گرانی به بهانه «ملحفه و آب معدنی»! / قطار هم به لیست کالاهای لوکس اضافه شد

چراغ سبز راه‌آهن به گرانی بلیت، پیامی فراتر از یک تغییر قیمت ساده به بازار مخابره کرد و آن این است که موج جدید تورم در راه است. اما این افزایش قیمت که با توجیه نوسانات ارزی صورت گرفته است، به زودی بهانه‌ای برای رشد زنجیره‌ای قیمت سایر کالاها به بهانه‌ی افزایش هزینه‌ جابجایی خواهد شد؛ آن هم در شرایطی که دولت می‌توانست با تخصیص یارانه سوخت یا معافیت‌های مالیاتی، مانع از اصابت ترکش‌های گرانی به معیشت مردم شود.

به گزارش سرویس اقتصادی تابناک، با موافقت شورای عالی هماهنگی ترابری کشور، به دلیل افزایش قیمت ارز و به دنبال آن افزایش هزینه‌های تمام‌شده حمل‌ونقل ریلی، قیمت بلیت قطار ٢۵ درصد افزایش پیدا کرده است همچنین براساس نامه منتشرشده در فرابورس، یکی از شرکت‌های ریلی اعلام کرده است که با مجوز شرکت راه‌آهن قیمت بلیت قطار‌های مسافری تا ۲۵ درصد افزایش یافته و از ابتدای اسفندماه در سامانه فروش اعمال شده است. 

ابوالقاسم سعیدی، دبیر انجمن صنفی شرکت‌های حمل‌ونقل ریلی مسافری و خدمات وابسته دلیل این افزایش قیمت را بالا رفتن هزینه شرکت‌های ریلی دانست و گفت: خدمات قطار شامل آب معدنی، ملحفه، چرخ، واگن و... افزایش یافته است و قیمت‌ها باید اصلاح می‌شد همچنین به دلیل بالا رفتن هزینه‌ها، سرمایه‌گذاری در این بخش صرفه اقتصادی ندارد و این امر باعث کاهش رغبت سرمایه‌گذاران شده است و روزبه‌روز نیز تعداد واگن‌های فعال کمتر می‌شود.

اما افزایش ۲۵ درصدی نرخ بلیت قطار، آن هم در شرایطی که سبد معیشتی خانوار تحت فشار‌های تورمی است درشرایطی که قطار همواره به عنوان «امن‌ترین و ارزان‌ترین» وسیله حمل و نقل برای طبقه متوسط و ضعیف جامعه است این وسیله نقلیه را از دسترس دهک‌های پایین خارج کرده و آن را به یک کالای نیمه‌لوکس تبدیل می‌کند.

اگرچه مسئولان هدف از گرانی را «جلوگیری از کاهش کیفیت» بیان شده است اما تجربه سال‌های اخیر نشان داده است که با هر بار گرانی، نه تنها کیفیت خدمات مانند نظافت، پذیرایی، سرمایش و گرمایش بهتر نشده، بلکه میانگین عمر ناوگان ریلی ایران افزایش یافته و فرسودگی قطار‌ها بیشتر شده است.

همچنین زمانی که بلیت قطار ۲۵ درصد گران می‌شود، این پیام به بازار مخابره می‌شود که موج جدیدی از گرانی در راه است و این موضوع باعث می‌شود قیمت سایر خدمات و کالا‌ها نیز با توجیه «افزایش هزینه جابجایی» بالا برود و فشار مضاعفی به معیشت مردم وارد می‌شود.

با گران شدن بلیت قطار، بسیاری از مسافران به سمت خودرو‌های شخصی یا اتوبوس‌های بین‌شهری روی می‌آورند و با توجه به آمار بالای تصادفات جاده‌ای، هر چقدر هزینه سفر ریلی گران‌تر شود، تمایل مردم به سفر جاده‌ای بیشتر شده و به دنبال آن، آمار تلفات جاده‌ای نیز افزایش می‌یابد.

اما سوال مهمی که مطرح می‌شود این است که چرا همواره ساده‌ترین راه، یعنی گران کردن برای مصرف‌کننده انتخاب می‌شود و یا چرا شرکت‌های ریلی به جای اصلاح ساختار هزینه‌ای خود، کاهش بروکراسی اداری و افزایش بهره‌وری ناوگان، بلافاصله به دنبال افزایش قیمت بلیت هستند؟ درحالی که حوزه ریلی باید شفاف سازی کند که درآمد‌های حاصل از گرانی‌های قبلی دقیقاً در کدام بخش توسعه‌ای هزینه شده است.

درحالی که دولت می‌توانست به جای افزایش قیمت، از طریق تخصیص یارانه‌های مستقیم به بخش انرژی ریلی یا معافیت‌های مالیاتی برای شرکت‌های این حوزه هزینه‌ها را مدیریت می‌کرد تا بار آن مستقیماً بر دوش مسافرانی که به دنبال سفری امن و ارزان هستند، نیفتد.

به گزارش تابناک، تجربه تلخ سال‌های گذشته نشان داده که در صنعت ریلی ایران، بین قیمت بلیت و کیفیت خدمات رابطه معکوس وجود دارد؛ در حالی که از ابتدای اسفندماه هزینه‌ها ۲۵ درصد بالا رفته، ناوگان ریلی همچنان با بحران فرسودگی، تاخیرهای مکرر و خدمات رفاهی نازل دست‌ و‌ پنجه نرم می‌کند اما سوال بزرگ اینجاست که چرا دولت به جای اصلاح ساختار هزینه‌ای و بهره‌وری، ساده‌ترین راه یعنی دست‌کردن در جیب مسافر را برای جبران زیان‌دهی شرکت‌ها انتخاب کرده است؟