ناتوانی سلاح اروپا علیه دولت احمدی‌نژاد

سخنان دو روز پیش باراک اوباما، رئیس‌جمهور آمریکا در سئول نشان می‌دهد که به احتمال قوی آمریکا و شرکا، تحریمات بالقوه‌ای را علیه ایران تنظیم خواهند کرد؛ اما کارشناسان غربی بر این باورند که روسیه و چین اجازه نخواهند داد تا تحریمات ضد ایرانی شدیدی از طریق شورای امنیت سازمان ملل متحد علیه ایران در نظر شود و به احتمال قوی به یک قطعنامه ضعیف دیگر در بهار سال 2010 بسنده خواهد شد. با این شرایط به نظر می‌رسد که آمریکا و اروپا باید فشارها را با تحریمات یکجانبه افزایش دهند.

به گزارش خبرنگار «تابناک» و به نقل از روزنامه روسی «نزاویسیمایا گازیتا»، «آندره تریخونوف»، کارشناس روسی مسائل استراتژیک، در مقاله‌ای با طرح موضوع بالا نوشته است: در هفته آینده، آمریکا همراه با متفقان خود بسته تحریمات بالقوه‌ای را علیه ایران تنظیم می‌کند که باید این کشور را وادار سازد تا به پیشنهاد‌های عادلانه جامعه جهانی تن دهد. منظور رئیس‌جمهور آمریکا از «پیشنهادهای عادلانه» برنامه ارسال اورانیوم با غنای پایین ایران به روسیه بود که با هماهنگی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تنظیم شده است.
بنا بر اطلاع منابع آگاه، در این پیشنهاد قرار شد که ماده اولیه برای عرضه سوخت رآکتور تحقیقاتی تهران 1,2 تن اورانیوم با غنای پایین باشد که در مرکز غنی سازی نطنز به دست آمده است، این اورانیوم در روسیه به طور تکمیلی غنی و سپس در فرانسه میله‌های سوختی آماده می‌شوند.

از سوی دیگر، «تریخونوف» به سخنان منوچهر متکی، وزیر امور خارجه ایران اشاره می‌کند که عملا این پیشنهاد را رد کرده است. روز هجدهم نوامبر، منوچهر متکی، وزیر امور خارجه ایران اعلام کرد که تهران تمایل چندانی ندارد که اورانیوم خود را برای تحویل سوخت به خارج انتقال دهد. وی اطلاع داد که ایران زمانی این معامله را بررسی می‌کند که اورانیوم خویش را با سوخت آماده در خاک جمهوری اسلامی تعویض کند.

اما به گفته مؤلف، غرب این پیشنهاد را نمی‌پذیرد، چرا که خارج نمودن بخش اعظم اورانیوم با غنای پایین ایران از این کشور برای تضعیف نگرانی‌های جامعه جهانی است که از نظر آنها ایران ممکن است از اورانیوم خود برای تولید بمب اتمی استفاده کند. ناظران تأکید می‌کنند که معامله با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، روسیه و فرانسه درمان درد نیست به ویژه در شرایطی که ایرانی‌ها بر خلاف قطعنامه‌های شورای امنیت به غنی سازی اورانیوم در کشور خود ادامه می‌دهند و تقریبا هر روز 2,8 کیلوگرم اورانیوم را غنی‌سازی می‌کنند؛ اما کاهش ناگهانی ذخایر اورانیوم ایران اجازه می‌دهد تا زمان را برای یافتن سازش با ایران به سود غرب تمام کند.

این کارشناس روس  بر این باور است که در واشنگتن یک مهلت یکجانبه برای پاسخ مثبت تهران تعیین کرده‌اند؛ اواخر سال جاری میلادی.

 اما در مسکو قصد تعجیل در روند را ندارند. «آندره نسترنکو»، سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه دیروز به «نزاویسیمایا گازیتا» اطلاع داد: تا آنجا که من می‌دانم، هیچ گونه پاسخ نهایی رسمی از سوی ایران درباره اجرای پیشنهاد خارج سازی اورانیوم از ایران، داده نشده است. محمد البرادعی به کار هماهنگی جهات فنی این مکانیزم ادامه می‌دهد. نسترنکو یادآوری کرد که پیشنهادهای گوناگونی در این زمینه وجود دارد، از جمله خارج ساختن و نگهداری با مسئولیت اورانیوم با غنای پایین ایران تحت نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در کشوری ثالث تا زمان تولید سوخت. تهران نیز گزینه‌های گوناگونی را پیشنهاد می‌کند. سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه توضیح داد: ایران هم نگرانی‌هایی دارد و به دنبال بهترین گزینه برای خود است.
به گفته وی، هم‌اکنون درباره تنظیم تحریمات تکمیلی علیه ایران از سوی شورای امنیت سازمان ملل متحد بحثی در میان نیست. وی توضیح داد: ما بر این باوریم که ما امکان لازم را برای اجرای توافقات انجام شده در ژنو به طور کامل داریم. در این مرحله مهم است که به روند دیپلماسی اجازه کار دهیم و هیجانات بیش از اندازه فقط به کار لطمه وارد می‌آورد.

اما مؤلف مقاله به سخنان یک دیپلمات که نامش فاش نشده اشاره می‌کند که به خبرگزاری «رویترز» اطلاع داد، تحریمات آسیب زننده به ایران در شورای امنیت با حمایت روبه‌رو نخواهد شد. روسیه و چین که در شورای امنیت دارای حق وتو هستند، ممکن است با گزینه تحریماتی در حدود افزایش لیست سیاه کسانی که حساب‌های بانکی آنها در خارج باید مسدود شود و یا کسانی که ممنوع الورود شوند، توافق کنند. دیپلمات‌های غربی گمان می‌کنند که تحریمات شدید علیه ایران به احتمال قوی باید توسط اروپا اتخاذ شود.

در ادامه مقاله آمده است که «ساموئل چیژوک» تحلیلگر «Global Insight» از لندن اعتقاد دارد که تحریمات یک جانبه کنونی آمریکا علیه ایران هم اینک هم به اقتصاد این کشور ضرر وارد آورده است. این تحریمات عملا به سکون در صنایع جمهوری اسلامی منجر شده و تأثیر منفی در بخش صنعت نفت و گاز ایران گذاشته است.
وی اعلام کرد: اوضاع در زمینه انرژی رو‌به‌راه نیست. اجرای بیشتر طرح‌ها با مشکلات بسیاری از جمله نبود مواد لازم روبه‌رو می‌شود. از نظر وی، اروپا امکان تشدید فشار بر ایران مثلا از راه ممنوعیت علیه بانک‌های ایران جهت انجام معاملات به یورو را دارد. در بخش تجارت نفت نیز ایرانی‌ها، بیشتر معاملات خود را به یورو و همچنین ین ژاپن انجام می‌دهند. البته به تدریج آنها می‌توانند با ارزهای دیگری هم معاملات خود را انجام دهند، اما تدابیر «محدود کننده» به احتمال قوی، دستیابی ایران را به سیستم‌های بانکی غرب کاهش داده و به سرمایه‌گذاری در جمهوری اسلامی لطمه وارد خواهد آورد.

آندره تریخونوف در پایان مقاله خود تأکید می‌کند که تهران هم در همین احوال نشان می‌دهد که از تحریمات بالقوه تجاری هراسی ندارد. روز سه‌شنبه گذشته، «Iran news» گزارش داد که جمهوری اسلامی به طور موقت تولید بنزین در کشور را به میزان 30% افزایش داده است تا به غرب نشان دهد که می‌تواند در برابر محدودیت‌ها عرضه بنزین به ایران مقاومت کند. تحلیلگران این گام را یک حرکت تبلیغاتی نامیده‌ و تاکید می‌کنند که رشد 30% تولید بنزین اگر هم واقعا انجام شدنی باشد، از نظر فنی نمی‌تواند در طولانی مدت ادامه یابد.