اميركبير چه كسی را برای وزارت خارجه میپسنديد؟
قتلی در همدان اتفاق افتاده و حکومت قاتل را دستگیر کرد. چون به امیر اطلاع دادند، امیر به میرزا سعید خان میفرمایند: سعید! به حکومت همدان بنویس قاتل را همانجا بکشند. میرزا سعیدخان، قلمدان را بسته، به امیر عرض کرد: اجازه میفرمایید سعید به خانه خود برود و دعاگو باشد؟

میرزا محمدتقیخان فراهانی مشهور به امیرکبیر، نخستین صدراعظم ایران در زمان ناصرالدینشاه قاجار به واسطه مجموعه اصلاحاتی که در دوره قاجار انجام داد و ایستادگیاش در مقابل رفتارهای خلاف، به دست عوامل شاه به قتل رسید. در خاطرات شماری از رجال سیاسی دوره قاجار، اطلاعاتی در سبک حکمرانی امیرکبیر مشهود است و از آن جمله خاطرات ابوالقاسم کسمایی است که به گزینه مطلوب امیرکبیر برای تصدی کرسی وزارت امورخارجه ایران میپردازد.
به گزارش خبرنگار «تابناك»، خاطرات ابوالقاسم كسمایی فرزند محمدصادق معینالتجار از تجار مشهور دوران قاجار با تصحيح ايرج افشار یکی از منابع مهم تاریخی است. اطلاعاتي که در اين سرگذشت خفته است، بخشی مربوط به دلالی و تجاری است و بخشی حاوي گوشههايي مربوط به مشروطيت و مهاجرت و نهضت جنگل و طبعا فايدههايي از يک از آنها برگرفتني است. 

در اين کتاب نام بسياري از کاروانسراهاي بازرگاني در شهرهاي تهران، بابل، استانبول، بادکوبه و قيمت بعضي از اجناس و انواعي از پارچهها و تنباکو و اصطلاحات خاص دفترنويسي قديم بازاري و نام عدهاي از تجار مهم مندرج است.
در واقع اين خاطرات از نوع ديگر است؛ يعني اگر خاطرات افراد سياسي غالبا چاپ ميشود، بايد متأسف بود که چرا تاجران بزرگ و ديگر طبقات اجتماع خاطرات خود را نمي نويسند تا مردم بخوانند و از زندگي اجتماعي هم آثاري برجاي بماند.
یک نویسنده هم گفته بود، ای کاش زنها هم خاطرات خود را از گفتگوهای بینابین خود مینوشتند تا وجه دیگری از تاریخ هم که مربوط به نقش زنان است، آشکار میشد. این سخن درستی است و خاطرات ابوالقاسم کسمایی (م ۱۲۹۲ قمری و متوفای بعد از بهمن ۱۳۳۱ شمسی) از این دست است. علاوه بر اینکه او گاه نکاتی را هم که از این و آن شنیده در این خاطرات آورده که در جای خود شیرین است. برای نمونه این خاطره را از امیر کبیر نقل کرده است:
یک نویسنده هم گفته بود، ای کاش زنها هم خاطرات خود را از گفتگوهای بینابین خود مینوشتند تا وجه دیگری از تاریخ هم که مربوط به نقش زنان است، آشکار میشد. این سخن درستی است و خاطرات ابوالقاسم کسمایی (م ۱۲۹۲ قمری و متوفای بعد از بهمن ۱۳۳۱ شمسی) از این دست است. علاوه بر اینکه او گاه نکاتی را هم که از این و آن شنیده در این خاطرات آورده که در جای خود شیرین است. برای نمونه این خاطره را از امیر کبیر نقل کرده است:
اميرکبير چه کسي را براي پست وزارت خارجه ميپسنديد؟
«ميرزا سعيد خان مؤتمن الملک» در جواني در دستگاه اميرکبير يکي از منشيها بود. قتلي در همدان اتفاق افتاده و حکومت قاتل را دستگير کرد. چون به امير اطلاع دادند، امير به ميرزا سعيد خان ميفرمايند: سعيد! به حکومت همدان بنويس قاتل را همانجا بکشند.
ميرزاسعيدخان، قلمدان را بسته به جيب خود گذاشته، برخاست، به امير عرض کرد: اجازه ميفرماييد سعيد به خانه خود برود و دعاگو باشد؟
امير ميفرمايند: مگر نشنيدي چه گفتم و چه دستوري به تو دادم؟
سعيد ميگويد: شنيدم. قلم سعيد حکم قتل نميتواند بنويسد.
امير ميفرمايند: بسيار خوب، تو حکم قتل ننويس. بنشين کار ديگر دارم.
ميرزاسعيدخان، قلمدان را بسته به جيب خود گذاشته، برخاست، به امير عرض کرد: اجازه ميفرماييد سعيد به خانه خود برود و دعاگو باشد؟
امير ميفرمايند: مگر نشنيدي چه گفتم و چه دستوري به تو دادم؟
سعيد ميگويد: شنيدم. قلم سعيد حکم قتل نميتواند بنويسد.
امير ميفرمايند: بسيار خوب، تو حکم قتل ننويس. بنشين کار ديگر دارم.
سعيد مينشيند. منشيهاي ديگر ميآيند. امير همان دستور را ميدهند و منشي مينويسد. امير امضا و مهر کرده به قاصد ميدهد که به همدان برده و به حکومت وقت برساند. قاصد حرکت ميکند.
امير ميرزا سعيد خان را همراه خود به حضور ناصرالدين شاه ميبرد. معرفي و عرض ميکند:
سعيد بايد وزير خارجه شود. امر فرمايند فرمانش نوشته شود.
شاه ميفرمايد که چه نظر و مناسبت كه يک منشي وزير شود، آن هم وزير خارجه؟
امير عرض ميکند: سعيد از شوکت و جلال و عظمت سلطنت اعليحضرت و از سياست اين بنده نترسيد ولي از خدا ترسيد. عرض کرد حکم اعدام نمي تواند بنويسد. اين جوان لياقت وزارت دارد و جان نثار و خدمتگزار خواهد شد.»
امير ميرزا سعيد خان را همراه خود به حضور ناصرالدين شاه ميبرد. معرفي و عرض ميکند:
سعيد بايد وزير خارجه شود. امر فرمايند فرمانش نوشته شود.
شاه ميفرمايد که چه نظر و مناسبت كه يک منشي وزير شود، آن هم وزير خارجه؟
امير عرض ميکند: سعيد از شوکت و جلال و عظمت سلطنت اعليحضرت و از سياست اين بنده نترسيد ولي از خدا ترسيد. عرض کرد حکم اعدام نمي تواند بنويسد. اين جوان لياقت وزارت دارد و جان نثار و خدمتگزار خواهد شد.»

از قضا میرزا سعید خان انصاری از طرف ناصرالدینشاه به لقب خانی و دبیری مَهامِّ خارجه یا به اصطلاح امروزی به کفالت آن وزارتخانه منصوب شد و در ربیعالثانی ۱۲۶۹ ه.ق. رسماً به وزیر امور خارجه منصوب شد و بعدها لقب مؤتمنالملک یافت.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
سال 86؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟
یادش بخیر
مثل جناب آقای دکتر متکی وزیر خارجه فعلی که اول از خدامیترسد.
ببخشید ایشان هنوز لیسانس دانشگاه بنگلور هندوستان را هم تمام نکرده اند چطوری دکتر شد.
الان هم همین جوریه . یک نفر رئیس میشه کل خاندانش رو می گذاره سر کار و همه میشن دعاگوش ...
امیرکبیر یکی بود و بس. اما دریغ که در ایران هیچگاه امیرکبیرها را تحمل نمیکنند
ایشان بر گردن همه ما حق دارد. من همیشه یکی از تکیه کلام های ایشان را در ذهنم تکرار می کنم که مدام می گفت کاری انجام دهید که به درد مردم بخورد( به نقل از کتاب جامعه شناسی نخبه کشی)
اما در مورد نصب وزیر خارجه و توجه صرف به تقوای فرد منصوب و عدم بررسی توانایی های فردی ( البته احتمالا) با این منش موافق نیستم. این روش خروجی اش می شود همین جامعه ای که الان در آن هستیم.
این شیوه کشورداری است. مسئولین متوجه باشند.
آفرین به این همه هوش و درایت امیر کبیر
خدا رحمتش کند
خداوند روح امیرکبیر را در آرامش ابدی قرار دهد/.
امیرکبیرهرکسیراکهبرایوزارتخارجه می پسندیدمطمئنباشیدکسیمثلامیرعبداللهیان را برای تصدی این پستمهم در این دنیایپیچیدهدر هزار توی دیپلماسیمبتنیبرعالمو دانشنمی پسندید !!
چه زیبا . شبیه انسانیت و داوری خارجی هاست .
علاوه بر امیرکبیر چه مرد بزرگی بوده سعید
امیر کبیر اگر امروز هم بود و پست و مقامی داشت باز هم به قتل میرسید
شخصیت امیر باید بدور از تعصبات دوباره بصورت تاریخی و مستند و بدون ترس مطالعه و شناسایی گردد...
20
20
درود بر سعید وصد افرین بر امیر کبیر . ای کاش از اینهمه انسانیت سعید وگذشت امیر ذره ای به مسولین میرسید .
مثل جناب آقای دکتر متکی وزیر خارجه فعلی که اول از خدامیترسد.
قابل توجه اقای مرتضوی.....
بسيار عالي بود.
کسی که نتواند فرمان قتل یک مجرم را بنویسد مطمئنا وزیر خارجه خوبی برای دفاع قاطعانه از منافع ملی کشور (که گاه مستلزم جنگ است) نیز نخواهد شد.
دفاع از میهن بسیار تفاوت دارد
با نوشتن و اجرای حکم اعدامی که در قضاوت آن بسیار بسیار تردید و شک وجود داشته و دارد
البته نباید این نکته را فراموش کرد که منشی های آن زمان از لحاظ سواد بسیار بالاتر از مسئولینی هستند که با پارتی و اقوام بازی و باند بازی سر کار میآیند
خوشا به حال حکومتی که غالب وزرا و دست اندرکارانش نه از نوشتن حکم قتل و نه از جاری کردن آن حکم به دست خود ابایی دارند.
خوشا به حالتان
با ارزوی لعنت ابدی بر امرین قتل امیر که با این عمل شنیع ونا اگاهانه وجاهلانه خود تاریخ ایران را در حساسترین مقطع به قهقرا برد از درگاه خداوند رحیم که همواره نگهبان ایران و ایرانی بوده عاجزانه بخواهیم مردی چون او که خصال:تدبیر وشجاعت و سلامت و علم و اعتقاد به مبانی دین را یکجا داشت به عطا فرماید چرا جای امیر در درون تیم مردان بسی خالیست
آيا قاتل دختر دانشجوي جوان در همدان هم اعدام خواهد شد؟!!
عكس فوق عكس امير كبير نمي باشد. دوربين عكاسي سوغات ناصرالدين شاه از اروپا بود كه پس از قتل اميركبير انجام شد.
خوب است جناب آقاي احمدي نژاد جناب آقاي قاضي سعيد مرتضوي را بجاي متكي پيشنهاد كنند كه دقيقا همين خصيصه ميرزا سعيد موتمن الملك را دارند!
خاطره قشنگی بود . واقعا کشورمان در حال حاضر به وزیر خارجه ای نیاز دارد که از خدا بترسد و قیامت را حق بداند . خوبست یک بررسی و نظر سنجی از اعضا و کارمندان وزارت خارجه در مورد اوضاع و نحو اداره امور بشود به حقایق جالبی خواهیم رسید .
دقیقا بر عکس الان
یه نگاهی به سیمای پر مهر پورمحمدی بندازید متوجه میشید.
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.