زیر سایه درخت؛ جایی که دانش‌آموز کلاس ششم معلم می‌شود

به گزارش سرویس اجتماعی تابناک، گشت و گذار در صفحات مجازی ما را یک جوان خیّری رساند که به مناطق دور افتاده سیستان و بلوچستان می‌رود و به همراه خود تحفه‌هایی را برای بچه‌های مناطق محروم دارد؛ تحفه‌هایی از جنس کتاب و درس و مدرسه.

در سایه درختان

 در نقاط مرزی گروهی از دانش‌آموزان ابتدایی زیر سایه درختی گرد هم آمده‌اند و یک دانش‌آموز کلاس ششم، نقش معلم پایه‌های پایین‌تر را ایفا می‌کند. این صحنه نه یک روایت استثنایی، بلکه بازتابی از واقعیت میدانی برخی مدارس این استان است؛ جایی که کمبود معلم پیام محرومیت مناطق به حدی رسیده که گاه هیچ فرد بزرگسالی حاضر به تدریس نمی‌شود.

محمد گنجی خیّر و مددکار جوانی که اخیراً با اهدای کتاب و لوازم آموزشی به دانش‌آموزان این مناطق رفته، در گفت‌وگو با خبرنگار تابناک از مشاهدات خود سخن می‌گوید.

 او تأکید کرد که در برخی مدارس مرزی، حتی یک معلم رسمی یا خریدخدمت هم حضور ندارد و هیچ‌کس حاضر نشده برای تدریس به این نقاط دورافتاده بیاید. نتیجه آن است که دانش‌آموزان ناچارند زیر سایه درخت جمع شوند و آموزش را از همکلاسی بزرگ‌تر خود دریافت کنند.

نقاط صفر مرزی

این روایت با گزارش‌های متعدد میدانی از روستاهای جنوب استان همخوانی دارد. او از روستاهای دیگری صحبت می‌کند اما در روستای گورشون منطقه پیشین از توابع شهرستان راسک نیز، بیش از یک ماه پس از آغاز سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۶، دانش‌آموزان همچنان بدون معلم و کتاب درسی مانده‌اند. 

 گنجی، مددکار اجتماعی، با انتشار ویدئوهایی از این وضعیت خبر داده و خواستار اعزام فوری معلم است. او یادآور می‌شود که این محرومیت تنها به یک روستا محدود نیست و بسیاری از مدارس بلوچستان با مشکلات مشابه روبه‌رو هستند.

روایت کمبودها

آمارها نیز این تصویر را تأیید می‌کنند. نماینده سیستان و بلوچستان در شورای عالی استان‌ها از برآورد کمبود حدود ۱۱ هزار نیروی انسانی در آموزش و پرورش استان سخن گفته است؛ کمبودی که به‌ویژه در جنوب استان و مناطقی مانند دشتیاری شدیدتر است.

پراکندگی جمعیت، صعب‌العبور بودن مسیرها، مشکلات اسکان معلمان غیربومی و تمایل آن‌ها به انتقال پس از مدت کوتاه، از عوامل اصلی ماندگاری این بحران عنوان شده‌اند.

 در برخی مدارس، دو معلم باید به ۸۰ تا ۹۰ دانش‌آموز در چندین پایه تدریس کنند و گاه مدیر مدرسه نیز مجبور به حضور همزمان در کلاس می‌شود.

تأخیر در توزیع کتاب

تأخیر در توزیع کتاب‌های درسی نیز بر مشکلات افزوده است. گزارش‌های محلی از مناطقی مانند هَبودان لاشار و تیس کوپان چابهار حاکی از آن است که هفته‌ها پس از شروع سال تحصیلی، کتاب‌ها هنوز به دست دانش‌آموزان نرسیده و کمبود معلم کیفیت آموزش را بیش از پیش تضعیف کرده است. اما در این میان برخی از خیرین کمک‌های خود را روان مناطق کردند و بخشی از کاستی‌ها را جبران می‌کنند.

جوان‌ترین استان کشور

سیستان و بلوچستان جوان‌ترین استان کشور است و رشد جمعیت دانش‌آموزی آن چندین برابر میانگین ملی گزارش شده. هرچند در سال‌های اخیر تعداد مدارس و کلاس‌های درس افزایش قابل توجهی یافته و مسئولان آموزش و پرورش استان بارها اعلام کرده‌اند که «کلاسی بدون معلم وجود ندارد»، اما روایت‌های میدانی از نقاط مرزی و دورافتاده همچنان از فاصله عمیق میان آمار رسمی و واقعیت روی زمین حکایت دارد.

اقدام خیرین در اهدای کتاب و لوازم، هرچند ارزشمند و تسکین‌بخش است، نمی‌تواند جایگزین حضور معلم متخصص و زیرساخت پایدار شود. 

بر اساس بقیه اظهار نظرها بخشی از مشکلات نیز به مسائل امنیتی در این مناطق مربوط می‌شود که در نهایت بخش مهمی از تامین امنیت به خود مردم مربوط می‌شود و بدون مشارکت آنها و تلاش در راستای رفع ایرادات موجود، تامین امنیت پایدار بسیار سخت خواهد بود.