ایران دریابد هدف آمریکا «تغییر رژیم» است، واکنش بسیار تهاجمی‌تر نشان می‌دهد/ شروط آمریکا قابل مذاکره نیست

سخنگوی اسبق وزارت خارجه فرانسه می‌گوید به‌خوبی روشن است که شروط آمریکا برای ایران قابل مذاکره نیست و معادل تسلیم شدن تلقی می‌شود.

به گزارش سرویس بین‌الملل تابناک؛ در روز‌های اخیر و هم‌زمان با تشدید تحولات امنیتی در منطقه، گزارش‌های منابع معتبر بین‌المللی از حرکت ناو هواپیمابر آمریکایی «آبراهام لینکلن» به حوزه فرماندهی سنتکام و افزایش حضور نظامی آمریکا در اطراف خلیج فارس حکایت دارد.

این تحرکات با ادبیات تهدیدآمیز مقامات واشنگتن درباره گزینه نظامی علیه ایران همراه شده و فضای منطقه را وارد مرحله‌ای حساس کرده است. در مقابل، گروه‌های اصلی محور مقاومت از جمله کتائب حزب‌الله عراق، حزب‌الله لبنان و ارتش ملی یمن با صدور بیانیه‌هایی، حمایت صریح خود از ایران را در صورت هرگونه تجاوز نظامی اعلام کرده‌اند.

در خصوص این موضوع، خبرنگار تابناک گفتگویی با «مارک فینو» سخنگوی پیشین وزارت خارجه فرانسه انجام داده که در ادامه آمده است. «فینو» در حال حاضر عضو ارشد بخش عدم اشاعه در «مرکز سیاست امنیتی ژنو» (GCSP) است.

*ناو «یو‌اس‌اس آبراهام لینکلن» وارد اقیانوس آرام و منطقه مسئولیت سنتکام شده است. این ناو پس از تهدید‌های اخیر ترامپ علیه ایران به منطقه نزدیک شده است. هدف از اعزام این ناو چیست؟ عملیات نظامی یا اعمال فشار و تهدید؟

با ترامپ، هر چیزی ممکن است؛ همان‌طور که پیش‌تر در جریان جنگ ۱۲روزه و هم‌زمان با پیشنهاد مذاکره دیدیم که عملیات نظامی متوقف نشد. این اقدام می‌تواند نوعی نمایش قدرت برای تحت فشار قرار دادن ایران باشد، یا آمادگی واقعی برای عملیات نظامی. اگر ایالات متحده به آنچه دنبال می‌کند (تغییر رژیم؟) دست نیابد، ممکن است تصمیم به انجام حملات بگیرد.

*رئیس‌جمهور آمریکا، دونالد ترامپ، اعلام کرده است که دیپلماسی هنوز یک گزینه است. از سوی دیگر، شروط آمریکا برای مذاکره با ایران عبارت‌اند از: ۱) خروج کامل اورانیوم غنی‌شده از ایران، ۲) اعمال محدودیت بر ذخایر موشک‌های دوربرد ایران، ۳) تغییر سیاست ایران در حمایت از نیرو‌های نیابتی در منطقه، ۴) ممنوعیت غنی‌سازی مستقل اورانیوم توسط ایران. در چنین فضایی، احتمال موفقیت دیپلماسی تا چه حد است؟

این مطالبات از ابتدای مذاکرات هسته‌ای در سال ۲۰۰۳ همواره از سوی جناح‌های نومحافظه‌کار در آمریکا مطرح بوده و در نهایت پس از انتخاب مجدد ترامپ مورد حمایت او قرار گرفت. 

به‌خوبی روشن است که این شروط برای ایران قابل مذاکره نیست و معادل تسلیم شدن تلقی می‌شود. حتی فکر کردن به این‌که دولت فعلی ایران بتواند چنین مطالباتی را بپذیرد، ساده‌لوحانه است.

*اگر حمله‌ای علیه ایران انجام شود، ایران نیز به‌صورت نظامی پاسخ خواهد داد و اعلام کرده است که پایگاه‌ها و ناو‌های آمریکایی، و همچنین اسرائیل، اهداف مشروع خواهند بود. برخی معتقدند این حمله ممکن است مرحله‌ای باشد؛ به این معنا که آمریکا قصد دارد حمله‌ای انجام دهد و ایران را برای رسیدن به یک توافق تحت فشار بگذارد و این روند ادامه یابد. ارزیابی شما از این روند چیست؟ آیا این احتمال وجود ندارد که واکنش ایران از همان مرحله نخست به یک جنگ تمام‌عیار منجر شود؟

این قطعاً یک ریسک بزرگ است. پیش‌تر، ایران تلاش کرد واکنش خود به حملات اسرائیل و آمریکا را به‌گونه‌ای تنظیم کند که از تلفات و خسارات گسترده جلوگیری شود و زمینه آتش‌بس فراهم گردد. 

اما اکنون چنین باور می‌رود که اگر مقامات ایرانی به این نتیجه برسند که هدف حملات آمریکا «قطع رأس حاکمیت» و تغییر رژیم است، ممکن است واکنشی بسیار تهاجمی‌تر در پیش بگیرند که به تشدیدی غیرقابل‌کنترل منجر شود.

*برخی بر این باورند که با توجه به ماهیت نظم نوین جهانی و پروژه‌های کلان مانند کریدور اقتصادی هند–خاورمیانه–اروپا (IMEC) و سایر طرح‌هایی که ایالات متحده در منطقه دنبال می‌کند، آمریکا دیگر نمی‌تواند با ایرانِ کنونی کنار بیاید و در پی «حل مسئله ایران» است. به این معنا که همانند گذشته، سیاست‌هایی نظیر «مهار دوگانه»، ایجاد موازنه علیه ایران و امثال آن دیگر کارساز نیست و مسئله ایران باید به‌طور اساسی حل‌وفصل شود. ارزیابی شما چیست؟

جاه‌طلبی‌های اقتصادی و تجاری نقش مهمی در سیاست خاورمیانه‌ای آمریکا ایفا می‌کنند. حتی اگر آمریکا دیگر به نفت و گاز منطقه وابسته نباشد و به‌عنوان صادرکننده خالص عمل کند، همچنان مایل است بازار جهانی انرژی را کنترل کند. 

مقاومت قوی‌تر از سوی کشور‌های بریکس پلاس تحقق این هدف را دشوارتر می‌سازد. با این حال، بعید است سیاست‌های ترامپ از سوی همه کشور‌های منطقه، از جمله کشور‌های شورای همکاری خلیج فارس، حمایت شود؛ کشور‌هایی که از بی‌ثباتی و آشوبی که چنین تهاجمی می‌تواند به‌راه اندازد، هراس دارند.

*اگر ایالات متحده بخواهد با ایران به توافق برسد، آیا اسرائیل تلاش خواهد کرد بازی آمریکا را به هم بزند، یا یک توافق سیاسی می‌تواند خواسته‌های اسرائیل را نیز برآورده کند؟

بدیهی است که اسرائیل همواره به‌دنبال تضعیف ایران یا حتی تغییر رژیم بوده است. اگر ترامپ واقعاً در پی یک توافق دوجانبه سودمند با ایران (نزدیک‌تر به برجام) باشد، اسرائیل از آن خشنود نخواهد شد، اما مخالفت علنی و مستقیم با دولت ترامپ در مسیر مذاکره برایش دشوار خواهد بود. 

در چنین حالتی، اسرائیل ممکن است به جنگ پنهانی خود علیه ایران ادامه دهد و هر توافقی را از پشت صحنه تخریب کند.