مبارزه با فساد کدام طبقه؟ /نشست وین، گام اول رسیدن به توافقی طولانی‌تر! / ‏پیش‌بینی هولناک عضو ستاد کرونا از ابتلای بالای ایرانیان به کرونا

به گزارش «تابناک»؛ روزنامه‌های امروز سه شنبه هفدهم فروردین ماه در حالی چاپ و منتشر شده اند که تیتر‌های هشدارآمیز ‏درباره احتمال ورود گونه جهش‌یافته برزیلی و آفریقای جنوبی به ایران و موج سهمگین کرونا در کشور از یک سو و کنایه ‏رئیسی به روحانی، نشست کمیسیون برجام در وین و نقد‌ها و تحلیل‌ها درباره آن در کنار عناوینی همچون دلایل کاهش نرخ ارز ‏در روز‌های اخیر از سوی دیگر در صفحات نخست روزنامه‌های امروز برجسته شده است. ‏

در ادامه تعدادی از یادداشت‌ها و سرمقاله‌های منتشره در روزنامه‌های امروز را مرور می‌کنیم؛ ‏

نشست وین، گام اول رسیدن به توافقی طولانی‌تر! ‏

امیرعلی ابوالفتح،‎ ‎تحلیلگر مسائل بین‌الملل‎ ‎‏ طی یادداشتی در شماره امروز روزنامه جهان صنعت نوشت: رابرت مالی نماینده ویژه ‏آمریکا در امور ایران در اظهاراتی اعلام کرده اگر ایران به برجام بازگردد آمریکا ۵۰۰ تحریم دولت ترامپ را لغو می‌کند. در ‏ظاهر این امر به نرمش آمریکا در قبال ایران تلقی می‌شود، اما در واقع این‌گونه نیست و موضع آمریکایی‌ها هیچ تغییری نکرده ‏است. ‏
این سخنان رابرت مالی بازی با کلمات است و می‌گوید در صورت بازگشت ایران به برجام ۵۰۰ تحریم را لغو می‌کنند در حالی که ‏این امر بدیهی است و همه بحث و چالش بر این است که آمریکا قبل از بازگشت ایران به تعهدات برجامی این تحریم‌ها را لغو کند ‏و به برجام بازگردد. ‏

آمریکا با ادبیات مختلف یک حرف را تکرار می‌کند. رابرت مالی همان حرفی را می‌زند که شش ماه قبل ترامپ زده بود. مالی با ‏یک ویرایش خاص این حرف را بیان می‌کند، روز دیگر مشاور امنیت ملی با یک ادبیات دیگر همان حرف را تکرار می‌کند و روز ‏بعد مشاور وزیر خارجه همان حرف را با ویرایشی دیگر به زبان می‌آورد، اما همه یک حرف را می‌زنند. ‏
بنابراین اگر هم ایران و هم آمریکا بر مواضع خود اصرار کنند، بعید به نظر می‌رسد در نشست امروز وین گشایشی اتفاق بیفتد. ‏البته سخنان من بر اساس اطلاعات آشکار رسانه‌ای است و اطلاع ندارم پشت در‌های بسته آیا نرمشی صورت گرفته است یا خیر. ‏اما بر اساس آنچه در رسانه‌ها منتشر شده در حال حاضر هیچ حرفی تغییر نکرده است و حرف رابرت مالی همان شرط را دارد. ‏

ایران تکلیف خود را روشن کرده و طبق نظر رهبری تاکید دارد تا همه تحریم‌ها لغو و راستی‌آزمایی نشود ایران به تعهدات ‏برجامی بازنمی‌گردد و طرح گام به گام را هم نمی‌پذیرد. اینکه آمریکا حاضر است در این شرایط به خواسته ایران تن بدهد و ‏تحریم‌ها را بدون قید و شرط بردارد یا خیر هم بعید به نظر می‌رسد. البته اروپایی‌ها تلاش می‌کنند بین ایران و آمریکا پلی ایجاد ‏کنند که طرفین را به راه‌حلی بینابین برسانند. اما تجربه نشان داده که نقش و نفوذ اروپا به حدی نیست که بتواند این کار را انجام ‏دهد چراکه نه ایران حرف‌شنوی از اروپا دارد و تیغ آن‌ها برای ایران برندگی دارد نه برای آمریکایی‌ها این برش را دارند؛ بنابراین ‏نقشی که اروپایی‌ها برعهده گرفته‌اند به گونه‌ای نیست که بتواند طرفین را وادار کند که از مواضع‌شان عدول کنند و پایین بیایند. ‏

در نهایت اروپا می‌تواند نقش میانجی را داشته باشد و پیام‌هایی را جابه‌جا کند و تلاش‌هایی را برای راضی کردن طرفین نشان دهد ‏اما ابزاری برای تحمیل خواسته خود نه بر ایران و نه بر آمریکا ندارد. پس خیلی دور از انتظار است که آن‌ها بتوانند کاری از پیش ‏ببرند و طرفین را راضی به کوتاه آمدن از مواضع خود کنند. ‏
بنابراین اگر گره سیاسی گشوده نشود به دلیل اینکه اختلافات مطالبات طرفین بسیار زیاد است بعید است در نشست امروز وین ‏اتفاق خاصی رخ دهد یعنی با توجه به حرف قطعی که رهبری درباره رفع کامل تحریم‌ها از سوی آمریکا زدند و موضع‌گیری ‏قاطع دولت در این باره و اینکه آمریکایی‌ها هم همچنان بر مواضع قبلی خود پافشاری می‌کنند و تغییری در مواضع‌شان دیده نشده، ‏بعید است در این نشست اتفاق خاصی بیفتد و گشایشی حاصل شود. ‏

اما در نهایت می‌توانیم نشست وین را گام اول برای رسیدن به توافقی ببینیم که ممکن است چند ماه دیگر طول بکشد چرا که ‏انتخابات ایران را در پیش داریم و بعد از آن انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکاست و بعد از آن لابی‌های مختلف و راضی کردن اسراییل ‏و عربستان و چین و روسیه و اروپا و کنگره پیش‌روی آمریکا وجود دارد. اما به هر حال باید منتظر بود و دید چه اتفاقی رقم ‏می‌خورد و تصمیمات به چه سمتی پیش می‌رود. ‏

مبارزه با فساد کدام طبقه؟

علی نجفی‌توانا حقوقدان طی یادداشتی در شماره امروز آرمان ملی با عنوان مبارزه با فساد کدام طبقه؟ نوشت: «رونق اقتصادی در ‏گرو امنیت اقتصادی و امنیت اقتصادی در گرو مبارزه با فساد است». اظهارات آقای رئیسی موجب تقویت و امیدواری و البته ‏ایجاد توقع در مردم و مستلزم سازوکار، برنامه‌ریزی و هدف‌گذاری است. محور بیانات ایشان، تکرار مبارزه با فساد، تبیین نقش ‏مبارزه با فساد در رونق اقتصادی، ایجاد امنیت اقتصادی می‌باشد. در واقع در یک زنجیره بسیار متصل و وابسته، ایشان رونق ‏اقتصادی را وابسته به رونق تولید و رونق تولید را بسته به وجود امنیت اقتصادی و مقوله امنیت اقتصادی را مستلزم مبارزه با ‏فساد اعلام کرده‌اند. یک زنجیره منطقی، قابل دفاع و ضروری که ریاست قوه قضائیه به آن توجه نموده‌اند؛ بنابراین مبارزه با فساد ‏تن‌ها راه برون‌رفت از وضعیت اقتصادی کشور باید تلقی شود. خوشبختانه برخلاف بسیاری از مدیران خرد و کلان کشور، ایشان ‏وجود فساد را برآیند عوامل خارجی ندانسته و در واقع آن را یک پدیده منحوس نهادینه شده داخلی تلقی نموده‌اند. اول، سازوکار ‏مبارزه با فساد از لحاظ علمی ملازمه دارد با آسیب‌شناسی و شناخت عوامل فساد. دوم، هدف‌گذاری و برنامه‌ریزی و سوم، تهیه و ‏تدارک ابزار مبارزه با فساد. در مورد آسیب‌شناسی و چرایی و چگونگی فساد در کشور مطالعات جرم‌شناسی و جامعه‌شناسی جنایی ‏این عقیده را تقویت می‌کند که فساد در کشور توسط گروه فرودستان یقه آبی‌ها، میان‌دستان یقه سفید‌ها و فرادستان یقیه طلایی‌ها، ‏صاحبان زور و زر در کشور می‌باشند. ‏

گروه اول که از لحاظ آماری بالاترین رقم را در میان بزهکاران نشان می‌دهند و معروف به یقه آبی‌ها یا مجرمین خُرد می‌باشند با ‏‏استفاده از همت مجرمانه، هوش و استعداد فردی و با استفاده از فرصت‌ها و موقعیت‌ها، مرتکب جرائمی مانند سرقت، خیانت در ‏‏امانت، کلاهبرداری در سطح خرد، صدور چک، خرید و فروش مواد مخدر، تخریب اموال عمومی، ارتشاء می‌شوند.

افراد فعال در ‏‏این گروه، عمدتا از میان جوانان بیکار، بزهکاران برچسب خورده و سابقه‌دار، کارمندان رده پائین در مورد جرائمی مانند اختلاس ‏‏و ارتشاء با نصاب مالی پائین و ... و معتادان مجموعا افرادی هستند که به طبقه محروم و زیر خط فقر تعلق دارند و گاهی مورد ‏‏استفاده افراد میان‌دست به عنوان ابزار ارتکاب جرم قرار می‌گیرند. گروه دوم، یقه سفید‌ها که عمده جرائم ارتکابی آن‌ها به عنوان ‏‏ابزار دست صاحبان زر و زور و سلاطین کالا می‌باشند که با سوءاستفاده از روابط، پرداخت رشوه، بی‌اعتمادی به واکنش‌های ‏‏شعاری مبارزه با جرم، ضعف نظارت مرتکب جرائمی مانند احتکار، گرانفروشی، دلالی، ظلم به تولیدکننده و ظلم به ‏‏مصرف‌کننده، قاچاق کالا و ارز با نصاب مالی متوسط، فساد در توزیع کالا، ایجاد نوسان در بازار کالا و ارز تحت امر فرادستان و ‏‏گروه سوم، رانتخواران، افرادی که با سوءاستفاده از ارتباط و اطلاعات و با خیانت به امانت ملت دست به ارتکاب جرائم کلان ‏‏می‌زنند و بعضا به عنوان سلاطین کالا شناخته شده‌اند، عمده این افراد در اوایل انقلاب از طبقه فرودست یا متوسط بوده‌اند که با ‏‏سوءاستفاده از قدرت امروز سرمایه‌داران برتر کشور، مرتکبین اختلاس، ارتشاء، قاچاق‌های کلان و بسترساز فساد در طبقه متوسط ‏‏و فقیر جامعه گردیده‌اند که با الگوگذاری و از بین بردن قباحت فساد اقتصادی براساس اصل «الناس علی دین ملوکهم»، مردم را ‏‏نیز آلوده کرده‌اند. این افراد که با جناح‌های قدرتمند در ارتباطند، باعث بروز تخلفاتی مانند واگذاری‌های اموال عمومی تحت عنوان ‏‏خصوصی‌سازی، اخذ امتیازات انحصاری صادرات، واردات، سوءاستفاده از انفال، اراضی دولتی، کوه‌خواری، گردنه‌خواری، ‏‏دریاخواری و در یک کلام نهادینه کردن فساد ناشی از قدرت در کشور شده‌اند؛ لذا آقای رئیسی باید براساس این آسیب شناسی ‏‏هدف‌گذاری کند و مشخص نماید که مراد ایشان از مبارزه با فساد کدام طبقه؛ فرودستان، میان‌دستان یا فرادستان می‌باشد. ‏

پیش بینی هولناک عضو ستاد کرونا از ابتلای بالای ایرانیان به کرونا

مسعود مردانی عضو کمیته علمی ستاد ملی مقابله با کرونا طی یادداشتی در شماره امروز روزنامه ایران نوشت: هشدار‌های مکرر ‏مقامات و مسئولان بهداشتی کشور در مورد شدت ابتلا به کرونای بریتانیایی در برخی از استان‌های کشور در روز‌های پایانی سال ‏گذشته مورد توجه مردم قرار نگرفت. به طوری که متأسفانه تا روز‌های پایانی تعطیلات شاهد سفر‌های نوروزی بودیم. در واقع با ‏وجود تأکید و هشدار‌های مکرر بر لزوم محدودیت‌های بیشتر و ممنوعیت سفر‌های نوروزی آن گونه که باید محدودیت‌ها همانند ‏سال گذشته اعمال نشد و با صدور مجوز سفر‌های ضروری شمار زیادی از مردم روانه جاده‌ها شدند. ‏

آمار‌ها نشان می‌دهد یک و نیم میلیون ماشین در مدت یک هفته وارد استان مازندران شد. این مسافرت‌ها پیک چهارم بیماری در ‏کشور را به‌دنبال خواهد داشت، چراکه مطمئناً تعداد زیادی از هموطنان به بیماری کرونا مبتلا شده‌اند یا در روز‌های آینده به آن ‏مبتلا خواهند شد. تخت‌های بیمارستانی بزودی اشغال و آی سی یو‌ها دوباره پر خواهد شد و حتی می‌توان پیش‌بینی کرد که طی ‏هفته‌های آتی با افزایش تعداد مرگ و میر‌ها نیز مواجه شویم. ‏
با توجه به اینکه در حال حاضر مردم کشور ما از پوشش واکسیناسیون قابل توجهی برخوردار نیستند حتی پرسنل درمان نیز هنوز ‏به طور کامل واکسینه نشده‌اند به نظر می‌آید برای غلبه بر موج جدید بیماری نباید روی پوشش واکسیناسیون حساب بازکنیم و تنها ‏راه حل رهایی از این معضل همان رعایت پروتکل‌های بهداشتی یعنی رعایت فاصله‌گذاری اجتماعی، استفاده از ماسک و ‏شست‌و‌شوی [مکرر]دست‌ها باشد. ‏

نکته بسیار مهم دیگر این است که تک تک افراد جامعه باید به طور جدی از حضور در تجمعات و دورهمی‌ها خودداری کنند. در ‏غیر این صورت امکان طغیان همه‌گیری و بروز فاجعه درکشور وجود خواهد داشت. ‏
فراموش نکنیم تعداد زیادی از افراد ناقل بیماری کرونا ممکن است هیچگونه علامتی نداشته باشند. معاشرت با این گونه افراد به ‏ظاهر سالم می‌تواند ما را در معرض ابتلا به بیماری قرار دهد. حقیقت این است که فقط معاشرت با افراد علامت دار باعث انتقال ‏بیماری نمی‌شود هرچند که متأسفانه در هفته‌های اخیر مشاهده می‌کنیم که حتی برخی از افراد علامت دار هم رعایت نمی‌کنند و با ‏وجود بیماری در تجمعات حضور پیدا می‌کنند. ‏

ساده انگاری ضربه‌های جبران‌ناپذیری به مردم ما وارد می‌کند. به همین دلیل توصیه می‌کنم از حضور در تجمعات، راهپیمایی‌ها، ‏مجالس عزا و عروسی پرهیز کنند. حتی در انتخابات که یکی از موضوعات مهمی است که پیش رو داریم همه افراد جامعه باید با ‏رعایت محدودیت‌ها انجام وظیفه کنند. واقعیت این است که رعایت فردی در مهار بیماری نقشی غیرقابل انکار دارد. در همین ‏راستا چهار کشور اروپای غربی یعنی آلمان، فرانسه، ایتالیا و اسپانیا که از نظر واکسیناسیون وضعیت بهتری نسبت به مردم کشور ‏ما دارند از روز شنبه ۱۴ فروردین، برای کنترل بیماری مجدداً قرنطینه را به مدت یک ماه از سر گرفته‌اند. ما تنها توانسته‌ایم نیم ‏درصد جمعیت خود را واکسینه کنیم پس این خود مردم هستند که با رعایت پروتکل‌ها می‌توانند برای گذر از بیماری به خود کمک ‏کنند. ‏