طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز در روز ششم؛ مذاکرات با آمریکا از روز هفتم شروع می‌شود

به گزارش خبرنگار بین الملل تابناک، مذاکرات ایران و آمریکا در شرایطی با اختلاف بر سر چارچوب توافق مواجه است که دو طرف، علاوه بر تفاوت دیدگاه درباره محتوای توافق احتمالی، بر سر ترتیب رسیدگی به موضوعات نیز به تفاهم نرسیده‌اند. 

واشنگتن معتقد است مسئله هسته‌ای ایران باید در چارچوب هرگونه توافق برای پایان دادن به بحران مورد توجه قرار گیرد؛ اما تهران خواهان آن است که موضوع تنگه هرمز و محدودیت‌های دریایی، مستقل از مذاکرات هسته‌ای تعیین تکلیف شود.

بیشتر بخوانید:

•  قطر منتظر پاسخ ایران به آمریکاست؛ ایران باید قبل از انتخابات کنگره پاسخ دهد! 
•  استقبال ایران از میانجیگری روسیه برای مذاکره با آمریکا؛ «تهران در حال نهایی کردن پاسخ به دیدگاه آمریکاست» 

در این ارتباط «ماجد الانصاری»، سخنگوی وزارت خارجه قطر در خصوص ابتکار عمل ایران در خصوص امنیت تنگه هرمز گفته است: ایران پیشنهاد خود را درباره مدیریت تنگه هرمز از طریق میانجی‌ها به طرف آمریکایی منتقل کرده بود، اما این پیشنهاد به دلیل پافشاری واشنگتن بر لزوم گنجاندن پرونده هسته‌ای و مطالبات فراتر، با چالش و بن‌بست مواجه شد.

از نگاه ایران، پیوند زدن بازگشایی تنگه هرمز به پرونده هسته‌ای می‌تواند به آمریکا امکان دهد از فشار‌های ناشی از محدودیت‌های دریایی برای مطالبه امتیاز‌های بیشتر در مذاکرات هسته‌ای استفاده کند. به همین دلیل، تهران بر اجرای تعهدات مورد مطالبه خود پیش از آغاز دور جدید مذاکرات تأکید دارد.

در مقابل، آمریکا با طرح هم‌زمان دو موضوع به دنبال آن است که توافق احتمالی تنها به بازگشایی تنگه هرمز محدود نشود و نگرانی‌های واشنگتن درباره برنامه هسته‌ای ایران نیز در همان چارچوب مورد بررسی قرار گیرد. به این ترتیب، اختلاف کنونی بیش از آنکه صرفاً بر سر اصل مذاکره باشد، به ترتیب اجرای تعهدات و میزان امتیازدهی هر طرف مربوط می‌شود.

در این ارتباط «جی دی ونس» معاون رئیس جمهور آمریکا گفته است: «اگر همین‌طور از منطقه خارج شویم و اجازه دهیم ایرانی‌ها بر کشتیرانی از تنگه هرمز کنترل داشته باشند، نتیجه این خواهد بود که شما برای بنزین پول بسیار بیشتری پرداخت خواهید کرد.»

عراقچی: طرح هفت‌روزه ایران همچنان روی میز است

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در تازه‌ترین اظهارات خود درباره طرح هفت‌روزه تهران و اظهارات وزیر خارجه قطر گفت این پیشنهاد به طرف آمریکایی ارائه شده و واشنگتن نیز نظرات خود را درباره آن مطرح کرده است؛ نظراتی که به گفته او، در حال بررسی هستند.

عراقچی با تأکید بر اینکه طرح ایران همچنان معتبر است، تصریح کرد: «از نظر ما طرح ایران هنوز روی میز است» و مسیر بازگشایی تنگه هرمز نیز کاملاً مشخص است. به گفته وزیر امور خارجه، اگر آمریکا شروط ایران را اجرا کند، تنگه هرمز در روز ششم بازگشایی خواهد شد و مذاکرات در روز هفتم از سر گرفته می‌شود.

وی در ادامه با رد این ادعا که شروط ایران غیرمتعارف یا غیرمنطقی هستند، گفت این شروط به تعهداتی مربوط می‌شوند که به گفته تهران، آمریکا پیش‌تر در یادداشت تفاهم قبلی و مذاکرات گذشته پذیرفته بود. عراقچی تأکید کرد اگر واشنگتن اراده‌ای برای بازگشایی تنگه هرمز داشته باشد، می‌تواند این شروط را ظرف چند روز اجرا کند.

این اظهارات نشان می‌دهد ایران قصد دارد بازگشایی تنگه هرمز را به اقداماتی مشخص و قابل ارزیابی از سوی آمریکا مرتبط کند و سپس وارد مرحله بعدی مذاکرات شود. با این حال، جزئیات کامل همه شروط و نحوه اجرای آنها در اظهارات عمومی مقام‌های ایرانی به‌طور جامع تشریح نشده است.

چرا آمریکا بر مذاکرات هم‌زمان هسته‌ای و تنگه هرمز تأکید دارد؟

موضع واشنگتن بر این مبنا استوار است که توافق برای پایان دادن به بحران باید نگرانی‌های آمریکا درباره برنامه هسته‌ای ایران را نیز پوشش دهد. مقام‌های آمریکایی بار‌ها تأکید کرده‌اند که جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای از اهداف اصلی سیاست واشنگتن در قبال تهران است.

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، نیز در مواضع خود درباره ایران بر اهمیت موضوع هسته‌ای تأکید کرده است. از منظر واشنگتن، پرداختن به این پرونده در کنار موضوعات امنیت دریایی می‌تواند امکان دستیابی به توافقی گسترده‌تر را فراهم کند؛ توافقی که در آن، تعهدات دو طرف در حوزه‌های مختلف به یکدیگر مرتبط باشند.

در این راستا «ونس» در جدیدترین اظهار نظر درباره موضوع ایران گفت: دولت آمریکا به دنبال دریافت «تعهد نهایی و قاطع از ایرانی‌هاست که برنامه هسته‌ای خود را از نو احیا نکنند».

با این حال، تهران چنین رویکردی را با نگرانی دنبال می‌کند. ایران می‌خواهد ابتدا موضوع محدودیت‌های دریایی و بازگشایی تنگه هرمز تعیین تکلیف شود و سپس مذاکرات هسته‌ای در شرایطی ادامه پیدا کند که فشار ناشی از محاصره دریایی، عامل تعیین‌کننده در امتیازدهی نباشد.