آمریکا جزایر را اشغال کند ایران نیازی به بازپس‌گیری فوری ندارد/ «ترامپ چنین ریسکی نخواهد کرد»

به گزارش سرویس بین الملل تابناک، الجزیره قطر در مقاله‌ای نوشته است: «نیرو‌های ایالات متحده در روز‌های اخیر به جزایر قشم، کیش و ابوموسی ایران حمله کرده‌اند. این حملات بخشی از کارزار فزاینده‌ای است که شهر‌های بندری سواحل جنوبی ایران از جمله بندرعباس را نیز دربرگرفته است.

این حملات، پرسشی را که از هفته‌های نخست جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران مطرح بوده، دوباره زنده کرده است: آیا واشینگتن آماده می‌شود تا خاک ایران را تصرف کند؟

در ماه مارس، یک ماه پس از شروع جنگ، دو مقام ناشناس آمریکایی به روزنامه واشینگتن پست گفتند که وزارت دفاع ایالات متحده خود را برای یورش به جزیره خارک، که حدود ۹۰ درصد صادرات نفت خام ایران از آن عبور می‌کند، آماده می‌کند. این اظهارات، گمانه‌زنی‌ها درباره عملیات زمینی را دامن زد.

بحث تصرف پس از امضای تفاهم‌نامه بین دو طرف در ۱۷ ژوئن فروکش کرد. اما این سناریو پس از آنکه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز دوشنبه در مصاحبه با شبکه فاکس نیوز از رد کردن آن خودداری کرد، دوباره روی میز بازگشت.

ترامپ در پاسخ به سوالی درباره چنین عملیاتی گفت: «نمی‌توانم این را به شما بگویم، چون اگر بگویم، احمقانه خواهد بود.»

پس این سخنان، لفاظی‌های جنگی است یا احتمالی واقعی؟

توانایی آمریکا برای اشغال جزایر ایران

آندریاس کریگ، استاد علوم امنیتی در کالج کینگز لندن، به الجزیره گفت که در «معنای محدود تاکتیکی»، آمریکا توانایی نظامی تصرف جزایر ایران را دارد.

به گفته او، با داشتن قدرت هوایی، دریایی و آبی-خاکی کافی - و تمایل به پذیرش تشدید تنش‌هایی که به دنبال خواهد آمد - آمریکا می‌تواند یک جزیره کوچک ایرانی را تصرف کند. تخمین زده می‌شود که آمریکا حدود ۵۰،۰۰۰ سرباز در سراسر خاورمیانه مستقر دارد، از جمله پرسنل در پایگاه‌های بزرگ دائمی و پایگاه‌های کوچک جلوتر.

نادر هاشمی، استاد سیاست خاورمیانه در دانشگاه جرج تاون، به الجزیره گفت که فراتر از تصرف جزایر، آمریکا توانایی نظامی و لجستیکی اشغال آنها را نیز دارد، زیرا همچنان «قدرت نظامی برتر جهانی» باقی مانده است.

هاشمی گفت که پرسش این است که هزینه آن چیست.

کریگ گفت: «تصرف موقت یک جزیره، بسیار متفاوت از نگه‌داشتن آن، تأمین منابع آن و بهره‌برداری راهبردی از آن است.»

او خاطرنشان کرد که قشم به‌ویژه دشوار خواهد بود، زیرا جزیره‌ای بزرگ است که درست در مقابل سرزمین اصلی ایران قرار دارد، نه یک پاسگاه منزوی.

جزایر کوچکتر مانند هنگام را می‌توان آسان‌تر تصرف کرد، اما همچنان در برد توپخانه، پهپادها، موشک‌ها و انبوه قایق‌های کوچک ایران قرار خواهند داشت - و تصرف چندین جزیره به‌طور همزمان به گفته کریگ، «به یک کارزار آبی-خاکی بزرگ تبدیل می‌شود، نه یک یورش محدود».

به گفته او، تصرف جزایر همچنین جلوی اختلال ایران در تنگه هرمز را نخواهد گرفت. در عوض، پادگان‌های آمریکایی را در معرض حملات مستمر قرار می‌دهد و در عین حال روایت اشغالگر بودن آمریکا را به تهران می‌دهد.

کارزاری پرهزینه

چنین اقدامی به نیروی انسانی قابل توجهی نیاز دارد. کریگ تخمین زد که «یک عملیات محدود احتمالاً به نیروی اولیه حداقل ۵،۰۰۰ تا ۱۰،۰۰۰ نفر شامل نیرو‌های رزمی، پدافند هوایی، مهندسان، تدارکات، پشتیبانی پزشکی و عناصر فرماندهی نیاز دارد».

به گفته او، اگر چندین جزیره درگیر شوند یا هدف فراتر از تصرف اولیه باشد، نیاز به نیرو می‌تواند به سرعت افزایش یابد.

او گفت: «این نیرو‌ها زیر آتش مستقیم سرزمین اصلی ایران عمل می‌کنند. کشتی‌های تدارکاتی، شناور‌های پیاده‌سازی و بالگرد‌ها باید از آبی عبور کنند که در معرض موشک‌ها، پهپادها، مین‌ها و توپخانه قرار دارد.»

وی افزود: «ایران نیازی به بازپس‌گیری فوری جزایر ندارد. می‌تواند به سادگی با فرسایش مداوم، آنها را به مواضع پرهزینه و از لحاظ سیاسی شرم‌آور برای آمریکا تبدیل کند.»

او ادامه داد: «آمریکا می‌تواند آن نیرو‌ها را تأمین کند، اما انجام این کار نیازمند حفاظت دریایی مداوم، برتری هوایی و سرکوب سیستم‌های آتش ایران است. تأمین منابع به مأموریت اصلی تبدیل می‌شود. آنچه به عنوان عملیاتی برای حفاظت از کشتیرانی آغاز شد، به سرعت می‌تواند به یک تعهد سرزمینی بی‌پایان تبدیل شود.»

هاشمی گفت که او «بسیار شک» دارد که آمریکا تلاش کند هر یک از جزایر جنوبی، به‌ویژه خارک را تصرف کند.

به گفته او، هزینه جانی سربازان آمریکایی و واکنش منفی داخلی، به‌ویژه در میان هواداران خود ترامپ، بسیار زیاد خواهد بود؛ ریسکی سیاسی که مقایسه‌ها با جنگ عراق را به دنبال خواهد داشت.

به گفته تحلیلگران، در تئوری، آمریکا می‌تواند بسیار فراتر رفته و سرزمین اصلی ایران را نیز اشغال کند. این کشور نیم میلیون سرباز به ویتنام اعزام کرد و توانایی انجام دوباره آن را نیز دارد. اما حتی فکر کردن به آن از نظر سیاسی غیرممکن است، جدا از اثرات بی‌ثبات‌کننده بر خاورمیانه بزرگ‌تر و روابط واشنگتن با کشور‌های عربی.

هاشمی گفت: «همه اینها در سطح تئوری است، نه احتمالات عملی.»

آیا ابتدا باید دفاعیات ایران منهدم شود؟

به گفته کریگ، برای اینکه آمریکا هر جزیره ایرانی را تصرف کند، ابتدا باید دفاعیات ایران را سرکوب کند، اما نیروی هوایی به تنهایی نمی‌تواند آنها را به‌طور دائمی نابود کند.

بسیاری از سامانه‌های راداری، باتری‌های موشک‌انداز ساحلی، پایگاه‌های پهپادی و مراکز فرماندهی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران، متحرک، پنهان یا مستقر در داخل خشکی هستند، بنابراین هواپیما‌های آمریکایی می‌توانند تهدید را برای یک پیاده‌سازی سرکوب کنند، اما حفظ این سرکوب نیازمند یک کارزار مستمر است.

کریگ استدلال کرد که این نقطه ضعف اصلی این مفهوم است. وی افزود که ایران برای تهدید کشتیرانی نیازی به جزایر ندارد، زیرا موشک‌ها و پهپاد‌ها را می‌توان از سرزمین اصلی پرتاب کرد.

به گفته او، برای تعطیلی کامل توانایی ایران در ایجاد اختلال در تردد از تنگه هرمز، باید به بخش وسیعی از سواحل جنوبی ایران حمله کرد و احتمالاً آن را اشغال کرد. «در آن نقطه، عملیات دیگر تصرف جزیره نخواهد بود. این آغاز یک جنگ زمینی بسیار بزرگ‌تر خواهد بود.»

هاشمی خاطرنشان کرد که این سناریو محتمل نیست. به گفته او، این امر به یک کارزار بمباران بسیار شدیدتر و مستمرتر از هر آنچه تاکنون دیده شده نیاز دارد و به همین دلیل است که او همچنان در مورد حرکت واشنگتن به آن سمت تردید دارد.

پیامد‌ها برای کشتیرانی، تجارت و امنیت انرژی

به گفته کریگ، هرگونه تصرف جزایر ایران توسط آمریکا از سوی تهران به عنوان تشدید تنش بزرگ تلقی می‌شود که به احتمال زیاد باعث افزایش مین‌گذاری در تنگه و حملات به کشتی‌ها، پایگاه‌های آمریکا در منطقه و زیرساخت‌های انرژی خلیج فارس می‌شود.

به گفته او، کشتی‌ها احتمالاً صرف‌نظر از اینکه چه کسی جزایر را در اختیار دارد، از تنگه دوری خواهند کرد، حق بیمه‌ها افزایش می‌یابد و پاک‌سازی مین‌ها زمان می‌برد. وی افزود که تصرف همچنین روابط با کشور‌های حاشیه خلیج فارس را که خواهان بازگشایی تنگه هرمز هستند، اما از تبدیل شدن به پایگاه‌های پشتیبانی و اهداف حملات می‌ترسند، تحت فشار قرار می‌دهد.

نتیجه‌گیری او این است که تصرف جزایر ممکن است تصویری نظامی تماشایی ایجاد کند، اما مبارزه بر سر آزادی کشتیرانی را به جنگی سرزمینی تبدیل می‌کند - و واشنگتن را به سمت تعهد زمینی بزرگ‌تری می‌کشاند که می‌خواهد از آن اجتناب کند.»