کرکره بورس از فردا بالا می‌رود/ تداوم تعلیق غول‌های بازار / بورس در انتظار صف خرید یا فروش؟

بورس تهران پس از هفته‌ها توقف، سرانجام آماده بازگشایی است و قرار است از فردا کرکره بازار سهام بالا برود؛ بازگشایی‌ای که اگرچه برای بسیاری از فعالان بازار خبری امیدوارکننده تلقی می‌شود، اما با مجموعه‌ای از شرط و شروط همراه است که میزان اثرگذاری آن‌ها در کنترل هیجان و بازگشت تعادل به معاملات، محل پرسش جدی است.

به گزارش سرویس اقتصادی تابناک، تعطیلی بورس تهران از نهم اسفندماه سال گذشته و هم‌زمان با حملات خصمانه دشمنان به خاک کشورمان آغاز شد؛ تصمیمی که به گفته مسئولان سازمان بورس با هدف صیانت از سرمایه سهامداران و جلوگیری از تشدید نوسانات هیجانی اتخاذ شد. این توقف که در ابتدا اقدامی موقت به نظر می‌رسید، حتی پس از پایان جنگ و ورود کشور به دوره آتش‌بس نیز ادامه یافت و در نهایت، با افزایش مطالبه سهامداران برای بازگشایی بازار، سازمان بورس اعلام کرد که از روز سه‌شنبه ۲۹ اردیبهشت‌ماه، معاملات در بورس تهران و فرابورس ایران از سر گرفته خواهد شد.

بر اساس اعلام رسمی، برای مدیریت فرآیند بازگشایی، به‌ویژه در خصوص نماد شرکت‌هایی که در دوره توقف بازار اقدام به افشای اطلاعات بااهمیت نوع «الف» یا برگزاری مجامع کرده‌اند، در روزهای سه‌شنبه و چهارشنبه ۲۹ و ۳۰ اردیبهشت‌ماه، یک ساعت به زمان معاملات افزوده می‌شود. بر این اساس، معاملات سهام و ابزارهای مرتبط با سهام در این دو روز تا ساعت ۱۳:۳۰ ادامه خواهد داشت و از شنبه ۲ خرداد به روال عادی برمی‌گردد.

با این حال، بازگشایی بورس به معنای بازگشت کامل همه نمادها به تابلوی معاملات نیست. طبق اعلام سازمان بورس، همچنان بخشی از شرکت‌ها مشمول توقف یا تعلیق نماد معاملاتی خواهند بود. این گروه شامل شرکت‌هایی است که در نتیجه حملات یا حوادث اخیر، بخش مهمی از تولید یا فعالیت آن‌ها دچار اختلال شده، همچنین شرکت‌هایی که به‌طور مستقیم از توقف فعالیت گروه اول تأثیر پذیرفته‌اند. در کنار آن، هلدینگ‌ها و شرکت‌های چندرشته‌ای که سودآوری آن‌ها وابسته به این شرکت‌هاست و نیز شرکت‌های سرمایه‌گذاری با پرتفوی شامل سهام تعلیق‌شده، همچنان امکان معامله نخواهند داشت.

نمادهایی که فعلا معامله نمی شوند

بر اساس اطلاعات منتشرشده، نمادهایی همچون شفن، پارس، نوری، بوعلی، اروند، جم، شپدیس، زاگرس، مارون، مبین، فارس و چندین نماد بزرگ دیگر در گروه پتروشیمی، همچنین فولاد مبارکه و فولاد خوزستان در گروه فلزی و معدنی، به همراه هلدینگ‌هایی نظیر وغدیر و پارسان و برخی شرکت‌های دیگر نظیر حکشتی (کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران) و در فرابورس نیز نمادهایی مانند مارون، آریا، توريل، وامین، شاوان، شجم و زاگرس، دست‌کم تا ۲۷ خردادماه ۱۴۰۵ در وضعیت تعلیق باقی می‌مانند.

دامنه نوسان چند درصد خواهد بود؟

از سوی دیگر، رئیس سازمان بورس اعلام کرده است که دامنه نوسان معاملات سهام از روز بازگشایی، همانند پیش از تعطیلی، در محدوده مثبت و منفی ۳ درصد باقی خواهد ماند. به گفته وی، پس از بررسی‌های جامع، دامنه ۳ درصدی کم‌اشکال‌ترین گزینه در شرایط فعلی تشخیص داده شده و فعلاً برنامه‌ای برای تغییر آن وجود ندارد تا تمرکز بازار بر متغیرهای بنیادی حفظ شود.

در همین راستا، مدیر نظارت بر بورس‌های سازمان بورس و اوراق بهادار نیز از اعمال برخی محدودیت‌های موقت خبر داده است. بر اساس این تصمیمات، بازارگردان‌ها تا ۱۵ خردادماه در سمت فروش سفارش ارسال نخواهند کرد و اتخاذ موقعیت فزاینده در قراردادهای اختیار معامله‌ای که تا روز دوم بازگشایی سررسید می‌شوند، ممنوع خواهد بود. همچنین محدودیت‌هایی برای ارسال سفارش در زمان پیش‌گشایش و استفاده از سامانه‌های معاملاتی برخط گروهی اعمال شده تا از تشدید رفتارهای هیجانی جلوگیری شود.

ضرورت بازگشت سریع‌تر بازار به روند طبیعی معاملات

در همین حال، فردین آقابزرگی، کارشناس بازار سرمایه، معتقد است پس از هفته‌ها توقف معاملات سهام، حالا قرار است بازار سرمایه دوباره فعالیت خود را از سر بگیرد. این بازگشایی اگرچه از منظر بازگشت جریان معاملات اتفاق مثبتی محسوب می‌شود، اما طبیعی است که با فشار فروش و فضای هیجانی سنگینی همراه باشد. همچنین واقعیت این است که بخشی از افت قیمت‌ها اجتناب‌ناپذیر خواهد بود. اما در عین حال نباید فراموش کرد که همه شرکت‌ها شرایط مشابهی ندارند. برخی نمادها طی این مدت گزارش‌های مثبتی منتشر کرده‌اند و حتی ممکن است به واسطه تحولات بنیادی، رشد سودآوری یا تغییرات نرخ ارز، شرایط بهتری نسبت به قبل داشته باشند. بنابراین بازار در کنار فشار فروش، می‌تواند شاهد شکل‌گیری تقاضا در برخی صنایع و نمادهای ارزنده نیز باشد. مساله مهم دیگر، بازگشت سریع‌تر بازار به روند طبیعی معاملات است.

آقابزرگی معتقد است: بازار سرمایه دیر یا زود مسیر واقعی خود را پیدا خواهد کرد، اما نحوه مدیریت روزهای ابتدایی می‌تواند تعیین کند که این مسیر با آرامش بیشتری طی شود یا با فرسایش و بی‌اعتمادی بیشتر همراه باشد.