پاسخ بانک مرکزی به تابناک | خرید و فروش اسکناس ریال، حرام است؟
پاسخ فقهی بانک مرکزی به یک سوال مهم
فرقی میان اسکناس نو و کهنه یا ایرانچک درشت و خرد وجود ندارد و هرگونه مبادله ریال با ریال که در آن توازن عددی رعایت نشود، خروج از دایره شرع و ورود به محدوده «ربا» تلقی میگردد.
محمدرضا مقامی فرد| اینجا تهران است، حوالی خیابان فردوسی و منوچهری؛ جایی که سالهاست نبض غیررسمی ارز ایران در آن میتپد. اما این روزها اگر گوش تیز کنید، میان فریادهای «دلار - یورو»، زمزمههای عجیبی به گوش میرسد که نه ربطی به اسکناس آمریکایی دارد و نه به پوند انگلیس. صحبت از خودِ «ریال» است؛ اما ریالی که ارزشش با آنچه روی آن چاپ شده، تفاوت دارد.
مشاهدات میدانی خبرنگار سرویس اقتصادی تابناک نشان میدهد که بازار خرید و فروش اسکناسهای درشت ریالی در کف بازار و در معاملات تلگرامی، رونق عجیبی گرفته است. نرخهای وسوسهکنندهای که در این میان جابهجا میشود، حکایت از پدیدهای دارد که شاید در نگاه اول غیرقابل باور به نظر برسد: «گرانفروشیِ پول ملی در برابر پول ملی!»
از چهارراه استانبول تا گروههای تلگرامی
اگر این روزها گذرتان به محدوده دلالان ارزی در بازار تهران، خیابان فردوسی و چهارراه استانبول بیفتد، با صحنهای تازه مواجه میشوید. در کنار ارزهای خارجی، اسکناسهای ریال هم در صف خرید و فروش قرار گرفتهاند. دارنده اسکناسهای درشت، بهویژه اسناس های جدید یک میلیون تومانی، ۵۰۰ هزار تومانی و اسکناسهای ۲۰۰ و ۱۰۰ هزار تومانی، با پیشنهاداتی مواجه میشود که رد کردن آنها احتمالا دشوار است.
گزارشها و چتهای خبرنگار تابناک با برخی معاملهگران در فضای مجازی نشان میدهد که اسکناس نقد، این روزها «حکم طلا» را پیدا کرده است. خریدارانی در بازار حضور دارند که حاضرند برای دریافت اسکناس درشت، بین ۱۵ تا ۲۰ درصد و گاهی حتی درصدهای بالاتر را به صورت کارتبهکارت به حساب فروشنده واریز کنند.


به زبان سادهتر، شما یک بسته اسکناس ۱۰۰ هزار تومانی (به ارزش اسمی ۱۰ میلیون تومان) را تحویل میدهید و در لحظه، ۱۲ میلیون تومان در حساب بانکی خود دریافت میکنید. این سود آنی و بیدردسر، بازار سیاهی را شکل داده که در آن ریال، نه به عنوان ابزار مبادله، بلکه به عنوان یک «کالا» خرید و فروش میشود.
پاسخ صریح دبیر شورای فقهی بانک مرکزی به سوال تابناک
رونق این معاملات غیرمتعارف، پرسشهای بسیاری را در ذهن افکار عمومی ایجاد کرده است. آیا این سود ۲۰ درصدی، یک تجارت مشروع است یا لغزیدن در مسیر ربا؟ برای پاسخ به این ابهام بزرگ، به سراغ نهاد ناظر در بانک مرکزی رفتیم.
حسین میثمی، دبیر شورای فقهی بانک مرکزی، در گفتگو با خبرنگار تابناک، موضع فقهی بانک مرکزی را اعلام کرد و با دست گذاشتن بر ریشه شرعی این معاملات، پرده از ماهیت غیرشرعی آن برداشت.
میثمی در این باره به تابناک گفت: «خرید و فروش اسکناسهای ریالی به قیمتی بیشتر از مبلغ اسمی (مانند خرید اسکناس ۱۰۰ هزار تومانی به ۱۱۵ هزار تومان) از نظر فقهی حرام و از مصادیق ربای معاملی است.»
دبیر شورای فقهی بانک مرکزی در تبیین علت این ممنوعیت و تفاوت آن با سایر معاملات افزود: «در فقه اسلامی، وقتی دو واحد پول رایج یک کشور (ریال با ریال) مبادله میشوند، باید معامله به صورت برابر و نقدی انجام شود. هر گونه زیادی در این معامله، ربا محسوب میشود.»
به گزارش تابناک؛ این اظهار نظر از سوی شورای فقهی بانک مرکزی نشان میدهد که از نگاه بانک مرکزی، فرقی میان اسکناس نو و کهنه یا ایرانچک درشت و خرد وجود ندارد و هرگونه مبادله ریال با ریال که در آن توازن عددی رعایت نشود، خروج از دایره شرع و ورود به محدوده «ربا» تلقی میگردد. با این حال و با وجود هشدار صریح بانک مرکزی مبنی بر حرام بودن چنین معاملاتی، سایه سنگین این معاملات بر بازار همچنان سنگینی میکند و سوال بعدی اینجاست که چرا برخی در بازار حاضر هستند برای «کاغذِ ریال»، بهایی بیش از «اعتبارِ ریال» بپردازد؟ آیا اهدافی همچون معاملات زیرزمینی و دور زدن ابزارهای مالیاتی و فرار از مالیات مطرح است یا سمت و سوی جمع آوری اسکناس در مسیر تامین ریال برای قاچاق سوخت در مرزهای شرقی است؟
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
وقتی دستگاه عابر بانک در ازای دادن اسکناس به مبلغ ۵۰۰هزار تومن ۵۰۳هزار تومن از حساب کسر میکنه شورای فقهی نظرش رو بفرماید
گفتم که باید نوسان گیری کرد بین حساب بانکی ونقدی.
ناصر نوسان
بشخصه شاهد بودم کارمند بانک تو فردوسی با سامسونت پر از انواع اسکناس و تراول پلمپ میومد و به اون اسکناس فروشهای کنار خیابان بسته های نو میداد که بفروشند و باهاشون تسویه میکرد.
به نظر میرسد که ایران چکهای یکمیلیونی و پانصدهزاری، به این دلیل بالاتر از قیمت اسمی خرید و فروش میشوند که تبادل مبالغ بالا به صورت نقدی و خارج از چرخهی بانکی را آسانتر میکنند.
یه شورای فقهی هم برای شورای رقابت نیاز داریم تا درباره پیش فروش خودرو حکم شرعی بفرمایند.
از عابر بانک پول نقد بگیری کارمزد از حساب کسر میشه .
حساب دلال که مشخصه
این اقای دبیر شورای فقهی بانک مرکزی تا الان کجا بوده ؟ بره بعنوان یک شهروند عادی یه سر بزنه به بانک ها برای گرفتن وام ببینه چه خبره! بانکها جدیدا برای پرداخت وام های 300 میلیونی مبالغ 40-50 میلیون جداگانه بابت کارمزد میگیرند و وام با بهره 30 درصد میدهند. یعنی شما 250 میلیون نقد وام میگیری و 390 میلیون یکساله برمیگردونی . اینکه ربا نیست اسمش رو هم به جای کارمزد گزاشتن هزینه عملیات هست!
اسکناس 2 هزارتومانی طرح جدید را شاید بیشتر از 80 میلیون جمعیت کشور این اسکناس را به چشم ندیده! اما در بازار ان را بسته ای 4تا6میلیون تومان میفروشند! بسته ای که ارزش آن 200هزارتومان است!
شوخی میکنی؟؟؟؟؟؟؟؟ چه خبره
چقدر شورای فقهی بانک مرکزی زحمت می کشد .
کافیه ی این وسط یه کارمزد یا مالیاتی بتونه بانک مرکزی از این نوع مبادله بگیره سریعا مشکل شرعیش حل میشه، مسئله اصلی این هست.
ربا حرام هست اما فقط برای مردم برا بانک ها حلاله حلال
انوقت سود ۳۰ درصدی بانکها ربا محسوب نمیشه!؟
مبادله ی ریال با ریال با گرفتن سود، قطعا ربا و حرام است، هم برای گیرنده ی سود و هم برای دهنده، و البته گیرنده ی سود بیشتر ضرر می کند چون پول حرام وارد زندگی اش میشود و زن و بچه اش حرام میخورند و بچه هایش با لقمه ی حرام بزرگ می شوند.
توجیه ناتوانی...
اسکناس های قدیمی هم همین حکم رو دارن؟ مثلا اسکناس 10 تومنی یا 20 تومنی یا 50 تومنی که الان حکم عتیقه رو پیدا کردن؟
اون به نظر میرسه ربا نباشه چون مبادله ی پول با پول نیست بلکه اون اسکناسها همونطور که خودتون هم گفتین به عنوان عتیقه معامله میشن.
خیر اسکناسی که دیگر چاپ نمی شود تاریخی است و خرید و فروش آن اشکال شرعی ندارد .
حرامه دیگه چه نه و چه کهنه
عابر بانکهای کشور هم خلاف شرع عمل میکنن پول نقد میگری از حسابت بیشر کم می کنن ولی چرا هیچ کسی اونا رو امر به معروف و نهی از منکر نمی کنه ؟
مخلص کلام:
ریال ارزش خودشو خیلی وقته از دست داده و این تقصیر کسی نیست جز مسئولین .
بانک مرکزی نظر فقهی میده؟؟؟
همه چیز سرجای خودشه
جالب شد
چرا موضوع را به دیگاه فقهی می کشانید. این می تواند یک رویداد خطرناک اقتصادی باشد. شاید پول ملی را می خواهند از بازار جمع کنند و آن را با کاغذهای اعتباری چک پول جایگزین کنند که در آینده با نبود اسکناس معتبر شوک اقتصادی ایجاد شود. آیا بهتر نیست از دیدگاه علمی به بررسی موضوع پرداخته شود؟
چاپ پول بدون پشتوانه و بازی با سرنوشت ملت چطور!؟ حرام نیست؟
مردم باید خودشون به فکر خودشون باشند
بهره بانکی 18 درصد در آخر هم همان 100 درصد حساب میشه ربا نیست وام 5 میلیونی دریافت 11 و دویست ربا نیست
بانک مرکزی بهتراست بجای موعظه اخلاقی با انتشار کافی اسکناس کمبودرا برطرف کند.درجریان کرونا که مردم از ترس آلودگی اسکناس معاملاتشان را صرفا با کارتخوان انجام میدادند بانک مرکزی دیگربه اندازه کافی اسکناس منتشرنکرد ولی دیگرعقلش نرسید که با برطرف شدن شرایط کرونایی چاپ اسکناس را ازسربگیرد.
ای کاش دکتر رضایی رئیس جمهور بود، پولمون اولین پول منطقه بود و اینقدر بی ارزش نشده بود.
پس پولش خوردن داره مرسی گفتین
وقتی بانک سود ۱۰۰ میگیره و برای دیر کرد بازم سود میگیره چی!حرام که نیست
خواهشا همه چیز را به دین و مذهب ربط ندین،و بیش از این به اعتقادات شکننده مردم ضربه نزنین.
ریشه یابی این مشکل که کار سختی نیست , پس چرا کسی کاری نمیکند ؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟
کلاهبرداری دزدی و رانت و ... حرام نیست؟
آفرین
ولی سود خدا درصدی وام بانکها که ربا نیست
جریمه دیرکرد بانکها هم ربا نیست
یادش بخیر ، یک زمانی ارزش پول برره از ارزش ریال بیشتر بود و خرید و فروش میشد 😂
هنوزم بیشتره
ای وای مشکل شرعی داره؟ کاش زودتر میگفتن. قطعا از فردا دیگه این کار بد و غیرشرعی رو کسی انجام نمیده
مرسی شورای فقهی جونم
هزاران شغل جدید و فاسد ایجاد شده. اینم یکیش
باز هم از طریق فقهی میخواهید مشکل را حل کنید ؟
ریشه مشکل اقتصاد بیمار کشور است. اسکناس ایران چک پول نیست بلکه چک است که پشتوانه ندارد و فقط تعهد صادر کننده برای پرداخت است.
کارمندان بانکها اسکناسها را در بیرون از شبکه بانکی به دلالان میفروشند. رییس شعبه ها که خودشون یک پای مافیا هستند. بانک مرکزی اگر راست میگه با اینها برخورد کنه و اسکناس را در اختیار مردم بگذاره یا در عابربانکها قرار بده.
واقعا کسی تونسته از بانکها اسکناس درشت بیش از دو تا بگیره دستش بالا. معلومه خود بانکها و ..کاسبی میکنند
در دوران دیجیتال بانکداری سنتی هزینه بر و فساد آور است الان مردم زیاد با بنک فیزیکی کاری ندارند جز خود خانواده بانک
متاسفانه اسکناس ریز هم در حکم کیمیا شده و خودپرداز بانکها به سختی اسکناس ریز می دهند . مثل ده هزار تومانی یا چک پول پنجاه هزار تومانی . برای کرایه تاکسی واقعا نیاز به اسکناس است.
۱۰هزارتومن کرایه وَن رو باید با گوشی پرداخت کنی . خخخخخخخخخخخخخخخخخخخخخخخخخخخ
سودهای کلان که از طرف بانکها به وام گیرندگان تحمیل می کنند ربا نیست ؟
سودی که شما به بانک میدی میشه سودی که بانک به کسی که ولش رو خوابونده توی بانک که به شما وام بدن میده. نهایتش ۲ درصد برای خودشه
از نگاه بانک مرکزی ارزش پول مردم که روزانه کم میشود و از قضا نیمی از دارایی مردم هم در بانکها میباشد موظف به جبران میباشد یا خیر؟
مسائل شرعی خرید وفروش اسکناس را چه نو باشد چه گهنه مومنین خود پیدا خواهند کرد
ببری مال مسلمان وچه مالت ببرند
بانک فریاد برآری که مسلمانی نیست
پس تا حالا یک میلیون به مردم وام می دادین 1/5 میگرفتین هم ربا بوده چون مبادله ریال با ریال با قیمت نا متوازن بوده
بانک پول پدرسش رو به کسی وام نمیده که. پول مردم رو به مردم میده. اونی که پول میذراه تو بانک برای سرمایه گذاری انتظار سود داره. و سودش رو از کسی که بهش وام دادن میگیرن و بهش میدن
فقه؟فقه در مورد دیرکرد چیزی نگفته؟
شورای فقهی بانک مرکزی جلوی فساد و دلالی روسای بانکها رو بگیره بیشتر ثواب داره و بساط این هم جمع میشه. اسکناسهای نو رو احتکار و دلالی می کنید و به مردم نمیدید عامدانه
همشون رو باید اعدام کنن
چاپ پول بی پشتوانه و بی ارزش کردن دارایی مردم چی؟ حکمش چیه؟؟
وقتی خودبانک درازای پرداخت پول خودتان به خودتان از شما مبلغی دریافت میکند و نام آنرا کارمزد کذاسته، این فروشندگان اسکناس هم میتوانند بعد از نام مابه التفاوت را کارمزد بگذارند. فقه پویایی داریم
معنی پویا رو هم فهمیدیم
مبادله ریال با دلار چطور؟؟؟
نه اینکه زمان فرزین گل و بلبل بود
سیاستهای نابخردانه چندماه پیش همتی در بانک مرکزی تورم وحشتناکی را به کشور تحمیل کرده که دود آن در چشم ملت مظلوم ایران می رود و متاسفانه همچنان وی را به عنوان مدیر کلان اقتصادی کشور نگه داشته اند
وای ربا؟!😱😖🥱
اسکناس نو و کلکسیونی هست. مثلا 5هزار تومانی
که چند برابر قیمت می فروشند.
ربا کلی سیستم بانکی کشور را فراگرفته متاسفانه
پس وامهای بانکی همه ربا بوده
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.