و پس از آن نماینده جدید حماس در تهران مستقر خواهد شد.