آموزش رانندگی در ایران استاندارد نیست

میزان بالای تصادفات رانندگی در ایران و به تبع آن قربانی شدن هزاران ایرانی بر اثر حوادث جاده‌ای باعث شده است در سال‌های اخیر طرح‌هایی برای کنترل و کاهش تصادفات به اجرا گذاشته شود.

به گزارش آرمان، هرچند با اجرای این طرح‌ها تعداد قربانیان حوادث جاده‌ای که در سال‌های اخیر تا بیش از 27 هزار کشته در سال گزارش شده، سال گذشته به کمتر از 17 هزار نفر رسید اما همچنان ایران یکی از خطرناک‌ترین کشورها از نظر حوادث جاده‌ای است. این در حالیست که صدور گواهینامه رانندگی برای ایرانیان به سهولت انجام می‌شود. شاید بر این اساس است که روز گذشته وزیر راه خواستار بازنگری در قوانین صدور گواهینامه شد.
 
سال گذشته رئیس مرکز صدور گواهینامه راهنمایی و رانندگی با بیان اینکه بخش اعظم ناوگان حمل‌ونقل کشور دارای گواهینامه رانندگی هستند، گفت: بیش از 27 میلیون نفر از ایرانیان دارای انواع گواهینامه رانندگی هستند. رحیم رمضان‌آقایی افزود: همه رانندگان ناوگان عمومی کشور گواهینامه دارند، اما درصدی کمی از راکبان موتورسیکلت‌ها و تعدادی نیز از رانندگان سواری در کشور فاقد این مدرک هستند. ابتدای سال گذشته نیز رئیس مرکز صدور گواهینامه پلیس راهور ناجا از صدور بیش از 992 هزار و 609 گواهینامه رانندگی طی 8 ماه سال جاری در سراسر کشور خبر داد.هویدا تزار با اشاره به اینکه 18 ساله‌ها در کشور بیشترین اخذ گواهینامه را به خود اختصاص داده‌اند، افزود: 188هزار و 991 گواهینامه برای این رنج سنی توسط پلیس راهور صادر شد. مهر نوشت؛ ‌او اضافه کرد: طی این مدت هزار و 824 گواهینامه نیز برای افراد میانسال 60 تا 79 سال ارائه شده است که 375 گواهینامه مربوط به 60 ساله‌ها، 37 گواهینامه مربوط به 70ساله‌ها و 5 گواهینامه مربوط به 79 ساله‌ها بوده است.

 هزینه‌های افزایش ساعات تعلیم رانندگی

آموزش رانندگی در ایران استاندارد نیست. در کشوری مانند ژاپن از هفت سالگی فرهنگ ترافیک به کودک تعلیم داده می‌شود و در کشوری همچون بلژیک بیش از ۱۲۰ ساعت رانندگی آموزش داده می‌شود. همچنین در کشورهای عربی بیش از ۸۰ ساعت آموزش رانندگی درنظر گرفته شده و به نظر می‌رسد که در منطقه خاورمیانه تنها در ایران است که مدت زمان آموزش رانندگی فقط ۲۰ ساعت است و رانندگان آن به‌راحتی پس از ده روز در تمام معابر و خیابان‌های اصلی شهر حق تردد دارند و فرد در این ۱۰ جلسه دوساعته فقط نکات اصلی و کلی را یاد می‌گیرد البته تجربه هم نشان ‌داده که بیش از ۵۰ درصد افرادی که به‌تازگی گواهینامه می‌گیرند، قادر نیستند به تنهایی رانندگی کنند. کارشناس رسمی دادگستری اصفهان فیض‌ا... ظهیری، در مورد افزایش تعداد ساعات آموزش رانندگی در ایران گفت: اگر دوره آموزش رانندگی در ایران هم به بیش از یکصد ساعت افزایش یابد هزینه کلاس با توجه به تورم فعلی باید به ۴ تا ۵ میلیون تومان افزایش یابد که ممکن نیست.

 بازنگری ضروری است

روز گذشته وزیر راه و شهرسازی قوانین صدور گواهینامه را نیازمند بازنگری دانست و گفت: مهارت در رانندگی نباید تنها شاخص صدور گواهینامه باشد بلکه باید صلاحیت‌های دیگری نیز برای صدور گواهینامه در نظر گرفته شود. عباس آخوندی اظهار کرد: در کشورهای پیشرفته مهارت در رانندگی تنها شاخص ارائه گواهینامه نیست بلکه صلاحیت‌های دیگری نیز برای صدور گواهینامه‌ها در نظر گرفته می‌شود و کارگروه مذکور باید در خصوص ویژگی‌ها و شاخصه‌های لازم برای صدور گواهینامه پیشنهاداتی را به کمیسیون ارائه کند. ایرنا نوشت؛ وزیر راه و شهرسازی به حادثه‌ساز بودن موتورسواران اشاره کرد و افزود: بیش از 23 درصد از حوادث رانندگی را موتورسواران رقم می‌زنند و باید در فرصتی کافی مسائل و مشکلات موتورسیکلت سواران با حضور مسئولان بررسی جامع شود.

 ضرورت اجرای دقیق قوانین راهنمایی و رانندگی

رانندگی به شیوه ایرانی سال گذشته 17 هزار نفر كشته، 280 هزار نفر زخمی و حدود 800 هزار فقره تصادف بر جای گذاشته است. روزی بیش از 60  نفر در تصادفات از بین رفته‌اند كه در ساعت مساوی با یک نفر كشته در تصادفات می‌شود. از آنجایی که سهم اصلی این تصادفات را راننده و نحوه راندن او تشکیل می‌دهد بازنگری گواهینامه‌های رانندگی و شرایط صدور آن می‌تواند تاثیر زیادی در کاهش نرخ تصادفات داشته باشد. رانندگی ایرانی قانون و مقررات خاص خود را دارد، مهمترین مساله در اجرای قوانین حضور پلیس است، اگر پلیس نباشد بعضا حق تقدم با رانندگانی است كه خطرناك‌تر رانندگی می‌كنند. برای مثال چراغ خطر، همه جای دنیا چراغ قرمز یعنی توقف كامل و انتظار تا سبز شدن چراغ و عبور با اطمینان و رعایت كامل قوانین اما در ایران، عبور از چراغ قرمز- در صورتی كه پلیس در صحنه نباشد- زرنگی برخی راننده‌ها محسوب می‌شود.

 سخت‌کردن پروسه دریافت گواهینامه

مشاور اجتماعی وزیر راه به «آرمان» می‌گوید: سالانه در جهان صدها هزار نفر بر اثر سوانح رانندگی جان می‌بازند و ضمن آنکه میلیاردها دلار خسارات به  اقتصاد کشورها وارد می‌شود.سعید معیدفر ادامه می‌دهد: ‌در این راستا در دنیا مقرر شد از سال ۲۰۱۱ میلادی تا ۲۰۲۰ میلادی همه اعضای مجمع جهانی سازمان ملل اقداماتی برای کاهش سوانح رانندگی انجام دهند. او با بیان اینکه جایگاه ایران در میزان سوانح رانندگی در دنیا قابل قبول نیست، می‌گوید: ‌از سال ۸۲ هیات وزیران تصویب کرد که کمیسیون ایمنی راه‌ها با همکاری ۱۶ ارگان دست‌اندرکار جاده فعالیت کند در این راستا روند نزولی سوانح رانندگی از سال ۸۴ آْغاز شد و امروز نسبت به آن سال ۳۵ درصد کاهش تلفات سوانح رانندگی داشتیم و این رقم از ۲۸هزار نفر به 23هزار نفر رسید. او بیان می‌کند: استاندارد شدن قوانین راهنمایی و رانندگی،‌ ارتقای سطح تحصیلات کاربران جاده، هوشمند‌سازی جاده‌ها، اعمال دقیق‌تر قانون توسط پلیس و امداد و نجات سریع از دلایل کاهش سوانح رانندگی در ایران است. معیدفر می‌افزاید: هوشیارسازی مردم در مورد قوانین رانندگی از طریق سخت کردن پروسه کسب گواهینامه رانندگی در بهبود رفتار ترافیکی و کاهش سوانح موثر است.

 آموزش رفتار رانندگی از کودکی

یک پژوهشگر مسائل اجتماعی در مورد عوامل روانی موثر بر رانندگی ایرانیان به «آرمان» می‌گوید: قرار گرفتن نهادهای مدنی در حوزه آموزش فرهنگ رانندگی آرزوی دیرینه ماست. ثریا عزیزپناه ادامه می‌دهد: اگر بر نحوه رانندگی ایرانیان و رفتار و کردار آنها در حین رانندگی یک کار پژوهشی انجام دهیم متوجه می‌شویم چه چیزهایی از دوران کودکی و در اثر عدم آموزش رفتارهای اجتماعی حمل شده و به بعد از 18 سالگی منتقل می‌شود که خودش را در رفتارهایی مانند رانندگی نشان می‌دهد. او عنوان می‌کند که پایمال کردن حق حیات دیگران نشان‌دهنده عدم رشد هویتی و اجتماعی فرد است در حالی که قوانین و مجازات در کنار سخت کردن مدرک رانندگی بخشی از روند کاهش تصادفات در کشور است و باید برای این مهم کار کارشناسی انجام دهیم. به گفته عزیزپناه: اصولی ترین اقدام در حوزه کاهش تصادفات، آموزش رفتار شهروندی، احترام به حقوق دیگران و نحوه رانندگی در کودکی است.