رکوردشکنی دلار و ضرر سهامداران/ نیمسال نخست بازار ارز و سرمایه چگونه گذشت؟

محمد امیر زاده کمند| با پایان شهریورماه و آغاز نیمه دوم سال، کارنامه بازارهای مالی در شش‌ماهه نخست امسال، تصویری متفاوت از دو بازار اصلی یعنی سهام و ارز به نمایش می‌گذارد.

به گزارش سرویس اقتصادی تابناک؛ آنچه از بررسی شاخص‌ها برمی‌آید، حکایت از رکوردشکنی دلار و افت قابل توجه شاخص کل بورس دارد؛ دو روندی که نشان از تغییر ترجیحات سرمایه‌گذاران و افزایش نگرانی نسبت به آینده دارد.

بورس؛ شروع پرقدرت، پایان ناامیدکننده

بازار سرمایه سال جدید را با امید آغاز کرد. شاخص کل بورس که در پایان سال گذشته روی عدد ۲ میلیون و ۷۴۰ هزار واحد ایستاده بود، در فروردین با رشد پرشتاب به قله تاریخی ۳ میلیون واحد رسید. این روند صعودی در اردیبهشت نیز ادامه یافت و شاخص کل حتی تا سطح ۳ میلیون و ۲۵۲ هزار واحد بالا رفت. فضایی که بسیاری آن را نشانه تداوم رونق بازار می‌دانستند.

اما ورق در خرداد برگشت. همزمان با تشدید تنش‌های منطقه‌ای و حملات خصمانه رژیم صهیونیستی به ایران، بورس چند روزی تعطیل شد و پس از بازگشایی، روند نزولی آغاز شد. تیرماه برای سهامداران، ماه زیان‌های متوالی بود؛ در شرایطی که فعالان بازار چشم‌انتظار حمایت‌های جدی از سوی وزارت اقتصاد و سازمان بورس بودند، سیاست مشخصی برای جلوگیری از ریزش‌ها اتخاذ نشد.

مرداد نیز اوضاع بدتر شد. شاخص کل به زیر میانه کانال ۲ میلیون واحد سقوط کرد و خروج پول حقیقی شدت گرفت. صف‌های فروش طولانی، نشان از بی‌اعتمادی فزاینده سرمایه‌گذاران داشت. هرچند در شهریور اندکی بهبود مشاهده شد و شاخص دوباره بالاتر از میانه کانال ۲ میلیون واحدی ایستاد، اما در مجموع، کارنامه شش‌ماهه نخست بورس با کاهش ۱۷۰ هزار واحدی بسته شد؛ معادل بازدهی منفی ۷ درصدی برای سهامداران.

ارز رسمی؛ رشد آرام اما پیوسته

بررسی بازار ارز در دو بخش رسمی و آزاد، تصویری متفاوت از روند قیمت‌ها ارائه می‌دهد. در مرکز مبادله ایران، قیمت اسکناس دلار آمریکا طی شش ماه گذشته از ۷۰ هزار و ۶۶۳ تومان در پایان سال قبل به ۷۱ هزار و ۹۳۹ تومان در پایان شهریور رسید. این یعنی رشد ۱۲۷۶ تومانی اسکناس دلار در بازار رسمی و مورد تایید بانک مرکزی.

در بخش حواله‌ای که نقش کلیدی در تأمین واردات دارد، نرخ دلار با ۱۱۰۵ تومان افزایش به ۶۹ هزار و ۸۴۴ تومان رسید. تغییراتی که اگرچه به ظاهر محدود به نظر می‌رسند، اما در نهایت بر قیمت کالاها و روند تورم اثر مستقیم دارند.

بازار آزاد؛ دلار رکورد زد

اما داستان بازار آزاد متفاوت بود. نرخ دلار آزاد در پایان شهریور روی ۱۰۴ هزار تومان ایستاد؛ رقمی که نسبت به اسفندماه سال گذشته حدود ۵.۵ درصد رشد را نشان می‌دهد. با این حال، نگاهی به مسیر دلار آزاد در نیمه نخست سال، از نوسانات شدید و بی‌سابقه حکایت دارد.

دلار در روزهای ابتدایی فروردین به رکورد تاریخی ۱۰۶ هزار تومان رسید، اما به سرعت مسیر نزولی گرفت و در ۲۴ فروردین تا سطح ۸۵ هزار تومان سقوط کرد. حتی در پنجم اردیبهشت، نرخ دلار آزاد به زیر ۸۰ هزار تومان هم رسید!

با این حال، ثباتی در این سطوح شکل نگرفت. تا پایان خرداد، نرخ دلار در بازه ۸۲ تا ۸۴ هزار تومان نوسان داشت. آغاز جنگ دوازده‌روزه اما معادلات را برهم زد و دلار آزاد ناگهان ده هزار تومان رشد کرد و به بالای ۹۳ هزار تومان رسید. این نرخ هم دوام نیاورد و دوباره در تیرماه به کانال ۸۰ هزار تومان برگشت.

از میانه تابستان، روند صعودی دوباره شکل شد. دلار در مرداد به ۹۵ هزار تومان رسید و در شهریور حتی از سقف تاریخی ۱۰۶ هزار تومان هم عبور کرد. این مسیر پرنوسان نشان داد بازار آزاد ارز بیش از هر زمان دیگری به اخبار سیاسی و تحولات منطقه‌ای حساس است.

به گزارش تابناک؛ کارنامه شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۴، تصویری روشن از بی‌ثباتی در بازارهای مالی ارائه می‌دهد. بورس با بازدهی منفی و خروج سرمایه مواجه شد، در حالی که بازار ارز، به‌ویژه در بخش آزاد، با نوسانات شدید و رکوردشکنی همراه بود. این شرایط نشان می‌دهد همچنان نبود سیاست‌های حمایتی شفاف و ثبات‌بخش، مهم‌ترین ضعف در مدیریت اقتصادی کشور است؛ ضعفی که سرمایه‌گذاران را از بازار سهام دور و به سمت دارایی‌هایی همچون ارز و طلا، سوق داده است.