ایفای نقش عربستان در مذاکرات ایران و آمریکا؛ عراقچی: به ریاض اطمینان داریم

دو جمله مطرح شده از سوی «محمد بن سلمان» ولیعهد سعودی به «دونالد ترامپ» رئیس جمهور آمریکا نشان دهنده رویکرد منطقه‌ای این کشور به ویژه در خصوص ایران است.

به گزارش سرویس بین الملل تابناک، روزنامه لبنانی «الاخبار» به نقل از منابع غربی مدعی شد که محمد بن سلمان ولیعهد عربستان سعودی از دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا، مجوز گرفته است تا گفت‌و‌گو‌هایی را برای میانجیگری بین ایران و ایالات متحده آمریکا به منظور دستیابی به توافق بین دو طرف و رسیدن به راه‌حلی برای نقاط اختلافی در مذاکرات دو جانبه مدیریت کند.

این منابع گفتند که بن سلمان به رئیس‌جمهور آمریکا گفته است که چنین توافقی برای تضمین ثبات در کل خاورمیانه ضروری است. بن سلمان همچنین نگرانی خود را از اینکه کابینه بنیامین نتانیاهو نخست وزیر رژیم صهیونیستی ممکن است تلاش برای این توافق را مختل کند و به تشدید تنش علیه ایران دست بزند، ابراز کرده است.

به ادعای این گزارش، طرف سعودی پس از پایان سفر بن سلمان به کاخ سفید با ایرانی‌ها تماس گرفته و با آنها بر سر برگزاری یک نشست فوری در سطح بالا طی ۲۴ ساعت آینده در پاریس بین مقامات سعودی و ایرانی توافق کرده است.

این منابع گفتند که بن سلمان در آخرین نشست خود با علی لاریجانی رئیس شورای عالی امنیت ملی ایران در ریاض، از موضع تهران در قبال ابتکار سعودی در قبال آمریکایی‌ها در مورد توافق با ایران پرسیده بود و لاریجانی پاسخ مثبتی به او داده بود. بنا بر اعلام این منابع، لاریجانی در عین حال تاکید کرده بود که تهران به ویژه پس از جنگ اسرائیل و آمریکا علیه آن در ژوئن گذشته، قصد دادن امتیاز به طرف مقابل را ندارد.

بر اساس این گزارش، طرف سعودی همچنین با آمریکایی‌ها در مورد اهمیت تفاهم با ایران صحبت و تاکید کرده که این توافق به آشتی با یمن نیز کمک کند. البته این مذاکرات مورد اعتراض تیم آمریکایی حامی رژیم صهیونیستی قرار گرفته است.

این منابع گفتند که این اولین بار است که عربستان سعودی در برابر آمریکایی‌ها، نگرانی خود را از ماجراجویی احتمالی رژیم صهیونیستی برای از بین بردن فرصت‌های صلح در منطقه را ابراز و تاکید کرده که ثبات در خاورمیانه بدون تفاهم با ایران نمی‌تواند مستحکم باشد.

این رسانه لبنانی اضافه کرده که حضور عباس عراقچی در فرانسه هم بی‌ارتباط با این مسئله نیست و وزیر خارجه ایران قرار است در سفر خود به پاریس با مقام‌های عالیرتبه سعودی ملاقات کند و در صورت موفقیت‌آمیز بودن این جلسه، تماس‌های ریاض برای میانجیگری میان تهران و واشنگتن شدت خواهد یافت.

این ادعا چند روز بعد از سفر محمد‌بن‌سلمان به واشنگتن و دیدار او با دونالد ترامپ مطرح شده است؛ سفری که گمانه‌زنی‌ها در خصوص احتمال شکل‌گیری مذاکره ایران و ایالات متحده و همچنین حصول یک توافق بر سر برنامه هسته‌ای تهران را افزایش داده است.

از سوی دیگر، خبرگزاری رویترز در خبری مدعی شده که ایران از عربستان سعودی خواسته است تا ایالات متحده را برای احیای مذاکرات متوقف‌شدۀ هسته‌ای متقاعد کند.

به ادعای این رسانه این درخواست نشان‌دهندۀ نگرانی تهران از احتمال تکرار حملات هوایی اسرائیل و تشدید مشکلات اقتصادی آن است، دو منبع منطقه‌ای مطلع از موضوع گفتند.

یک روز پیش از سفر محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، به کاخ سفید در اوایل همین هفته، رسانه‌های ایرانی و سعودی روز دوشنبه گزارش دادند که مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، نامه‌ای به ولیعهد عربستان ارسال کرده است.

به گفتۀ این منابع، پزشکیان در نامه خود گفته است که ایران «به دنبال تقابل نیست»، خواهان همکاری عمیق‌تر منطقه‌ای است و همچنان «در صورت تضمین حقوق خود، برای حل‌وفصل اختلاف هسته‌ای از طریق دیپلماسی باز است».

به گزارش تابناک، «دونالد ترامپ» رئیس‌جمهور آمریکا شامگاه سه‌شنبه ۲۷ آبان در کاخ سفید و در حضور «محمد بن سلمان» ولیعهد عربستان سعودی که به واشنگتن سفر کرده است، گفت: «فکر می‌کنم ما در از بین بردن ظرفیت هسته‌ای ایران کار بزرگی انجام داده‌ایم.»

ترامپ همچنین در پاسخ به سوالی درباره ایران مدعی شد: «فکر می‌کنم آنها به‌شدت خواهان دستیابی به توافق هستند. من کاملاً مایل به آن هستم و ما با آنها در حال گفت‌و‌گو هستیم و یک روند را آغاز کرده‌ایم، و خوب خواهد بود اگر توافقی با ایران حاصل شود.»

بن سلمان هم در این خصوص گفت: «ما تمام تلاش خود را برای دستیابی به توافق بین ایالات متحده آمریکا و ایران انجام خواهیم داد و معتقدیم که داشتن یک توافق خوب برای آینده ما نیز خوب است و ایران نیز خواستار توافق است.»

به گزارش تابناک، از سوی دیگر عباس عراقچی وزیر خارجه ایران روز چهارشنبه ۵ دیماه به فرانسه سفر کرده است.

وزارت خارجه فرانسه در بیانیه‌ای در خصوص این سفر اعلام کرده است که این نشست «فرصتی» خواهد بود تا از ایران بخواهد همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را از سر بگیرد.

اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت خارجه ایران در خصوص سفر عراقچی به فرانسه گفته است: در این سفر موضوعات دوجانبه از جمله وضعیت تبعه ایرانی خانم مهدیه اسفندیاری و نیز تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی مطرح و بحث خواهد شد. در خلال این سفر و در گفت‌و‌گو با طرف فرانسوی، برای تبیین مواضع جمهوری اسلامی و طرح مطالبات مشروع ملت ایران استفاده خواهد شد.

سفر عراقچی در حالی به فرانسه انجام شد که وی عصر روز یکشنبه دوم آذر در رأس یک هیأت دیپلماتیک وارد مسقط پایتخت عمان شد.

وی در این سفر علاوه بر دیدار و رایزنی با «بدر البوسعیدی» وزیر امور خارجه سلطنت عمان درباره روابط دوجانبه و تحولات منطقه‌ای، در نشست سالانه مجمع مسقط نیز شرکت کرد.

بدر البوسعیدی وزیر خارجه عمان پیامی درباره دیدارش با وزیر خارجه ایران منتشر کرد و نوشت: ما بر عمق روابط تاریخی و فرهنگی و اهتمام مستمر در حمایت از زمینه‌های همکاری میان دو کشور همسایه در عرصه‌های گوناگون تأکید کردیم.

وی بیان کرد: با جنابِ آقای دکتر عراقچی وزیر امور خارجهٔ جمهوری اسلامی ایران، بر عمق پیوند‌های تاریخی و فرهنگی و نیز بر اهتمام و تلاش مستمر برای تقویت حوزه‌های همکاری میان دو کشور همسایه در تمامی زمینه‌ها تأکید کردیم. همچنین آخرین تحولات در عرصه‌های منطقه‌ای و بین‌المللی از جمله تلاش‌های مرتبط با برنامهٔ صلح‌آمیز انرژی هسته‌ای ایران را بررسی کردیم.

عراقچی در خلال سفر به فرانسه در گفت‌و‌گو با «فرانس ۲۴» در مورد پرونده هسته‌ای، گفت: ما همیشه آماده مذاکره بوده‌ایم، اما این طرف آمریکایی است که برای مذاکره‌ای واقعی و منصفانه جدیت نداشته است.

به گفته عراقچی، ایالات متحده همواره به دنبال دیکته کردن و تحمیل است و نه مذاکره واقعی.

وزیر خارجه ایران در مورد نقش عربستان سعودی به‌عنوان واسطه بین واشنگتن و تهران، در حالی که روابط ریاض و تهران مدت‌ها پرتنش بوده است، گفت: «بین ایران و عربستان سعودی اعتماد وجود دارد.»
به گزارش تابناک، عربستان به دنبال ایفای نقش محوری در مسائل منطقه‌ای از جمله مذاکرات ایران و آمریکاست.

دو جمله مطرح شده از سوی «محمد بن سلمان» ولیعهد سعودی به «دونالد ترامپ» رئیس جمهور آمریکا نشان دهنده رویکرد منطقه‌ای این کشور به ویژه در خصوص ایران است.

بن سلمان به رئیس‌جمهور آمریکا گفته است که چنین توافقی برای تضمین ثبات در کل خاورمیانه ضروری است. بن سلمان همچنین نگرانی خود را از اینکه کابینه بنیامین نتانیاهو نخست وزیر رژیم صهیونیستی ممکن است تلاش برای این توافق را مختل کند و به تشدید تنش علیه ایران دست بزند، ابراز کرده است.

عربستان، حل مساله هسته‌ای ایران را از طریق مذاکره و نه جنگ برای ثبات منطقه ضروری می‌داند. از سوی دیگر ریاض نگران اقدامات اسرائیل در صورت حصول توافق و احتمال بر هم زدن آن است.

ریاض می‌خواهد اطمینان حاصل کند که ایالات متحده سیاست‌های حداکثری دنبال نمی‌کند یا ماجراجویی اسرائیل را تشویق نمی‌کند که ریسک واکنش ایران را افزایش دهد.

نتیجه یک تعادل شکننده است. واشنگتن خواهان ساختار امنیتی منطقه‌ای پایدار است؛ ریاض به دنبال حفاظت بدون تشدید (تنش) است؛ اسرائیل به دنبال بازدارندگی از طریق قدرت است؛ و ایران به دنبال جلوگیری از حملات بیشتر اسرائیل در حالی که ابهام راهبردی خود را حفظ می‌کند، است.

موسسه کشور‌های عربی خلیج فارس در خصوص این موضوع نوشته بود عربستان ممکن است مسیر‌هایی برای میانجیگری غیرمستقیم بین واشنگتن و تهران بررسی کند تا فشار آمریکا بر ایران کاهش یابد و ریسک حملات تلافی‌جویانه ایران علیه تأسیسات نفتی و حمل‌ونقل دریایی عربستان محدود شود. این استراتژی دوگانه بازتاب‌دهنده معضل اصلی عربستان است – چگونه ایران را مهار کند و در عین حال هزینه‌ها و خطرات این مهار را به حداقل برساند.

اندیشکده شورای آتلانتیک آمریکا در این راستا و پیش از سفر «بن سلمان» به آمریکا نوشته بود محمد بن سلمان ولیعهد عربستان می‌تواند در دیدار با ترامپ استدلال کند که مذاکرات با ایران باید در اسرع وقت از سر گرفته شود ــ و حتی عربستان می‌تواند نقش میانجی را ایفا کند هرچند احتمالاً عمان میزبان گفت‌و‌گو‌ها خواهد بود.

 در تحلیل این اندیشکده آمریکایی آمده بود: برای درک اینکه چرا دستیابی به یک توافق هسته‌ای با ایران باید ــ دست‌کم از نگاه سعودی‌ها ــ بخش اساسی دیدار با دولت ترامپ باشد، باید به پایان جنگ ماه ژوئن امسال میان ایران و اسرائیل بازگشت. جنگ دوازده‌روزه بدون هیچ توافق هسته‌ای میان واشنگتن و تهران پایان یافت و ایران پس از آن به بازسازی توان نظامی خود پرداخته است. علاوه بر این، می‌توان گفت که این جنگ امید‌ها برای دستیابی به توافق هسته‌ای را نیز تخریب کرده و بی‌اعتمادی میان حکومت ایران و دولت آمریکا را عمیق‌تر کرده است.

در ادامه این مطلب آمده بود: اسرائیل و ایالات متحده در جریان جنگ به دستاورد‌های عملیاتی مهمی دست یافتند ــ از جمله آسیب جدی به تأسیسات هسته‌ای ایران در نطنز، فردو و اصفهان و کشتن دانشمندان هسته‌ای ایران. اما اقدامات ایران در هفته‌ها و ماه‌های پس از پایان عملیات نظامی اسرائیل و آمریکا ــ به‌ویژه بازسازی تأسیسات هسته‌ای و تقویت توانمندی‌های متعارف ــ نشان می‌دهد که تهران تسلیم نشده است. طبق گزارش‌های رسانه‌های منطقه، ایران همچنان در حال تقویت توان نظامی خود است، ظاهراً در آماده‌سازی برای رویارویی بعدی با اسرائیل.

به نوشته شورای آتلانتیک: این واقعیت باید کشور‌های خلیج فارس، از جمله عربستان سعودی، را نگران کند. حتی اگر رهبران خلیج فارس باور داشته باشند که گسترش روابط دیپلماتیک با تهران ــ که در سال‌های اخیر تقویت شده ــ می‌تواند از عربستان در برابر جنگ آینده بین اسرائیل و ایران محافظت کند، ممکن است شگفت‌زده شوند ــ و نه به‌طور خوشایند.

به نوشته این اندیشکده: احتمال وقوع یک درگیری دیگر میان اسرائیل و ایران، همان‌طور که گفته شد، بسیار واقعی به نظر می‌رسد ــ و کارشناسان معتقدند درگیری بعدی می‌تواند شدیدتر باشد و حتی کشور‌های خلیج فارس را نیز دربر گیرد. این احتمال با تهدید‌های ایران مبنی بر استفاده از نیروی دریایی و سایر سلاح‌هایش در جنگ آینده، و همچنین بحث‌های عمومی در ایران درباره احتمال بستن تنگه هرمز، تقویت شده است. افزون بر این، اگر ایران فرض کند که ایالات متحده نیز در جنگ دخالت خواهد کرد، احتمالاً به دنبال حمله به پایگاه‌های آمریکا در سراسر خاورمیانه، از جمله در منطقه خلیج فارس خواهد بود.