آیا گشایشی درباره ایران در سفر ترامپ به چین حاصل می‌شود؟/ «شی» ممکن است ایران را معامله کند!

اندیشکده «چتم هاوس» می‌گوید ترامپ نباید در مسائلی مانند تایوان امتیاز زیادی بدهد، اما هر دو قدرت بزرگ به بازگشایی تنگه هرمز و پیشرفت در زمینه ایمنی هوش مصنوعی علاقه دارند.

به گزارش سرویس بین الملل تابناک، اندیشکده سلطنتی «چتم هاوس» انگلستان در مقاله‌ای به بررسی سفر «دونالد ترامپ» رئیس جمهور آمریکا به چین پرداخته که در ادامه آمده است.

لازم به ذکر است انتشار مقالات خارجی به معنای تایید محتوای آن از سوی تابناک نیست.

از دید پکن، دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا هدیه‌ای است که همچنان می‌بخشد. تصمیمات او مزایایی به رهبری چین داده است که پیش از ورود ترامپ به کاخ سفید برای دومین بار، حتی نمی‌توانست رویای آن را ببیند.

ترامپ یارانه‌های دوران بایدن برای فناوری پاک را لغو کرده و به چین اجازه داده است تا پیشتازی خود را افزایش دهد. او بر متحدانی مانند ویتنام و هند تعرفه وضع کرده و آنها را به سمت پکن رانده است.

او ناتو را زیر سوال برده و با روسیه در اهدافش بر سر اوکراین همسو شده است؛ و اکنون ارتش آمریکا و توجه خود را در جنگی با ایران درگیر کرده است که به راحتی نمی‌تواند به آن پایان دهد.

همه اینها پس از سالی رخ می‌دهد که چین قدرت رو به رشد خود را به نمایش گذاشت. در اکتبر گذشته، رئیس‌جمهور ترامپ مجبور شد پس از تهدید پکن به خودداری از عرضه مواد معدنی حیاتی، در مورد تعرفه‌ها عقب‌نشینی کند. 

در ماه مارس، دولت چین جدیدترین برنامه پنج ساله خود را منتشر کرد و نشان داد که چگونه قصد دارد از ثمرات استراتژی خود برای تبدیل شدن به تولیدکننده پیشروی جهان در صنایع پیشرفته بهره‌برداری کند. 

در همین حال، چین به توسعه سریع پیشتازی خود در بسیاری از عرصه‌های فناوری ادامه داده است، به جز پیشرفته‌ترین حوزه هوش مصنوعی.

به دنبال دستاورد‌های کوتاه‌مدت؟

بنابراین، هنگامی که ترامپ این هفته در پکن با رئیس‌جمهور شی جین پینگ ملاقات می‌کند، یک سوال این است که آیا این دیدار تأییدکننده بازتعادل بیشتر بین دو ابرقدرت - به نفع چین - خواهد بود.

متحدان ترامپ، چه در داخل و چه در خارج، می‌ترسند که رئیس‌جمهور امتیازات راهبردی بلندمدتی را در ازای فروش معدودی از محصولاتی مانند سویا، سورگوم و هواپیما‌های بوئینگ - و به دنبال «پیروزی‌های» کوتاه‌مدت پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای ماه نوامبر - بدهد.

او باید در برابر این تمایل مقاومت کند. مسائل فوق‌العاده مهمی برای ثبات جهان در میان است و منافع حیاتی آمریکا وجود دارد که او باید دنبال کند.

تنش بین چین و ژاپن در حال افزایش است و به نقطه‌ای بالقوه حتی حساس‌تر از تایوان تبدیل می‌شود (پکن تایوان را جزئی از خاک چین می‌داند). جاه‌طلبی چین در دریای چین شرقی و دریای چین جنوبی، همسایگان دیگر از جمله فیلیپین و کره جنوبی را نگران می‌کند. کره جنوبی به طور علنی در حال بحث و گفت‌و‌گو درباره احتمال دستیابی به سلاح هسته‌ای است.

چین همچنین استدلال می‌کند که یک «کشور نزدیک به قطب شمال» است؛ این پیروزی یک عبارت بر جغرافیا، نشان‌دهنده جاه‌طلبی‌های این کشور برای حضور معدنی و نظامی در آن منطقه دریایی در حال باز شدن است. در فضا، توانایی چین برای مسدود کردن یا نابودی ماهواره‌های دیگر کشور‌ها در حال افزایش است.

با این حال، فوری‌ترین موضوع، درگیری در ایران است. جهان به یک راه حل نیاز دارد و چین بر تهران نفوذی دارد که تاکنون ترجیح داده از آن استفاده نکند.

ترامپ همچنین باید همکاری در زمینه هوش مصنوعی را در اولویت قرار دهد: هم واشنگتن و هم پکن به طور فزاینده‌ای تهدید‌های ناشی از این فناوری و همچنین فرصت‌های تحول‌آفرین آن را تشخیص می‌دهند.

ترامپ و اجماع واشنگتن

نارضایتی آمریکا از کاهش نسبی قدرت خود در برابر چین، به ویژه در تولید، دهه‌هاست که در حال افزایش است. ایالات متحده هرگز رقیبی مانند چین نداشته است: اندازه اقتصادی، توانایی فناورانه، ظرفیت نظامی و ایدئولوژی چین، آن را بسیار قدرتمندتر از اتحاد جماهیر شوروی ساخته است.

هشدار در مورد چالش فزاینده پکن برای سلطه آمریکا، یکی از نیرو‌هایی است که ترامپ را دو بار به ریاست جمهوری رساند؛ و موقعیت چین به عنوان بزرگترین تهدید برای ایالات متحده، یکی از معدود مسائلی است که جمهوری‌خواهان و دموکرات‌ها هنوز می‌توانند بر سر آن توافق داشته باشند.

اروپایی‌ها و دیگر متحدان آمریکا تمایل داشته‌اند که آن اجماع واشنگتن را بیش از حد ستیزه‌جویانه ببینند - یا حداقل تا زمانی که متوجه شدند چالش وجودی سیاست صادراتی چین برای صنایع تولیدی خودشان چیست.

موضع ترامپ تا حدی غیرعادی بوده است. رئیس‌جمهور در قبال چین از تقریباً تمام دولت خود صلح‌طلب‌تر است. بسیاری از این ناراحت بودند که او موافقت کرد به انویدیا، که تراشه‌های آن پیشتازی اندک آمریکا در هوش مصنوعی را تضمین می‌کند، اجازه دهد تراشه‌های H۲۰۰ خود (تنها یک نسل عقب‌تر از تراشه‌های برتر بلک‌ول) را به چین بفروشد. 

او اغلب از «دوستی» خود با شی صحبت کرده است. این امر باعث ترس از این شده است که او در جستجوی دستاورد‌های سال انتخابات، ممکن است برای مثال، زبان آمریکا را در مورد تایوان از گفتن اینکه «از استقلال حمایت نمی‌کند» به بیانیه‌ای تغییر دهد که می‌گوید با آن مخالف است.

صدا‌های زیادی در برابر این نتیجه هشدار می‌دهند که ممکن است رئیس‌جمهور را منصرف کند. اما با وجود تمام آماده‌سازی‌های فشرده برای این سفر (که به دلیل درگیری ایران به تعویق افتاد)، در طرف آمریکایی در مورد اهداف این نشست وضوح کافی وجود ندارد - تا حدی به این دلیل که هم وضعیت بن‌بست در تنگه هرمز و هم وضعیت هوش مصنوعی به سرعت در حال تحول بوده‌اند.

در مورد ایران، وانگ یی، دیپلمات ارشد چین، در گفت‌و‌گو با همتای ایرانی خود خواستار بازگشایی «هرچه سریعتر» تنگه هرمز شده است. کشور‌های آسیایی از جمله چین در میان بیشترین آسیب‌دیدگان از اختلال ایجاد شده در تأمین نفت، گاز، کود و هلیوم (که برای نیمه‌هادی‌ها، مراقبت‌های بهداشتی و داروسازی مورد نیاز است) بوده‌اند. چین بر ایران مقداری اهرم فشار دارد، اما اگر بخواهد از آن استفاده کند، در مقابل از آمریکا چیزی را می‌خواهد.

همکاری در مورد هوش مصنوعی، حتی اگر همراه با احتیاط و محدود باشد، نیز نتیجه ارزشمندی از این مذاکرات خواهد بود. هر دو دولت آشکارا از پتانسیل نسخه‌های خود بهبود دهنده این فناوری نگران هستند: به عنوان مثال، گفته می‌شود مدل «مایتوس» شرکت Anthropic آنقدر در یافتن نقاط ضعف در دفاع سایبری تواناست که سازندگانش تشخیص دادند انتشار آن ایمن نیست.

واضح است که نه آمریکا و نه چین نمی‌خواهند خود را در چنین فناوری‌ای با نقص مواجه کنند. اما حتی شروع مذاکرات در مورد ایمنی هوش مصنوعی نشان‌دهنده اذعان به این نکته است که با وجود پتانسیل عظیم این فناوری، خطرات به حدی است که دولت‌ها باید اقدام کنند.

تمایل رئیس‌جمهور ترامپ به بداهه‌گویی و اشتیاق او برای «پیروزی»، عدم اطمینان بیشتری را به نشست با شی تزریق می‌کند. اما دستاورد‌های واقعی در پکن قابل پیگیری است؛ و بسیاری از کشور‌های فراتر از این دو ابرقدرت، اگر او بتواند آنها را پیش ببرد، سود خواهند برد.