بهترین روش برای انتقال یارانه کالاهای اساسی به انتهای زنجیره؛ کالابرگ یا یارانه نقدی؟
در حالی که تجربه چهار دهه اعطای یارانه مستقیم به مردم نشان میدهد از لحاظ کاهش ضریب جینی و همچنین تحقق رفاه بیشتر برای مردم، مدل یارانه نقدی به مراتب بهتر از مدل کوپنی و یارانهای آن است، گروهی نیز بر این باورند، ارزش یارانه نقدی در برابر تورم حاصل از خلق پول بیضابطه بانکها، کاهش مییابد.

به گزارش تابناک اقتصادی؛ کوپن یا یارانه نقدی، مسالهای است که امروز اقتصاد ایران با آن مواجه است. پس از حذف ارز ترجیحی و تصمیم دولت بر انتقال یارانه کالاهای اساسی به انتهای زنجیره، دو رویکرد در تخصیص یارانه مستقیم به مردم وجود داشت؛ گروهی معتقد بودند، باید برای تضمین خرید کالاهای اساسی توسط مردم و تضمین خرید کالاهای اساسی پس از حذف ارز ترجیحی، کوپن یا کالابرگ تعلق گیرد و گروهی دیگر مساله سهمینهبندی و اخذ قدرت انتخاب برای خرید کالاهای اساسی را دلیل خود جهت پرداخت یارانه نقدی عنوان میکردند.
اما به راستی کدام راهکار صحیح است؟ اقتصاد امروز کشور با کدام مدل همخوانی بیشتری دارد و در کدام مدل، عزت مردم حفظ خواهد شد؟
این نکته که مردم باید حتما به خرید کالاهای اساسی مدنظر در سبد تعریف شده از طرف دولت، اقدام کنند، بیشتر از اینکه مشکل را حل کند، به مشکلات موجود در زنجیره توزیع و طرف تقاضا آسیب وارد میکند. بسیاری از مردم روستا در حال حاضر، مرغ محلی دارند یا از طریق تخممرغ محلی یا نانی که خود گندم آن را میکارند، ارتزاق میکنند؛ بنابراین در اولین مشکل موجود در سازوکار کالابرگ یا همان کوپن، علاوه بر گرفتن قدرت انتخاب کالاهای اساسی از مردم، مصرف بسیاری از خانوار روستایی نیز کانالیزه شده و به اقتصاد روستا و کشاورزی نیز ضربه جدی وارد میشود. از طرف دیگر با وجود وضعیت بسیار سخت تامین و توزیع کالاهای اساسی به دلیل وقوع جنگ روسیه و اوکراین و هشدارهای مربوط به وقوع قحطی، هر نوع مازاد کالایی به راحتی امکان صادرات وجود خواهد داشت.
به طور مثال مازاد تخممرغ ایران طی هفتههای اخیر، با پایین آوردن تعرفههای صادراتی و همچنین تعریف تعرفههای جدید ترجیحی در کشور مقصد، موجب شد، تنها پس از مدت کوتاهی از در پیش گرفتن این سیاست تعرفهای، حالا شاهد صادرات تخممرغ به افغانستان نیز باشیم و تنها طی یک هفته ۸۰۰ تن تخممرغ به افغانستان صادر شود و پس از این نیز با اعمال سیاستهای جدید تعرفه ترجیحی با کشورهای همسایه، صادرات مازاد تولیدات کشاورزی بسیار افزایش یابد.
نکته بسیار مهم در میان این که ما در خرداد ۱۴۰۰ واردکننده تخممرغ بودیم، ولی با اصلاح یارانه کالاهای اساسی و حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی و در ازای آن پرداخت یارانه نقدی به مردم، به صادرکننده تخممرغ تبدیل شدیم.
نکته بسیار مهم دیگر تجربه چهار دهه اعطای یارانه مستقیم به مردم است که از لحاظ کاهش ضریب جینی و همچنین تحقق رفاه بیشتر برای مردم، مدل یارانه نقدی به مراتب بهتر از مدل کوپنی و یارانهای آن است.
در مجلس نیز بحث مربوط به تعریف سازوکار کالابرگ از سر دغدغه درست به راه حل غلطی به نام کالابرگ رسیده است. مساله این است که ارزش یارانه نقدی در برابر تورم حاصل از خلق پول بیضابطه بانکها، کاهش مییابد؛ پس برای یارانه مستقیم به مردم، بهتر است که از جنس خود کالا و از طریق سازوکار کوپن الکترونیک به مردم بدهیم.
این استدلال در حوزه انرژی استدلال درستی است؛ اما در حوزه کالاهای اساسی به دلیل ناهمگن بودن کالاها، قطع به یقین با توجه به تجربههای پیشین، موجب کاهش شدید کیفیت کالاهای در دسترس مردم از طریق کالابرگ خواهد شد؛ بنابراین، راهکار متناظر صحیح در این زمینه این است که تداوم پرداخت یارانه نقدی به جای کالابرگ الکترونیکی و افزایش سالانه این مبلغ جهت رفع نگرانی معادل قیمتی یک سبد مشخص کالایی در بازار آزاد است. با این راهکار، نه تنها سازوکار فشل جدیدی به دولت و مردم تحمیل نمیشود، بلکه مردم نیز از این اصلاح اقتصادی قطعا ذینفع خواهند شد.
در همین زمینه نمایندگان مجلس، کارشناسان اقتصادی و اعضای اتاق بازرگانی نیز نسبت به سازوکار کالابرگ و تکرار تجربه ناخوشایند کوپن هشدار داده بودند.
محمدرضا انصاری، عضو اتاق بازرگانی ایران در خصوص اعطای کالابرگ الکترونیک به تابناک اقتصادی گفت: در حال حاضر زیرساخت های اعطای کالابرگ در کشور وجود ندارد. اگر دولت به تعهداتش عمل کند، بهتر است که یارانه نقدی در اختیار خانوارها قرار بگیرد. ما تجربه ی فساد در کالابرگ یا همان کوپن را در کشورمان داشته ایم. به همین دلیل، بهتر است یارانه به صورت نقدی در اختیار خانوارها قرار بگیرد تا در مورد هزینه کردن آن آزادی عمل داشته باشند. بهترین مسیر اعطای یارانه به مصرف کنندگان پرداخت نقدی است.
آرش علوی، عضو اتاق بازرگانی تهران نیز نسبت به کالابرگ ایرادات جدی مطرح کرده است و آن را در شرایط فعلی به هیچ وجه درست نمیداند. با سازوکار کالابرگ، خانوادههایی که تحت فشار باشند از فروش کالابرگ، بیمی نخواهند داشت؛ بنابراین، احتمال به وجود آمدن بازار سیاه وجود خواهد داشت. اصل این روش ایراداتی دارد. باید یارانه مستقیم به قشرهای مختلف پرداخت شود و به مردم این آزادی را بدهیم که هر طور صلاح میدانند، یارانهی دریافتی را صرف کنند. پرداخت یارانه نقدی مناسبتر از روش کالابرگ است.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
اگه دولت ادم باشه بایدیارانه رانقدی بده نه اینکه کوپن بده بریم ازفوشگاه مثل وسایل ۱۰۰تومنی به مابدن ۲۰۰ امانقدی میدونیم به کجاخرج کنیم الان میخوان بازروش خمینی برن کوپن بدن
با سلام درکل یارانه بدید بهتره نمیخواهیم کالا برگ با این گرونی که هست بدرد نمیخوره
هر کسی فکر خویشه، کوسه به فکر ریشه.
یارانه نقدی بدهید به مردم نود درصد مردم یارانه نقدی به کارشو ن است مثل من بیکارم پول نقد بهتر بکار میاد تا چهار قلم کالا که بدرد قشر ضعیف جامعه نمیخورد
مرد باشید نظام بانکی رو جراحیش کنید.
نقدی بهتر چون هر کاری بخواهی میتوانی انجام دهی
کالا برگ برای مواقعی می باشد که
عرضه کالا با محدودیت همراه باشد .
ضمنا و اگر موجود باشد و منحصرا
با کالا برگ بشود تامین نمود کسانی را که در دهک دهم هستند و کالا برگ داده نمیشود چگونه وبه چه قیمتی میتوانند تهیه نمایند ..
و این خود باعث نمی شود که دهک دهمی ها همه ی این کالاها را
خریداری و احتکار نمایند و یک زنجیره فساد میانخودشان شکلگیرد .
برخی ها ادعا می کنند که یارانه نقدی باعث افزایش نقدینگی و تورم می شود
اما باید به عرض این افراد رساند که اینکار مشروط به این است که آیا یارانه نقدی که داده می شود مبتنی بر گردش نقدینی است و یا مبتنی بر خلق پول است
مسلما اگر بر اساس گردش نقدینگی باشد هیچ تورمی را به جامعه تحمیل نمی کند
و تورم هنگامی اتفاق می افتد که یارانه نقدی بی حساب و کتاب باشد و منابع آن از روش بی سوادی و چانه زنی تامین شود نه از طریق فرمول های اقتصادی و مالیات حاصل از سود
شفافیت حقوق ها چی شد آقایان که کلی هزینه کردند و برای آن سامانه ایجاد کردند کجا هستند بیایند و پاسخ دهند
فقط دوست دارید پشت سر هم سامانه درست کنید؟ آیا معتاد به اینکار شده اید؟
مشکل دولت ها این است که کارهای اصلی خودشان را رها کرده اند و به حوزه خصوصی مردم وارد و برای آنها تصمیم می گیرند
یک خانواده خودش بهتر نیاز خودش را تشخیص می دهد تا اینکه دولت بخواهد برای خورد و خوراکش و ... تصمیم بگیرد و دم و دستگاه اضافه ایجاد کند
مشخصا برخی از مسئولین در کنار تعیین تکلیف ها برای مردم ظاهراْ صاحب رانت و امتیازیاتی می شوند که اصرار دارند با ورود به حوزه تعین تکلیف ها برای مردم از این رانت ها و امتیازها به نفع خودشان بهره ببرند رانت ها ممکن است از جنس مالی باشد و یا پست و مقام و اعمال نفوذ باشد
یقین بدانید که در همین توزیع کالاهای کوپنی همان موضوعاتی که در آرد و نان و ماکارانی و روغن بوجود می آید در اینجا هم خواهد آمد
وقتی صداقت و درستکاری نباشد تفاوتی ندارد شما هر اقدامی انجام دهید انتهای آن به یک موضوع مشکوکی ختم خواهد شد
کالابرگ بدردمردم نمیخوره فقط یه عدهکه اوضاع مالیشان خوبه باکالابرگ موافقن اونم چون به نفعشونه والابالای۸۰درصدمردم باکالابرگ مخالفن چراکسی که ازحال گرسنگان ونیازمندان خبرنداره الکی نظربیخودمیده میگه کالابرگ.،مردم نیازمندباهمین یارانه قسمتی ازچاله چوله هاشونومثل قبوض وغیره روپرداخت میکنن،.
از اواخر سال ۹۶ و اوایل ۹۷ تا الان بازار روی خوشی به مردم نشان نداده است واقعا چه اتفاقی در کشور باعث شد که در این ۳ و الی ۴ سال بازار بدترین دوران خودش را در طول ۴۰ سال بعد از انقلاب تجربه کرد
همهی دولتهای قبلی دورهی اول را تقریباً به خیر گذراندند و دورهی دوم دچار مشکلات شدند، ولی دولت آقای رئیسی از همان دورهی اول به مشکل برخورد کرد و اکنون نارضایتی مردم مشهود است.
همه ی یارانه ها باید قطع شود کل قیمتها با قیمت جهانی یکی شود به افراد بیکارکار باشرایط عالی داده شود کارگران وکارکنان باید حقوق مساوی با حقوق قانون کارجهانی داده شود واز معلولان سالمندان زنان وکودکان بی سرپرست نهادهای دولتی حمایت کنند ولا غیر پرداخت یارانه ی این مدلی چه نقدی چه کالا برگی تنبل پروری ایجاد تبعيض وبه باد دادن منابع کشور است ونتیجه اش ورشکستگی وعقب مانده گی برای همه است
حذف کلیه رانتها
پرداخت یارانه حذف شده به کلیه ایرانیان
افزایش ماهانه آن متناسب با تورم
کنترل نقدینگی و تورم
تعامل با دنیا و حذف تحریم خارجی
استفاده از ظرفیت های داخلی و حذف تحریم های داخلی
بنظرم مرکل یا یکی از مسوولین چین و ژاپن را بایرید بکنید نخست وزیر یه حقوق بدید درست بشه
سلام
باتوجه به اینکه هشت سال دولت یازده و دوازده یارانه هیچ تغییری نکرد اما تورم و رشد نقدینگی از همه دولت های قبل از خودش بالاتر بود و اینکه در زمان آقایان خاتمی و رفسنجانی هم تورم در مسیرش پیش رفت، نتیجه منطقی اینه که یارانه نقدی ربطی به تورم نداره و نباید حذف بشه.
که قرار زنجیره یارانه قط و به پایان زنجیره برسه و به گروه هدف مستقیم بدن. باید نقدی باشه با کوپنی شدن مجددا چندین حلقه به چرخه اضافه میشه از بازرگانی واسه خرید کالا تا تحویل کالا به عامل پخش و تولید دلالان واسه خرید کالاهای کوپنی با نصف قیمت جلو فروشگاهها همه پول بصورت شناور واریز کنند وطبق قیمت ارز ترجیحی که تخصیص میدادن معادل ریالی تخصیص بدن وهم میشن جزو زنجیره جدید مستقیم
والله یارانه بهتره بخدا
یارانه نقدی خیلی بهتره چون میشود در جاهایی دیگر ان را هزینه کرد
یارانه نقدی بهتراست چون سرپرست خانوار می تواند درجاهایی که خانواده مشگل دارد هزینه کند مثلا قبض اب وبرق وغیره اجاره خانه کفش ولباس بچه ها
کالابرگ همان کوپن قدیم دیگه کوپن داشتم چرا حذف کردین یارانه نقدی دادید حالامیخواین دوباره کوپن بدید.
دولت و رسانه ملی هردو عامل بدبختی مردم هستند چرا که هرچه اونا میگن با خوب جلوه دادن آن توسط تلویزیون ناحقی و بی عدالتی به کرسی مینشیند یارانه حق مردم هست و نقدی که باشه خود مردم تصمیم میگیرن که چطور خرج کنن کالا برگ یعنی هر چه ما توانبار پوسیده داریم شما مصرف کنید چون شرکتها کارخونه ها مال خودشون هس یا حق
من با پول یارانه پول اجاره خانه ام را میدم کالا برگ به چه درد من میخورد
بله کالابرگ فساددارع دزدی داره ولی هشتصدتومن ده کیلو برنج نمیکنه مردم چه خاکی برذسردکنن همه چیز ده برابر شده یارانه چهار برابر بخدا ظلمه دوسع ماه دیگه مردم دیوونه میشن
فقط یارانه نقدی
بول نقد در دست سربرست.خانوار حيف و ميل مي شود و أعضاء بإيد كرسيه بخوابند.كالا.برك به كل أعضاء خانوار ميرسد.بشرط اينكه.خريد و فروش نشود.اقايي 4 إن و18 بجه داره البته كه.به يارانه نقدي تمايل داره.كه حق كل خانواده.را يكجا.هبول.كنه.و با أين بول 100 تا صيغه كنه.
لطف کنید ما رو یکبار دیگه درگیرصف و کوپن نکنید بسه هرچی به یمن لبنان وفلسطین عراق سوریه واللخصوص افغانستانی که حق آبه سیستان عزیزنمیتونیدازشون بگیرید کمک کردین یکم بفکر کسانی باشید مثل اینجانب که درمملکت خودم ۴۰سال مستاجر مانده ام
کالابرگ بدرد مردم نمیخوره کلاه برداری زیادداره یارانه نقدی بهتره
آقا ما کالا برگ نمیخایم رییسی گفت یارانه رو زیاد میکنم همون 45تومن رو هم قطع کردمرغ و روغن رو به همون قیمت قبل برگردونید یعنی مرغ کیلویی 28روغن هم همون قیمت کالا برگ هم پیش کش یارانه 300تومنی هم برا خودتون فقط بزارین همون یارانه معیشتی و نقدی وقیمت مرغ وروغن مثل ثابق بمونه
یارانه نقدی همین
والا فقط یارانه نقدی
برای چی کوپن بدن همین جوری نقدپرداخت کنن من سه تا بچه مدرسه ای دارم واقعا به این یارانه احتیاج دارم
ما یارانه نقدی میخواهیم بهتره کالابرگ بدرد نمیخوره
تورو ب خدا نقد بدید
مردم ب پول نقد بیشتر احتیاج دارن
از برنامگی اقتصادی همین بس که تورم و رانت و فساد اقتصادی و اختلاس در داخل و چپاول گاز توسط کشورهایی که با ما در منبع گاز مشترکند. نگاه کنید چه میکنید. جز تورم و فشار اقتصادی چه چیز عاید شده؟ حالا مشکل کوپن و نقدی است؟ این باریها را کنار بگذارید. همین روش نقدی را ادامه دهید. دوباره سرگرمی برای خودتان و مروم ایجا نکنید.
کدام زنجیر. کدام یارانه مردم ایران دارن ابرو. وشرفشون. داره میرم هیچ کسی. راضی به این کار دولت نیست
آقای رییسی حقوقم را ده درصد افزایش دادی یارانه خانواده ام ام را قطع کردی یعنی صفر صفر ولی قیمتها را چند برابر کردی.حالا بفرمایید معنی انقلابی و جهادی این است !!؟؟
یارانه نقدی
خیر از دنیا و آخرت ببینید نقدی خیلی خوب است واسه ما بدبخت بیچاره ها که کارگریم بی خانه مانیم خجالت زده ی زن وبچمون هستیم بخدا ما یک کارت بانکی داریم فقط با یارانه شارژ میشه اگه همین هم ندید باید بریم خیابون ببندیم.اما نه باسلام عدالت هم سالی دو یا یک بار.ترو به مقدساتتون نقدی بدهید
هیچکدام. مردم نه یارانه می خوان نه کوپن... همون گرونی برای مردم کافیه.... ۱۰ دلار یارانه دارید هنوز به ماه بعد نرسیده شده ۷ دلار بعدش میشه ۵ دلار. بعد همه چیز شده هزار دلاری. کولر ۷ میلیونی شده ۱۴ میلیون. این رو کجا بزاریم!؟ مگر حقوق من چقدره که اگر کولرم سوخت باید از ترس گریه کنم!؟؟؟؟ بچه من چه گناهی کرده که باید تو گرما زیر پنکه بخوابه من تا صبح عرق شرم بریزم؟ من یارانه نمی خوام من کپن نمی خوام من هیچی نمی خوام لطفا پول صادرات ۳ میلیون بشکه نفت ۱۲۰ دلاری رو برای خودتون بردارید پول صادرات معادن سنگ و آهن و فولاد و پتروشیمی و محصولات کشاورزی رو بردارید ندش جونتون ولی دیگه یارانه ندید. بخدا بد بخت شدیم. نمی خوااااااایم.
آره دگه وقتی تخم مرغ گرانمیشود مردم پولی برای خرید ندارن یاکالای دگه مردم درحد توان خرید نداشته باشند معلومه که دولت مردان صادرات انجام میدن ازاین کارشناسان دولت مردان هیچیازاین کارساز کشور داری بلد نیستن بابا بزارید کسانی را که دراین کار بلد باشن تا این کشوروازبهران نجات بدن یه مشت آدم بیسواد آوردن تاکشورو نابود بکنند بخدا مردم دارن از بدبختی میمیرن شما دولت مردان ۶ماهه نمیتونید یه کار خوبی انجام بدید مردم دارن میمیرنازگرانیاجناسبخدا بیشتر ملت ایران بیکار بی پول هستن تمام دارایشون همین یارانه هست که میگیرن آخه یه کم عقلتون کار ببندید داره دگه کسی که خودش حقوق صد میلیونی بگیره دگهاززندگیکسی دیگه چی میفهمه حال گرسنگانو گرسنگان می فهمند
به هر فرد در ابتدای هر ماه مبلغ معادل 1 / 12 سکه بهار آزادی ( در همان روز) یارانه پرداخت شود! مردم خودشان میدانند چگونه خرج کنند!
هم یارانه نقدی و هم یارانه کالایی معایب و مزیتهای خود را دارند!
تابناک! خواهشا روی این مطلب تحقیقی داشته باش!
یارانه نقدی: مزیت اصلی آن اینست که هر کس هر چه دوست دارد میخرد. مثلا یکی فقط طبق توصیه پزشک باید گوشت طیور بخورد نه گوشت دام! یکی به جای روغن آفتابگردان، روغن زیتون یا حیوانی میخرد؛ کمتر میخرد ولی طبعش آن است! یا یکی از برند خاصی استفاده میکند! همچنین لازم نیست فرد برای تهیه مقداری کالای اساسی پولی از جیب خودش بگذارد! اما عیب اساسی آن اینست که اگر ماهیانه بر مبلغ آن طبق تورم افزوده نشود از قدرت خرید کم میشود! همچنین نقدینگی را زیاد میکند!
یارانه کالایی: مزیت اصلی آن اینست که به غیر از خرید کالاهای اساسی شخص حق ندارد کار دیگری با آن بکند که این باعث میشود به هدف اصابت کند و نقدینگی زیاد نشود. همچنین مقدار کالای اساسی آن برای همه ماهها تضمین شده است! ولی عیب اساسی آن اینست که فرد باید ماوالتفاوت بپردازد در حالیکه ممکن است فقیر باشد و پولی نداشته باشد. همچنین فرد نمیتواند از آن برندی که دوست دارد یا آن کالای اساسی طبع میلش خرید کند. مثلا مجبور است گوشت مرغ بخرد درحالیکه شاید طبق دستور پزشک نباید مرغ بخورد!
نتیجه: برای همپوشانی مزایای هردو و دوری از معایب آنها بهتر است به روش زیر عمل شود:
بن کارتهایی به خانوارها داده شود که فقط در فروشگاههای زنجیرهای (یا مورد اعتماد در هر منطقه) قابلیت استفاده داشته باشد! از فروشگاه ها خواسته شود تا از این بن کارتها فقط برای خرید کالاهای اساسی (از هر برندی و به هر میزانی) استفاده شود و روی این مطلب نظارت شود! در آغاز هر ماه مبلغی معادل قیمت خرید کالاهای اساسی مورد نیاز مردم در این بن کارتها شارژ شود. مثلا برای هر فرد هزینه خرید 5 کیلوگرم مرغ، یک لیتر روغن، سی لیتر شیر (نیاز روزانه فرد در روز مصرف فرآوردههای لبنی معادل یک لیتر شیر است)، یک شانه تخممرغ، 10 کیلوگرم گندم (یارانه نان و ماکارونی) و ... در بن کارت شارژ شود. یکی دوست دارد شیر بیشتر میخرد و ماکارونی کمتر و ...
بهترین کار این است که به تمام افراد بسته ارزاق عمومی مصرف یک خانوار ایرانی شامل شکر ،حبوبات ، مرغ ،گوشت ، تن ماهی ، شوینده حمام والبسه ماشین ودستی ،وارزاق دیگر از طریق دولت توضیح شود البته با کنترل در زمان توضیح داده شود تا از این بحران غذایی که گریبان گیر تمام کشورهای جهان به مدت بیش از ده سال میهمان همه خواهد بود ارائه گردد واز ارائه مبلغ ریالی خود داری گردد .
یارانه فقط نقدی پرداخت شود
غیرنقدی شروع رانت خواری ودلال بازی وقراردادبستن رابطه ای
یارانه پولی بهتر هست
والله به خداییارانه نقدی به درده مامیخوره کمی ازمشکل ماروحل میکنه اماکالابرگ نه هیچ دردی دوانمیکنه خواهش میکنم من خانواده بدون درامدی هستم بادوتابچه رسیدگی کنین توروخدا
دلار رو به عنوان پول رایج اعلام کنید از ریال که فقط صداهای آخر شنیده میشه
یارانه بهتر اخ من بیمارم اگر یارانه نمیدید چطور برم دکتر من با پول یارانه دارم درمان میشم من برم دکتر کالابرگ بدم
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.