اثرات منفی تماشای تلویزیون بر کودکان

جام جم آنلاين: اين روزها و بخصوص در ايام تعطيلات، ساده‌ترين كار سرگرم شدن با برنامه‌هاي تلويزيون است. كودكان نيز فرصتي فوق‌العاده پيدا مي‌كنند و ترجيح مي‌دهند، اكثر ساعات روز را جلوي تلويزيون يا رايانه نشسته و برنامه‌هاي مختلف را تماشا كنند.

البته دقت داشته باشيد كه تماشاي تلويزيون هميشه اثري منفي نداشته و جنبه‌هاي مثبتي نيز در بردارد. به واقع شيوه استفاده از آن است كه موجب منفي يا مثبت شدن اثراتش مي‌شود.

دكتر فيروزه ساجدي، متخصص كودكان در اين‌باره به «جام‌جم» مي‌گويد: «برنامه‌هاي آموزشي تلويزيون يا رايانه با بهبود مهارت‌هايي همچون خواندن، حل مساله، رياضيات و افزايش خلاقيت در كودكان مي‌توانند تاثيراتي مثبت بر زندگي آنها داشته باشند. همچنين بچه‌ها مي‌توانند با استفاده درست از تلويزيون و رايانه، دانش خود را درباره جهان پيرامون افزايش دهند.»

اثرات منفي تماشاي تلويزيون و بازي‌هاي رايانه‌اي

وي با اشاره به اثرات منفي تماشاي تلويزيون و برخي بازي‌هاي رايانه‌اي مي‌افزايد: «تماشاي فيلم‌هاي خشن باعث ايجاد رفتارهاي پرخاشگرانه در كودكان مي‌شود. همچنين تماشاي اين گونه فيلم‌ها مي‌تواند منجر به كاهش حساسيت كودك نسبت به خشونت شده و موجب درك نادرست او از جهان پيرامون ـ به عنوان محلي خطرناك و ناامن ـ بشود.»

به گفته دكتر ساجدي، تماشاي اين گونه فيلم‌ها به تنهايي باعث بروز رفتارهاي خشونت‌آميز در كودك نمي‌شود و علل ديگري همچون فقر، بيكاري و اعتياد در خانواده و همچنين اختلال عملكرد خانواده نيز در بروز چنين مشكلاتي موثر هستند.

اين دانشيار دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي يادآور مي‌شود: «ديدن فيلم‌هاي نامناسب و تبليغ استفاده از سيگار در آنها، كودك را به استفاده از اين مواد سوق داده و منجر به مشكلاتي مي‌شود.»

دكتر ساجدي مي‌گويد: «اختلالات خواب از مشكلاتي است كه بخصوص در مورد شيرخواران و نوپاياني كه زياد تلويزيون تماشا مي‌كنند، مطرح مي‌شود. اين مشكل ميان اين گروه سني، بر رشد و تكامل كودك و حتي سيستم ايمني او نيز تاثير مي‌گذارد.

ذكر اين نكته نيز لازم است كه تماشاي تلويزيون به دليل كاهش تمركز كودك در خانه و مدرسه مي‌تواند موجب افت تحصيلي او نيز بشود.»

چگونگي برخورد صحيح با مشكل

دكتر ساجدي در مورد نحوه رويارويي با اين مشكل توضيح مي‌دهد: «با توجه به مدت زمان تماشاي تلويزيون يا استفاده از رايانه و محتواي آنها، والدين بايد نظارت دقيقي بر چگونگي استفاده كودكان داشته باشند. لازم است دقت كنيد كه مدت زمان تماشاي تلويزيون يا استفاده از رايانه براي كودكان حداكثر 2 ساعت در روز است.»

وي مي‌افزايد: «محتواي فيلمي كه كودك مي‌بيند يا بازي‌اي كه انجام مي‌دهد نيز بايد توسط والدين ارزيابي شود. آنها همچنين مي‌توانند در مورد واقعيت‌ها و مسائل غيرواقعي فيلم و بازي با كودك صحبت كنند.»

اين دانشيار دانشگاه با اشاره به اهميت فعاليت‌ها و سرگرمي‌هايي به غير از تماشاي تلويزيون مي‌گويد: «فراهم كردن سرگرمي‌هايي همراه با فعاليت و تحرك بدني براي كودكان مناسب‌تر است. بنابراين بهتر است زمان‌هاي آزاد را بيشتر از تماشاي تلويزيون، به فعاليت‌هايي نظير ورزش و رفتن به پارك اختصاص دهيد. همچنين مي‌توانيد سرگرمي‌هاي ديگري همچون خواندن كتاب و بازي‌هاي فكري، براي كودك فراهم كنيد كه البته خيلي بهتر است اگر پدر يا مادر نيز در انجام اين كارها با كودك مشاركت و همراهي داشته باشند».

دكتر ساجدي در ادامه به راهكارهاي ديگري هم اشاره كرده و مي‌گويد: «براي رسيدن به اين هدف، نبايد در اتاق خواب كودك تلويزيون قرار داد. همچنين هنگام غذا خوردن نيز كودك نبايد مشغول تماشاي تلويزيون باشد و نكته مهم‌تر اين است كه نبايد از تلويزيون به عنوان پرستار كودك استفاده شود.»

بنابراين بهتر است با كمي دقت و توجه بيشتر، به كودكان بياموزيم كه از تلويزيون و رايانه بهتر استفاده كنند.

همچنين پزشكان متخصص معتقدند تماشاي افراطي تلويزيون و بازي هاي رايانه اي، كودكان را چاق و بي‌تحرك مي كند كه اين مساله در آينده سلامتي آنها را به مخاطره مي اندازد.

بنابراين شايسته است ساعات تماشاي تلويزيون از سوي كودكان را مديريت كنيم و از افراط و تفريط در اين زمينه بپر هيزيم .