قدرت انفجاری حادثه بندر شهید رجایی چقدر بود؟

 به گزارش تابناک، حادثه تلخ انفجار در بندر شهید رجایی که در روز  ۶ اردیبهشت ۱۴۰۴   رخ داد، یکی از مرگبارترین حوادث صنعتی ایران در سال‌های اخیر را رقم زد.این انفجار که تا لحظه نگارش این گزارش ۶۵ کشته و بیش از ۱۰۰۰ مصدوم بر جای گذاشته، خسارات گسترده‌ای به زیرساخت‌های بندری و مناطق اطراف وارد کرده است.

بعد از گذشت سه روز از حادثه و فروکش کردن آتش و دود و با توجه به تصاویر و فیلم ها می توان تخمین جدیدی از قدرت انفجاری این حادثه داشت، بر اساس تحلیل تصاویر و ویدئو‌های منتشرشده، انفجار در محوطه کانتینری بندر رخ داده و به تخریب کامل ساختمان‌های اداری، مچاله شدن خودروها، و شکستن شیشه‌ها در شعاع ۳ تا ۵ کیلومتری منجر شده است.  

گفتنی است بندر شهید رجایی در فاصله ۲۳ کیلومتری غرب بندرعباس مرکز استان هرمزگان واقع شده است.

برای درک بهتر شدت انفجار می توان قدرت، انفجار ۴۰ تن TNT – معادل یک بمب بزرگ – را با این شواهد مقایسه کرد، چهل تن TNT  قادر به تخریب چند صد متری است.

تین‌تی‌ان‌تی (TNT) به عنوان یک معیار استاندارد برای سنجش قدرت انفجاری استفاده می‌شود. یک تن TNT معادل انرژی آزاد شده از انفجار ۱۰۰۰ کیلوگرم از این ماده منفجره است که تقریباً ۴.۱۸۴ گیگاژول انرژی تولید می‌کند.

انفجار ۴۰ تن TNT بنابراین انرژی معادل ۱۶۷.۳۶ گیگاژول آزاد می‌کند. این سطح از انفجار می‌تواند خسارات قابل توجهی در شعاع وسیعی ایجاد کند، از جمله تخریب ساختمان‌ها، شکستن شیشه‌ها در فاصله چند کیلومتری، و ایجاد موج ضربه‌ای قوی که به انسان‌ها و زیرساخت‌ها آسیب می‌رساند.

ویژگی‌های انفجار ۴۰ تن TNT : موج انفجار با سرعت مافوق صوت منتشر می‌شود و می‌تواند سازه‌های بتنی را در شعاع چند صد متری تخریب کند. شعاع تخریب این انفجار بسته به محیط (شهری یا باز)، تخریب کامل در شعاع ۵۰ تا ۱۰۰ متری و خسارات متوسط تا شدید تا ۳۰۰-۵۰۰ متری تخمین زده می شود،  شیشه‌ها هک ممکن است در فاصله ۱ تا ۲ کیلومتری بشکنند.  گرمای ناشی از انفجار می‌تواند باعث آتش‌سوزی در شعاع نزدیک شود.  صدای انفجار تا چندین کیلومتر شنیده می‌شود و می‌تواند باعث آسیب به گوش در نزدیکی محل انفجار شود.

مثال‌های مقایسه‌ای:
انفجار ۴۰ تن TNT تقریباً معادل انفجار یک موشک کروز مدرن یا یک بمب بزرگ هدایت‌شونده است. برای مقایسه، انفجار بندر بیروت در سال ۲۰۲۰ تخمین زده شد که معادل ۱۰۰۰ تن TNT بود، یعنی حدود ۲۵ تا ۳۷ برابر قوی‌تر از ۴۰ تن TNT. با این حال، ۴۰ تن TNT همچنان می‌تواند خسارات محلی قابل توجهی ایجاد کند، مانند تخریب یک مجتمع صنعتی یا بخشی از یک بندر.

تخمین قدرت انفجاری حادثه بندرعباس
   تصاویر نشان‌دهنده تخریب کامل یک ساختمان اداری و خسارت شدید به خودرو‌ها و زیرساخت‌ها در محوطه بندر است. این سطح از تخریب معمولاً با انفجار چند صد تن TNT مرتبط است. گزارش‌ها حاکی از شکستن شیشه‌ها تا شعاع ۳ تا ۵ کیلومتری است.

 بر اساس مدل‌های انفجاری، شکستن شیشه در ۳ کیلومتری نشان‌دهنده انفجاری معادل ۲۰۰ تا ۳۰۰ تن TNT و در ۵ کیلومتری معادل ۱۰۰۰ تن TNT یا بیشتر است.

  با این اوصاف و با توجه به موج شکستگی شیشه ها، قدرت انفجار بندر عباس بین حداقل ۲۰۰ تا  ۸۰۰ تن TNT و در احتمال بدبینانه تا هزار تن TNT در نظر گرفته می شود،هرچند که آمار رسمی و تخصصی توسط مقامات مسئول و هیات های تحقیق رسمی اعلام خواهد شد.