کالابرگ آزاد یا بسته حمایتی؟

به گزارش تابناک به نقل از جهان صنعت نیوز؛ طرح کالابرگ الکترونیکی حالا به مرحله‌ای رسیده که تمامی ایرانی‌ها، از دهک اول تا دهم درآمدی، امکان استفاده از آن را دارند. دولت با هدف افزایش قدرت خرید خانوارها و جایگزینی حمایت غیرنقدی به‌جای پرداخت پول مستقیم، اعتبار کالابرگ یک‌میلیون‌تومانی را برای سرپرستان خانوار فعال کرده است.

این اعتبار به دو شیوه قابل استفاده است؛ یا از مسیر خرید آزاد کالاهای اساسی با قیمت بازار، یا از طریق دریافت یک بسته حمایتی مشخص که بخشی از هزینه آن باید به‌صورت نقدی توسط مصرف‌کننده پرداخت شود.

از هفته گذشته، وزیر اقتصاد و معاونانش بارها از «کالابرگ جدید» سخن گفته‌اند؛ طرحی که به گفته مسئولان، با هدف افزایش قدرت انتخاب مردم و بهبود امنیت غذایی طراحی شده است. با این حال، ابهام‌هایی درباره نحوه اجرا و آثار واقعی این دو شیوه همچنان وجود دارد و به نظر می‌رسد تا زمان اجرای کامل هر دو مدل، قضاوت دقیق برای مردم ممکن نباشد.

در شیوه اول که همچنان در حال اجراست، به هر فرد ماهانه یک میلیون تومان اعتبار غیرنقدی تعلق می‌گیرد. این اعتبار روی کارت بانکی سرپرست خانوار فعال می‌شود و امکان خرید از میان ۱۱ قلم کالای اساسی را فراهم می‌کند.

در این روش، قیمت کالاها کاملاً بر اساس نرخ بازار محاسبه می‌شود و هیچ محدودیتی در انتخاب برند، مقدار یا نوع کالا وجود ندارد. تنها شرط استفاده از این اعتبار، داشتن حداقل پنج هزار تومان موجودی نقدی در حساب بانکی برای تکمیل فرآیند پرداخت است.

سبد کالابرگ در این مدل، تنوع بیشتری دارد و علاوه بر اقلام متداول، کالاهایی مانند گوشت قرمز و حبوبات را نیز شامل می‌شود. همین موضوع باعث شده این روش بیشتر مورد استقبال افرادی قرار بگیرد که ترجیح می‌دهند خودشان درباره نوع کالا، میزان مصرف و اولویت‌های غذایی خانوار تصمیم‌گیری کنند.

در کنار مدل خرید آزاد، دولت شیوه دومی را با منطق متفاوت معرفی کرده است. در این روش، یک بسته حمایتی مشخص شامل ۹ قلم کالای اساسی تعریف شده که وزن، نوع و قیمت آن از پیش تعیین شده است.

ارزش این بسته برای هر نفر حدود یک میلیون و ۳۰۰ تا یک میلیون و ۳۵۰ هزار تومان برآورد می‌شود. از این مبلغ، یک میلیون تومان از اعتبار کالابرگ کسر شده و مابقی هزینه، یعنی حدود ۳۰۰ تا ۳۵۰ هزار تومان، توسط خانوار به‌ صورت نقدی پرداخت می‌شود.

در این شیوه خبری از انتخاب آزادانه نیست؛ نه در نوع کالا، نه در وزن و نه در ترکیب اقلام. با فعال‌سازی این گزینه، بسته حمایتی به‌ صورت یکسان برای تمام اعضای خانوار اعمال می‌شود.

البته امکان خرید تدریجی در نظر گرفته شده است؛ به این معنا که سرپرست خانوار می‌تواند بخشی از اقلام را از یک فروشگاه و باقی را در زمان یا فروشگاهی دیگر تهیه کند.

یکی از نکات قابل توجه در روش بسته حمایتی، محاسبه اقلام بر اساس تعداد اعضای خانوار است. به‌ عنوان مثال، یک خانواده چهار نفره در صورت انتخاب این بسته، سهم بیشتری از کالاها دریافت می‌کند؛ به‌ طوری که حدود شش کیلوگرم گوشت مرغ و چهار کیلوگرم برنج به این خانوار اختصاص می‌یابد.