پرداخت سود رانتی به پتروشیمیها از جیب مردم و با ایجاد کسری بودجه
ردپای «رانت ۷۵ هزار میلیارد تومانی» خوراک گاز صنایع در افزایش تورم / خلق پول با لابی پتروشیمیها افزایش مییابد؟
یک تصمیم عجیب، در کنار محروم کردن کشور از درآمد قابل اکتساب از طریق فروش گاز به قیمت واقعی، زمینه ساز افزایش کسری بودجه دولت و در نتیجه تورم ناشی از آن شده است؛ موضوعی که با افزایش نرخ ارز نیز بی ارتباط نبوده و رانت قابل توجهی را عاید شرکتهایی با درآمد ارزی و صادراتی کرده است.

به گزارش تابناک اقتصادی؛ با آغاز اجرای قانون هدفمندسازی یارانه ها در سال ۱۳۸۹ و فراگیر شدن افزایش بهای حامل های انرژی، ضرورت افزایش بهای خوراک واحدهای پتروشیمی نیز بهوجود آمد؛ بنابراین، با احتساب نرخ حدود یک هزار تومانی ارز در آغاز اجرای قانون هدفمندی یارانه ها، قیمت هر متر مکعب خوراک گاز واحدهای پتروشیمی ۷ سنت یا ۷۰ تومان تعیین شد.
با آغاز تحریم های غرب علیه ایران و در پی رخداد شوک ارزی در اقتصاد کشور که موجب افزایش نرخ دلار تا ۴۰۰۰ تومان نیز شد، ارزش هر متر مکعب گاز تحویلی به این صنایع به ۲.۳۳ سنت کاهش یافت. در ادامه و به دنبال اختلاف نظر هر ساله کارشناسان در مورد تعیین نرخ خوراک گاز واحدهای پتروشیمی، در سال ۱۳۹۴ دولت یک فرمول واحد را برای ده سال جهت نرخ خوراک پتروشیمی ها تعیین و ابلاغ نمود. هم اکنون نیز مطابق این فرمول، قیمت گاز خوراک پتروشیمی ها در ایران براساس میانگین مصارف داخلی گاز و قیمت چهار هاب بین المللی تعیین می شود.
افزایش تقاضا برای مصارف گاز طبیعی پس از عبور از همه گیری کرونا، همزمان با وقوع جنگ اوکراین در اروپا باعث افزایش شدید نرخ گاز طبیعی در دنیا به خصوص هاب های اروپایی شد. در پی افزایش قیمت گاز جهانی، هزینه های تولید پتروشیمی های خوراک گازی نیز افزایش یافت.
شرایط نزولی بازار سرمایه، فشار افکار عمومی و تهدید به تعطیلی بخشی از صنایع تامین کننده ارز، دولت را بر آن داشت که در اقدامی کم سابقه و در پی لابی سنگین شرکت های پتروشیمی، دست به اعمال سقف قیمت ۵۰۰۰ تومان برای فرمول خوراک پتروشیمی ها بزند.
این تصمیم دولت که تا شش ماهه نخست سال جاری نیز تسری پیدا کرده، در کنار محروم کردن کشور از درآمد قابل اکتساب از طریق فروش گاز به قیمت واقعی، زمینه ساز افزایش کسری بودجه دولت و در نتیجه تورم ناشی از آن شده است؛ موضوعی که با افزایش نرخ ارز نیز بی ارتباط نبوده و رانت چشمگیری عاید شرکت هایی با درآمد ارزی و صادراتی کرده است.

بنا بر آمار شرکت ملی صنایع پتروشیمی در سال ۱۴۰۰، کل مصرف گاز طبیعی واحدهای پتروشیمی حدود ۲۵ میلیارد متر مکعب بوده که از این میزان ۱۱ میلیارد متر مکعب به عنوان سوخت و ۱۴ میلیارد متر مکعب به خوراک این واحدها اختصاص یافته است.
با در نظر گرفتن سقف ۵ هزار تومان برای خوراک و دو هزار تومان برای سوخت این واحدها توسط دولت، درآمد حاصل از فروش گاز به واحدهای پتروشیمی در سال جاری به ۹۲ هزار میلیارد تومان خواهد رسید. این در حالی است که بدون در نظر گرفتن سقف ۵ هزار تومانی و اعمال نرخ حاصل از فرمول یاد شده، منابع حاصل از فروش گاز (سوخت و خوراک) به این مجتمع ها، می توانست به بیش از ۱۶۷ هزار میلیارد تومان برسد.
این بدان معناست که اعمال سقف ۵ هزار تومانی برای نرخ خوراک و همچنین اعمال سقف دو هزار تومانی برای سوخت این واحدها، باعث عدم النفع بیش از ۷۵ هزار میلیارد تومانی دولت در سال جاری و در نتیجه کسری بودجه و به تبع آن افزایش تورم آن شده است.
به عبارت دیگر، تلاش سرمایه داران و شرکت های پتروشیمی برای متقاعد سازی دولتمردان به معنای خلق پول و ایجاد تورم در مقابل سود سرشار شرکت های پتروشیمی است.
بیشتر بخوانید
حال باید منتظر ماند و دید، دولتی که با شعار دولت مردمی و دولت حمایت از مردم به جای حمایت از سرمایه داران روی کار آمده است، می تواند در برابر لابی پتروشیمی ها مقاومت کند، یا بار دیگر فشار این گروه ذی نفوذ به مردم عادی منتقل خواهد شد؟!
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
یارانه همه چیز را قطع کنند. همه قیمتها و دستمزدها واقعی شود. آن موقع بساط ذلالی و ضرر و رانت برچیده می شود.
چون گاز را بخاطر تحریم نمی توانیم بفروشیم (بجز ترکیه واخیرا" عراق) پس باید با کارخانه های پتروشیمی (که قبلا" همه دولتی بودند ) به محصول مایع یا نهایتا" جامد قابل حمل تبدیل کنیم که می بایست ارزش افزوده ای (بغیر از خوراک ارزان) هم داشته باشد
همه این موضوعات به شرایط تحریمی برمی گردد که مانع از تحلیل درست اقتصادی صنایع پایین دستی نفت و گاز می شود
تا تحریم هست همین آش هست و همین کاسه !
یک ریالش هم تو جیب سهامداران شرکت ها نرفته چون سهامشون ارزشش کم شده که زیاد نشده
به نظر این مقاله عامدانه نوشته شده ولی اگر چنین چیزی نیست لطفا این کامنت را منتشر کنید:
1- شما نوشتید که با گذاشتن سقف قیمت 5000 تومانی برای گاز، رانت توزیع شده. ولی اشاره نکردید که این نرخ هم برای کشور تولیدکننده گاز بسیار بالا است. نرخ فعلی از نرخ گار هنری هاب آمریکا بالاتر است
2- الان در ایران نرخ گاز خانگی 120 تومان است ولی برای پتروشیمی 5000 تومان!
3- نوشتید که دولت می تونسته گاز رو صادر کنه و پول بیشتری بگیره. اولا بفرمایید در شرایط تحریم کی از ما گاز می خره؟ ثانیا بفرمایید اگر ما این قدر گاز زیاد داریم چرا در زمستان نیروگاه ها و کارخانه های سیمان مازوت می سوزانند؟ چرا دو ماه گاز پتروشیمی ها در منطقه عسلویه در زمستان رو قطع می کنند؟
4- به فرض که نرخ گاز پتروشیمی ها رو زیاد کردید. نرخ گاز برای کارخانه های سیمان و نیروگاه های برق که گاز مصرف می کنند رو چه می کنید؟ هزینه های برق و سیمان و ... به مردم منتقل میشن و گرانی پشت گرانی در راه خواهد بود.
نتیجه گیری:
1- جرات افزایش نرخ بنزین و گازوییل رو ندارند، به جاش گاز صنایع رو گرون می کنند.
2- مقاله یا عامدانه و برای آماده کردن فضا برای افزایش نرخ گاز پتروشیمی ها و سایر صنایع نوشته شده یا از روی بی سوادی نویسنده بوده. در این شک نکنید.
ديگر اختلاس و رانت خواري از سرمايه ملت امري عادي شده اگر روزي اين گونه اخبار نباشد آن روز غير معمول و روز غير عادي است براي ملت
هرکس که تریبون داره هر چیزی که دلش می خواد می گه وهرچیزی که دوست داره القا می کنه .اصلا"معلوم نیست این اظهارات را چه کسی با چه سلیقه ایی وبا چه نیتی وبا چه دلیل ومدرکی پخش می کنه .من نه پتروشیمی دارم ونه سهامدار پتروشیمی هستم .کلا"در هر موضوعی ما دکتر مهندس الکی زیاد داریم که از سر معده وبر اساس ذهنیت خودش وبا تریبونی که بدست آوردن هر مطلبی را انتشار می دن.
اون موقعی که قرارداد کرسنت را به سطل انداختند باید بفکر این روزها می بودند که کسی ازشون گاز نمی خره چرا اونایی که اونطور بخاطر این قرارداد جیغ بنفش می کشیدند ساکتند ؟کشوری که دورتا دورسیاستش خط قرمزه چرا از فرصتهای اندکش استفاده نمی کنه !!!
داداش اشتباه میزنی، الان مشتری هست و خوبشم هست منتها گاز نداریم
برگ زین دیگری در دفتر خاطرات
رانت 75 هزار میلیاردی!!!
البته رانت به تولید که منجر به تولید و اشتغال بشود بد نیست، مزیت آن به خود مردم میرسد ولی رانت غیر هدفمند مثل همین پتروشیمی ها واقعا هدر دادن منابع ملت است.
والا معترضین تو خیابون همین را میگن .
خوراك واحدهاي اوره - آمونياك گازه.
دولت اوره رو به نرخ بسيار پايين از واحدهاي توليدي ميگيره ميده به كشاورزان
پول همون قيمت پايين رو هم سه ساله نداده.
حتي قرضش رو با گاز مصرفي هم تهاتر نميكنه.
بعد ميگيد گاز رو ارزون ميده؟!!!
اگه قرار باشه گاز رو با نرخ جهاني بده كه ديگه پتروشيمي هاي ما مزيت نسبي ندارند در مقايسه با مثلا سابيك عربستان و ديگه كسي از ما اوره نميخره و كارخونه هاي دلار ساز هم ورشكست ميشند.
بهتره حرفي كه ميخواي بزني يه كم سبك سنگين كني.
همين الانش هم ديگه واحدهاي متانول مقرون به صرفه نيستند با اين قيمت خوراك.
کاملا درسته. دولت از ۴ سال قبل پول پتروشیمی های اوره ساز رو پرداخت نکرده. همین الان دولت به پتروشیمی پردیس ۱ میلیارد دلار بدهکار است. اوره رو به اسم حمایت از کشاورزان می گیرند ولی پولش رو نمیدن. اگر هم به سازمان حمایت ندن گاز رو قطع می کنن و جلوی صادرات رو می گیرن.
واقعا بیچاره اون کسی که این مقاله مغالطه آمیز رو باور کنه. به درد اخبار ۲۰:۳۰ میخوره. از تابناک بعید بود چنین خبری!
از همه جالب تر اینکه هر سال خشکسالی بیشتر میشه، باید کشاورزی کمتر بشه ولی کود اوره تحویلی به کشاورزان بیشتر میشه. وقتی به قیمت یک دهم واقعیش توزیع می کنند معلومه که چنین رانتی ایجاد می کنه.
ضمن تایید نظر افرادی که درخصوص وضعیت نامناسب فروش محصولات پتروشیمی بدلیل تحریم ها توضیح دادن، به این مسایل باید هزینه بسیار بالای خرید قطعات و مواد مصرفی رو هم اضافه کنید. درخصوص اقلام خاص مثل فطعات توربین ها و فلزات خاص آلیاژی، این رقم به دهها برابر قیمت اصلی کالا میرسه.
شما نرخ گاز را باید با قطر و امریکا و کانادا مقایسه بفرمایید که تولید کننده گاز هستند نه اروپا که مصرف کننده گاز هست و الان به علت مشکلاتی که جنگ ایجاد کرده عملا امکان صادرات گاز به آن وجود ندارد. لازم به ذکر نرخ صادراتی گاز ایران به ترکیه اوایل امسال در اوج قیمت جهانی گاز همین نرخ 5000 تومن بود و به جز اروپا که درگیر جنگ هست سایر کشورها گاز را با قیمت مناسب خریداری می کنند. به عنوان مثال در خصوص متانول که یکی از کالاهای مهم پتروشیمی هست شرکت متانکس در امریکا بزرگترین تولید کننده این ماده هست و چون از گاز با قیمت مناسب در امریکا استفاده می کنه قیمت کالای نهایی آن پایین است و این در حالی است که متانول سازان ایران به علت استفاده از گاز با قیمت بالاتر از امریکا در حال زیان دهی هستند و به طور نمونه شما می توانید تعطیلی شرکت متانول کاوه را ببینید که برای آن چند میلیارد دلار سرمایه گذاری شده بود. ضمنا تولید کننده های امریکایی نیازی به دور زدن تحریم ندارند و جنس خود را به قیمت اصلی می فروشند ولی تولید کننده های ایران باید تحریم ها را دور بزنند و اکثرا محصولات خود را در مقصدهای خاصی مثل چین با 10 درصد قیمت کمتر به فروش می رسانند. در واقع جنس تحریمی را زیر قیمت می خرند.
اگر ما نرخ گاز را متناسب قیمت آن در کشورهای تولید کننده در نظر نگیریم عملا صنایع پتروشیمی ما یکی یکی نابود خواهند شد. لازم به ذکر است که در لحظه فعلی نرخ گاز در کانادا 10 سنت می باشد که با دلار نیمایی برابر با 2900 تومان است. حالا شما خودتا
لطفا برای مباحث اقتصادی با دقت بیشتری مطلب بنویسید.
متاسفانه اطلاعات شما صحیح نیست و نرخ گاز صنایع درآمریکا 10 دلار بهه ازای هر 1000 فوت مکعب است یعنی چیزی حدود 28 سنت که در مقایسه با قیمت 18 سنتی تحویلی به پتروشیمی های داخلی حدود 50 درصد بالاتر است.. این فقط مربوط بهه آمریکا تولید کننده گاز است در حالی کهه اروپا بالای یک دلار است
شما که آدم دقیقی هستید چطوره که نمیدونید قیمت گاز صادراتی ما چقدر است. ما در شش ماهه ابتدای سال جاری به طور میانگین گاز را 35 سنت صادر کرده ایم یعنی حدود 9500 تومان در حالیکه به تولید کننده متانول و اوره 18 سنت داده ایم که به جای ارزش افزوده ارزش کاهیده تولید کرده است.
حالا جالبتر اینجاست که مابقی صنایع کشور هم به همین نرخ ریالی وصل هستند. این چه سیاست گذاری است که از جیب 80 میلیون ایرانی خرج چندتا شرکت میکنند که ارزش کاهیده تولید کنند؟
هاب هنری و آلبرتا اهمیت ندارد، ما باید بازار در دسترس خودمان را ببینیم. وقتی میشود 35 سنت فروخت شما به من بگو چرا باید 18 سنت بفروشیم (اگر مافیایپتروشیمی همین را هم کم نکند)؟
ما الان گازوئیل ارزشمند را به خاطر کمبود گاز در نیروگاه میسوزانیم، خوب این مزیت و ثروت ملی به خاطر چه چیزی باید هدر رود؟
یعنی پتروشیمی ها هم یارانه انرژی میگیرن و هم تولیداتشون رو به نرخ دلار میفروشند؟!!!!!!!!!!!!!!!!!
تغییر نام دزدی به رانت و اختلاس و ...
خب عیبه مدام بگن که در ایران داره دزدی دزدی دزدی میشه
حجم این همه دزدی واقعن تشکر داره
اوخ اوخ
از این سود به سرمایه داران بازار سرمایه چیزی نرسیده که هیچ سرمایه داران در بورس سرمایشون نابود شد و شرکتها هاپولو کردند
مژده به ملت غیور ایران! بازم ۷۵ هزارمیلیارد هپل هپوشد؟
باز نفهمیده نظر دادید ؟!
این خبرها دیگه اینقدر زیاد شده ، که نمی دونم اصلا کسی پیگیری می کنه
پتروشیمی ها اگر خصوصی هستند چرا از حق مردم دولت بهشون تخفیف می ده ؟؟؟؟؟
پتروشیمی ها همگی یا برای شستا هستند یا برای صندوق بازنشستگی کشوری یا برای سازمان بازنشستگی نیروهای مسلح. دیگه حوصله ندارم اسم تک تکشون رو بگم ولی همه افرادی که در بورس هستند این رو می دونن.
ظاهرا پتروشیمی ها یک تنه به اندازه کل دنیا بخور بخور دارن!!!!
خوب است در یک گزارش بررسی شود که سهامداران اصلی این پتروشیمی ها کدام دستگاه ها هستند و چقدر قدرت دارند
اگر نویسنده گزارش موضوع را از زوایای مختلف مشاهده؟؟؟ و بررسی؟؟؟ و بی طرفانه قضاوت ؟؟؟کرده بود به احتمال خیلی زیاد این گونه شتاب زده !!!! و نسنجیده !!!! اظهار نظر نمی کرد
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.