تحلیلی از دکتر جهانگیر کرمی:
حمله به سوریه و پارادایم راهبردی جهان: پایایی یا پایان؟
طبعا تحقق هر یک ازاین سناریوها نتایج و عواقب متفاوتی را در سوریه، خاورمیانه و جهان ایجاد خواهد کرد. سناریوی نخست ممکن است تغییرات کمی را آنهم در سوریه ایجاد کند، اما سناریوی دوم نتایجی منطقه ای و عواقب سناریوی سوم در سطح جهانی موثر خواهد افتاد. ویژگی سناریوی دوم تا چهارم آن است که می تواند پارادایم راهبردی جهانی را برای دوره یک سده آینده دگرگون خواهد کرد و شرایطی پیچیده را برای دهه های متوالی بر رقابت های نظامی و امنیتی بین المللی حکمفرما خواهد نمود.

این روزها محافل رسانه ای بین المللی در تب و تاب احتمال حمله موشکی امریکا به سوریه تحلیل های متفاوتی را مطرح می کنند و انجام این حمله را بسیار محتمل دانسته ولی در مورد سطح و شدت و پیامدهای آن ابهامات زیادی وجود دارد. طیف گمانه ها از یک حمله موشکی محدود به سبک فروردین سال گذشته تا یک جنگ بزرگ متعارف بین امریکا و روسیه و حتا گاه یک جنگ هسته ای را در بر می گیرد.
دکتر جهانگیر کرمی؛ به گزارش تابناک، تحلیل های موجود، انگیزه ها در طرف امریکایی را عمدتا به عوامل روانشناختی ترامپ، تشویق و فشار اسراییل و عربستان، احساس شکست پس از پیروزی ارتش سوریه در دوما، خالی نشان دادن دست های پوتین از موشک های پیشرفته مورد ادعا و از همه مهم تر، بازگرداندن موازنه راهبردی پس از آن ادعا ها می دانند.
بر اساس این تحلیل ها، در صورت حمله محدود موشکی، ممکن است واکنش خاصی به آن صورت نگیرد، اما چنانچه دامنه و شدت حملات فراتر از آن برود، می تواند واکنش هایی از سوی سوریه، ایران و روسیه را به دنبال داشته باشد.
شواهد موجود بیشتر حکایت از خویشتنداری و یا حمله محدود حکایت دارد، اما طبعا آنچه که در پشت پرده های تصمیم گیری بویژه در طرف امریکایی جریان دارد، کمتر بر کسی روشن نیست و از این رو، ناچار باید به سناریوهای محتمل روی آورد.

به نظر می رسد که سناریوهای زیر را می توان برای روزهای آینده ترسیم نمود:
یک؛ حمله موشکی محدود امریکا و عدم واکنش یا احیانا واکنش محدود روسیه در قالب انهدام چند فروند از موشکهای شلیک شده از ناوهای امریکا.
دو؛ حمله گسترده موشکی و هوایی امریکا و متحدان و پاسخ روسیه فراتر از انهدام تعدادی از موشکها و زدن هواپیماها و حتی ناوهای امریکا و متحدان.
سه؛ تبدیل وضعیت سناریوی دوم به جنگی فراتر از سوریه و گسترش حملات از نقاط مختلف به یکدیگر اما کنترل بحران در چارچوب یکجنگ بزرگ متعارف.
چهار؛ تصاعد بحران تا یک جنگ هسته ای تمام عیار با ابعاد وحشتناک.
طبعا تحقق هر یک ازاین سناریوها نتایج و عواقب متفاوتی را در سوریه، خاورمیانه و جهان ایجاد خواهد کرد. سناریوی نخست ممکن است تغییرات کمی را آنهم در سوریه ایجاد کند، اما سناریوی دوم نتایجی منطقه ای و عواقب سناریوی سوم در سطح جهانی موثر خواهد افتاد. ویژگی سناریوی دوم تا چهارم آن است که می تواند پارادایم راهبردی جهانی را برای دوره یک سده آینده دگرگون خواهد کرد و شرایطی پیچیده را برای دهه های متوالی بر رقابت های نظامی و امنیتی بین المللی حکمفرما خواهد نمود.
دلیل چنین ادعایی آنست که در تمام سالهای دوره جنگ سرد و پس از ان تا امروز مانع از رویارویی مستقیم قدرتهای بزرگ جهان شده، موازنه هراس ناشی از وجود جنگ افزار هسته ایست و این موازنه هنوز هم برقرار است و با وجود تحولاتی که در همپایگی راهبردی میان امریکا و روسیه به عنوان بنیان ثبات استراتژیک جهانی روی داده، اما هنوز هم موازنه ترس برقرار و بویژه بر اساس ادعای روس ها، آن همپایگی همچنان پاینده به نظر می رسد. چنین وضعیتی از اوان جنگ سرد تا کنون، پارادایم غالب بر تصمیم گیری و رفتار راهبردی امریکا و روسیه و حتا قدرتهای هسته ای دیگر بوده و همه منازعات، بحران ها و آشتی ها و توافقات منطقه ای و جهانی در چارچوب آن جریان داشته اند.
اینکه بحران سوریه و شرایط موجود این روزها بتواند موازنه هراس و ثبات راهبردی حدودا پس از جنگ جهانی دوم تا امروز را دگرگون کند، موضوعیست که بسادگی نمی تواند قابل درک باشد.
اگر چه ترامپ ادعاهای بی سابقه ای را مطرح کرده، اما شرائط جهانی با وجود گذر از نظام دو قطبی و فروپاشی شوروی، همچنان و کماکان بر آن مدار می چرخد و از این رو، نظام تصمیم گیری در امریکا نیز هنوز آنچنان تحولی را شاهد نبوده که بتواند وارد یک پارادایم کاملا متفاوت شود.
اگر چنین اتفاقی روی دهد، جدا از امکان تصاعد بحران تا یک جنگ تمام عیار هسته ای، اما روابط میان قدرتها، نظام بین الملل و جهان آینده را وارد عصری یکسره متفاوت از ۷۵ سال گذشته وارد خواهد کرد که بسیاری از ساختارها و ترتیبات و هندسه قدرت جهانی بسیار فراتر از پایان نظام دوقطبی و جنگ سرد، از نو ترسیم خواهد شد.
پایان جنگ سرد با وجود تحول ساختار نظام بین المللی اما بخاطر موازنه هراس و همپایگی راهبردی، نتوانست پارادایم راهبردی جهانی را از نو ترسیم نماید.
دکتر جهانگیر کرمی؛دانشیار روابط بین الملل دانشگاه تهران
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
جان سبوس این تن بمیره کامنت این مدلی نـــــــــــــــــــــــزار
اتفاقا نویسنده این کامنت درست میگه
امریکا گزاشت دیگران خرج کنند و الان با معامله با روسها به اهدافش میرسه
در مورد سلاحها هم عزیزان توجه داشته باشند کسی بچه دوساله را با چماق نمیزنه با یه پس گردنی هم ادب میشه
ترامپ اگردیوانه بود صاحب این همه مال وثروت نبود.هیچوقت فکرنکنید ترامپ دیوانه است شایدسیاست مدارنباشد اما بیزینس من قهاری ایت و دنیاهم بده بستان است و قطعا برای آینده آمریکا نه ترامپ بلکه تیمهای کارشناسی تصمیم میگیرند
حمله سوریه به پاکستان را ندیده بودی
ترامپ خیلی عاقله خخخخخخخخخخخخخخخخ وفقط در عرض چند ساعت حرفهایش تغییر میکنه
سناریوی 2 و 3 بدون در نظر گرفتن توان روسیه در یک جنگ با تسلیجات متعارف در نظر کرفته شده که خود روسها هم میدانند توان جنگ متعارف با غرب را ندارند . سناریو 4 هم کار بی اندیشه ها است که گمان نکنم اینطور باشند.
جنگ هسته ای تمام عیار بله اما جنگ هسته ای محدود هم می تونه باشه ، البته شاید
کدوم تحلیل گر در دنیا هست که حالا پاشو بزاره سوریه تا در میدان واقعیتو ببینه
تصور جنگ هسته ای بسیار خطرناک است و امکان نداره
فقط امیدوارم این وسط ،ایران قربانی نشه.
اگر روسیه در مقابل امریکا در سوریه اقدامی بکنه و این اقدام باعث کوتاه آمدن امریکاییها بشه معلوم میشه که واقعا پوتین روسیه را وارد مرحله جدیدی کرده است، باید در عمل ببینیم.
آره والله همه احتمالات رو گفت
آنچه برای غربی ها مهم است امنیت اسراییل و خودشان است قطعا اسد در آینده سوریه جایی نخواهد داشت غربیها بار روسیه معامله خواهند کرد اسد را مرخص میکنند تکلیف ایران هم معلوم است
حرفات برای صدای امریکا خیلی خوبه شما اصلا میدونی عقل یعنی چی
ترامپ علی رقم دیوانگی عاقل است
آقا دمتون گرم با این تحلیل ها همینجوری پیش برین بتمن و سوپر من و لاکپشت های نینجا هم وارد سوریه می شن.
همانطور که پیش بینی شد روسیه و امریکا پشت صحنه در باره تغییر شرایط سوریه دارند مذاکرات فشرده و سنگینی می کنند. در اخبار فوری امده که نماینده سوریه در سازمان ملل بر خلاف قبل به صورت فوری موافقت دولت سوریه را برای بازدید بازرسان سازمان ملل از سوریه در هر مکان و هر زمان در سوریه پذیرفته. متاسفانه سناریوی کره شمالی و همکاری چین با امریکا در مورد سوریه هم تکرار شد. پوتین مرد عاقلی است و وقتی ببیند واقعا نیاز به تغییر سیاست است از انجام ان ابایی ندارد. حالا ترامپ بعد از موفقیت در پیشبرد سیاست خارجی خود با چین و روسیه بر سر کره شمالی و سوریه روی ایران متمرکز خواهد شد و مشاوران سیاست خارجی ما که حالا در سوریه هستند بعد از چند هفته و یا ماه متوجه می شوند:
"بحران سوریه به پایان خود رسید. همه چیزی را که داریم می بینیم چونه زنی غرب و روسیه سر پایان است. دقیقا مانند معامله ای که چین با امریکا در مورد کره شمالی انجام داد و کیم چاره ای جز خلع سلاح نداره. در بحران سوریه هم تغییرات بزرگی در راه است ولی دولت سوریه باقی خواهد ماند. در واقع پوتین داره از این بحران بیشترین استفاده را می کنه تا بیشترین امتیاز را بگیره و دنیا غرب را در برابر جنگ یا همکاری و بده و بستان با روسیه قرار بده. هیچ جنگی نخواهد بود. به زودی اخبار عجیبی در مورد سرنوشت سوریه خواهیم شنید"
امریکا واروپا اگر می توانستند که در این مدت هفت سال به قول شما سوریه رو تحت کنترل خودشون در می اوردن وبه مخالفان تقدیم میکردن که نتونستن (حتما باید از شما اجازه می گرفتن ) موشکهای نقطه زن اسراییل هم دقیقا شبیه گنبد اهنینشان هست ..این تحلیل ابکی تو برا خودت بزار اخه اگه تحلیل نکنی کسی بهت نمیگه بیسواد
مانند مورد بحران اتمی کره شمالی که در پشت پرده در حال مذاکره سنگین و فشرده با چین و کیم هستند در مورد سوریه هم دارند با روسیه مذاکره سنگین و فشرده می کنند و منتظر نتیجه ان هستند و احتمالا با نتیجه رسیدن این بده و بستان ها به زودی نتایج ان منتشر خواهد شد. غرب پیشرفت اقتصادی روسیه ویا تحریم سنگین اقتصادی روسیه و سران و سرمایه داران روسیه و حتی تحریم جام جهانی را برای تحت فشار قراردادن مسکو و پوتین روی میز اورده.
امریکای ترامپ اهل تجارت و معامله است و دنبال خودنمایی و به رخ کشیدن قدرت امریکا نیست ، تا چند روز قبل از موضوع شیمیایی صحبت هرینه های نجومی حضور نظامی امریکا در خاور میانه رو مطرح کرده الان با چه منطقی موشک و ناو به نمایش گذاشته ، فقط با چراغ سبز دلارهای نفتی که اونهم در حد تهدید بیشتر نیست ، جون هزینه آتش گشودن به سمت منافع روسیه خیلی بیشتر از گوشه ی دلارهای نفتی است.
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.