حذف از جمع برترین‌ها و سقوط آرام در آسیا؛ تنها پوسته‌ای از فوتبال ایران باقی مانده!

حقیقت تلخ آن است که فوتبال آسیا منتظر ایران نمانده و نمی‌ماند؛ بنابراین وقتی در جمع بهترین‌ها حضور نداریم، به ‌تدریج از دایره‌ توجه هم خارج می‌شویم.

به گزارش سرویس ورزشی تابناک، کنفدراسیون فوتبال آسیا تیم منتخب سال ۲۰۲۵ قاره کهن را اعلام کرد که در آن نام هیچ بازیکن ایرانی دیده نمی‌شود. خبری به ظاهر کم‌ ارزش و بی‌اهمیت که در بطن آن یک علامت بسیار بزرگ و قابل توجه وجود دارد؛ نشانه‌ای از پسرفت و سقوط آزاد و بی سروصدای فوتبال‌مان. به خصوص اگر این موضوع را همچون تکه‌های یک پازل در کنار موارد اساسی دیگر قرار دهیم، تصویری زشت و شاید هم ترسناک، تشکیل می‌شود.

نکته نگران کننده این است که فوتبال ایران نه‌تنها در تیم منتخب سال AFC نماینده‌ای ندارد، بلکه در مراسم بهترین‌های سال آسیا نیز سال‌هاست به یک غایب همیشگی تبدیل شده؛ غیبتی که دیگر تعجب‌برانگیز نیست و همین عادی‌شدن، بزرگ‌ترین زنگ خطر است. ساده‌سازی و ساده‌انگاری در رویه موجود، بزرگ‌ترین ضربه را به فوتبال‌مان می‌زند، چرا که نبودن نماینده در تیم منتخب آسیا فقط یه آمار نیست بلکه یک هشدار جدی است. فوتبالی که سرشار از استعداد است، اما با سیستمی فرسوده دست و پنجه نرم می‌کند. بنابراین تا زمانی که ساختار فوتبال‌مان درست نشود، حتی بهترین نسل‌ها هم کاری از پیش نمی‌برند. برای همین است که دهه‌ها از قهرمانی تیم ملی بزرگسالان در جام ملت‌ها می‌گذرد، حسرت صعود تیم امید به المپیک هر دوره تمدید می‌شود و وضعیت باشگاه‌ها در مسابقات آسیایی هم که نیاز به توضیح و یادآوری بیشتری ندارد.

دیگر مسئله فقط یک سال یا یک انتخاب خاص نیست؛ وقتی چند سال متوالی در مراسم بهترین‌های سال آسیا، فوتبال ایران صاحب جایگاه ثابت و قابل اعتنایی نیست، دیگر نمی‌شود آن را بدشانسی یا بدسلیقگی دانست. معنایش این است که «غیبت»، نرمال و عادی شده و به زعم کارشناسان، این خطرناک‌ترین مرحله‌ افت است. عواملی مثل افت کیفیت لیگ، لژیونر کم و لژیونر آماده کمتر، مدیریت ضعیف و به بیان درست‌تر سوءمدریت، باعث شده دیگر بحث بر سر رقابت با کشورهایی چون ژاپن، کره‌جنوبی، عربستان و قطر نباشد و از کشورهایی هم که در سطح دوم آسیا محسوب هستند، جا بمانیم. چون ما همچنان درگیر بحث‌های ابتدایی‌ چون زمین تمرین، مافیای چمن، قراردادهای بدون شفافیت، بدهی‌های خارجی و داخلی، دعوای مدیریتی و جولان دلال‌ها هستیم. در حالی که کشورهای شرق آسیا و حتی رقبای منطقه‌ای با سرمایه‌گذاری، آکادمی‌سازی و علم تمرین جلو رفته‌اند، فوتبال ایران در گرداب روزمرگی، تغییرات مدیریتی و تصمیمات کوتاه‌مدت گرفتار شده است.

حقیقت تلخ آن است که فوتبال آسیا منتظر ایران نمانده و نمی‌ماند؛ بنابراین وقتی در جمع بهترین‌ها حضور نداریم، به ‌تدریج از دایره‌ توجه هم خارج می‌شویم. نتیجه‌ سال‌ها بی‌برنامگی و سوءمدیریت و عقب‌ماندن از تحولات فوتبال قاره، باعث شده در شرایط فعلی قرار بگیریم و تا زمانی که این روند اصلاح نشود، بازگشت نام ایران به ویترین افتخارات آسیا بیشتر شبیه آرزو خواهد بود تا انتظار.

در همین تیم منتخب سال کنفدراسیون فوتبال آسیا، نام پنج بازیکن ژاپنی و سه بازیکن کره‌ای قرار دارد و در شرایطی که کشورهای شرق آسیا و حتی برخی رقبای منطقه‌ای به‌صورت مستمر در این فهرست‌ها حضور دارند، حذف کامل ایران بیش از هر چیز نشان‌دهنده‌ فاصله‌ای است که هر سال بیشتر شده و می‌شود. به عنوان مثال، کافی است به نمودار لژیونرهای فوتبال ایران در سال‌های اخیر توجه کنیم. گرچه فوتبال‌مان همچنان بازیکن لژیونر دارد اما تعداد لژیونرهای اثرگذار کاهش یافته و در سطح اول فوتبال اروپا هم دیگری بازیکن ایرانی نداریم. بسیاری از بازیکنان ایرانی در تیم‌های خارجی یا نیمکت‌نشین‌ هستند یا نقش تعیین‌کننده‌ای ندارند.

بهتر است مدیران فدراسیون فوتبال و باشگاه‌ها و البته وزارت ورزش، توجه داشته باشند که غیبت در جمع بهترین‌ها و ویترین آسیا، فقط یک موضوع زینتی(!) نیست و این روال، پیامدهایی چون کاهش شانس دیده‌شدن بازیکنان ایرانی، افت اعتبار فوتبال ایران در نگاه  AFC، سخت‌تر شدن مسیر انتقال به لیگ‌های معتبر و در نهایت کمرنگ شدن جایگاه تاریخی ایران در فوتبال قاره را به دنبال دارد.