خورشید می‌تابد، رانت می‌روید
امتیازفروشی به نیروگاه‌های خورشیدی رسید/ مجوزها میان چه کسانی توزیع می‌شود؟
پشت پرده رانت زیر نور خورشید
در حالی‌که وزارت نیرو توسعه نیروگاه‌های خورشیدی را راه حل ناترازی برق می‌خواند، سازوکار صدور مجوزها در این بخش، خود به مسئله‌ای تازه و پرحاشیه تبدیل شده که نیازمند توجه دستگاه های نظارتی است.
در سال‌های اخیر، طرح توسعه نیروگاه‌های خورشیدی از سوی وزارت نیرو به‌منزله‌ی ناجی بحران برق کشور معرفی شد؛ راهی برای عبور از خاموشی‌های پیاپی و کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی. اما آنچه «خورشید نجات‌بخش» نام گرفته بود، حالا خود به موضوعی تاریک در سیاست انرژی کشور تبدیل شده است.
به گزارش سرویس اقتصادی تابناک؛ مسئله فقط کمبود برق یا سرعت پایین توسعه نیست؛ چالش‌های فنی، اقتصادی و مدیریتی در دل این طرح، از همان ابتدا آن را با علامت سؤال روبه‌رو کرد. هنوز زیرساخت ذخیره‌سازی انرژی فراهم نشده، شبکه انتقال و توزیع بهبود نیافته، و مدل اقتصادی نیروگاه‌ها از پایداری لازم برخوردار نیست. در چنین شرایطی، اقدام برای توسعه بی‌محابای نیروگاه‌های خورشیدی ـ بدون مهندسی دقیق شبکه و بدون تحلیل هزینه‌فایده، تنها به انبوهی از پروژه‌های نیمه‌تمام و ناکارآمد منجر می شود.
اما با همه این مسائل و ناترازی‌ها، اکنون در مرحله‌ای تازه از این سیاست شاهد پدیده‌ای پیچیده‌تر هستیم: رانت زیر نور خورشید؛ جایی که سازوکار صدور مجوز و ساخت نیروگاه‌ها، خود به مسئله‌ای اقتصادی و اجتماعی تبدیل شده. مجوزهایی که باید ابزاری برای تولید برق باشند، امروز به کالایی کمیاب و قابل معامله بدل شده‌اند، و همین روند مسیر توسعه را از هدف اصلی منحرف کرده است.
بازاری برای امتیازفروشی؟
در همین باره، حسین سلاح‌ورزی، رئیس سابق اتاق بازرگانی ایران، با رویکردی انتقادی در فضای مجازی نوشت: سیاست توسعه نیروگاه‌های خورشیدی قرار بود نماد عقلانیت و آینده‌نگری دولت باشد، اما در عمل به یکی از مصادیق آشکار رانت تبدیل شد. مجوز احداث نیروگاه، به‌جای آنکه ابزار تولید باشد، به امتیازی کمیاب و قابل خریدوفروش بدل شد. ریشه مشکل در صدور سلیقه‌ای مجوز، نبود شفافیت اطلاعات، و اعطای بی‌ضابطه زمین و قراردادهای خرید تضمینی است.
او با اشاره به تجارب جهانی تأکید کرده بود: در حالی‌که در بسیاری کشورها، ظرفیت تولید از طریق حراج رقابتی و با افشای کامل داده‌ها واگذار می‌شود، در ایران مجوزها میان حلقه‌ای محدود توزیع شد. سلاح‌ورزی گفته است: اگر دولت همان چهار اصل ساده «رقابت، شفافیت، تعهد مالی و افشای مالکیت» را رعایت می‌کرد، این سیاست می‌توانست الگوی سلامت نهادی باشد، نه بازاری برای امتیازفروشی.
سلاح ورزی در ادامه جمله‌ای کلیدی دارد که شاید هشدار امروز باشد: «هنوز هم دیر نیست، اما اصلاح، شجاعت می‌خواهد؛ شجاعت کنار گذاشتن امتیازدهی و جایگزینی آن با قواعد شفاف، رقابتی و قابل راستی‌آزمایی.»
به گزارش تابناک؛ اگر قرار است خورشید، منبع نوری برای توسعه پایدار کشور باشد، باید پیش از هر چیز پرتو شفافیت و سلامت حکمرانی بر سیاست انرژی ایران بتابد؛ وگرنه، زیر همین آفتاب، باز هم سایه رانت گسترده‌تر خواهد شد.
چرا با وجود تأکید مکرر رهبر انقلاب و رئیس‌جمهور بر شفافیت مالی و سلامت تصمیم‌گیری اقتصادی، همچنان شاهد شکل‌گیری حلقه‌های محدود در توزیع مجوزهای نیروگاه‌های خورشیدی هستیم؟
نتیجه این سیاست‌های غیرشفاف در وزارت نیرو چیست؟ آیا واقعاً باعث جذب بخش خصوصی واقعی و تقویت تولید خواهد شد، یا صرفاً به جیب گروه‌هایی خاص با «کلیدواژه همیشگیِ امتیازفروشی» سرازیر می‌شود؟
افزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگلتابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
سلام کشور ثورت وندیم ولی ازفقر داریم میمرم به خاطر این کاره دیگه دزد گشنه نیستن بلکه همه ریسن
آقای رئیس جمهور تا وقتی رانت وجود داره برای وزارتخانه های بی خاصیت هیچکاری نمیتونیم بکنید عدل علی (ع) عملی نمیشه
هر وقت یه برنامه ای در این کشور خوب جلو میره سرکله بعضی پیدا میشه تا با بهانه های مختلف و تهمت زنی خراب و متوقف ش کنند
ظرفیت فیدرهای توزیع محدود است و وزارت نیرو به دلایل فنی از جمله بحث پایداری، بیش از ۳۰ درصد ظرفیت یک فیدر مجوز نصب نیروگاه خورشیدی نمی‌دهد. بنابراین این رانت نیست هر کس که زودتر اقدام کند و به آن ظرفیت برسد ظرفیت آن خط پر می‌شود. مثلاً برای یک ۴ مگاواتی بیش از ۱.۳ مگاوات مجوز داده نمی‌شود.
رانت و رانت ورانت
هیچ نظری ندارم.
زیرا مسؤولین دقیقا عکس خواسته مردم عمل می کنند.
شرکت های سوری که وجود خارجی ندارن امتیازات رو کسب میکنن
همه هم میدونن اطرافیان خودشون هستند که . . .
به سلاح ورزی چیزی نرسیده ؟!!! صداش در اومده (بهتره یک کم از شاهکارهایش در دوره مسئولیتش صحبت کنه ) !!! انقدر در زمینه ناترازی برق کمبود است که ایشون می تونن بدون دغدغه درباره روی دست ماندن برق تولیدیشان به تولید ان دست بزنن مگر اینکه دنبال ارز دولتی باشند !!! در شرایط تحریم به هر کسی که بتونه تجهیزات را وارد کنه باید ارز داده بشه نه به خالی بندها
بیشتر توضیح بده آیا اینها چه کسانی هستند که مجوز های انحصاری می گیرند؟
مگر قرار نبود ابتدا یک مجوز اولیه بدهند و بیاید مثلا یک نیروگاه خورشیدی بزند و اگر استانداردها را رعایت کرده بود به او امتیاز بدهند یعنی توانایی اینکار را دارد
در مجوز اولیه بنویسند بر اساس ادعا
در مجوز دومی بنویسند تجربه یک یا چند نیروگاه با رضایت مثلا ۵۰ درصد یا ۱۰۰ درصد
الان که همه چیز کامپیوتری و سراسری است و با اندک خلاقیت قابل حل است
نگران نباش از این امتیازات روی نیروگاه دیزلی هم‌دادند کسی سرمایه گذاری نکرد
درود بر شما
چه خوب اشاره کردید.
مدتی پیش پس از کلی مشورت شخصا دنبال سرمایه گذرای بودم با بخشی از آورده شخصی گفتن مسیرها رزرو شده.بعد از چند‌ر روز پیگیری دلسرد شدم و از خیرش گذشتم.
تاسف
در اسفند سال قبل ، دو میلیارد دلار از نزدیکان معاون اول مجوز واردات پنل خورشیدی را پیدا کرد. به زودی منتظر قوانین عجیب و غریب و اجباری برای نصب پنل خورشیدی باشید(مثلا قانون اجباری نصب پنل خورشیدی در ساختمان های نوساز برای دریافت پایان کار)
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.