5بازدید
۷۱
جوک‌هاي شریعتی از ديار باقي!
حسن گوهرپور
سلام دکتر جان! حال همۀ ما خوب است؛ ملالی نیست جر دوری دیدار شما که آن هم دست نخواهد داد، مگر به جهانی دیگر. راستش را بخواهی دکتر جان، پس از نوشتن این نامه برای وجودِ عزیزِ شما، قرار است از ابتدای خیابانی که به نامت گذاشته‌اند، به سمت حسینیه ارشاد بروم؛ حسینیه‌ای که هنوز می‌شود از لابلای دیوار‌هایش صدایت را شنید؛ صدایی که در آن از «روشنفکر و مسئولیت آن در جامعه» می‌گفتی.
می‌خواهم بروم و «یک بار دیگر ابوذر» را بشنوم و زندگی کنم. علی شریعتی عزیز، دوست نادیده‌ام؛ اصلا قصدم این نیست که از گزاره‌های منطقی و تحلیلی برای این نامه استفاده کنم؛ گزاره‌های من همه انشایی هستند. اصلا می‌خواهم انشایی درباره شما بنویسم؛ انشایی که بی‌تکلف و ساده باشد، دکتر جان یادت هست روزگاری می‌گفتند: «آی عشق چهره آبیت پیدا نیست»، یادت هست می‌گفتند؟
«نه به خاطر آفتاب، نه به خاطر حماسه، به خاطر سایه‌بام کوچکش {...} نه به خاطر جنگل‌ها، نه به خاطر دریا، به خاطر یک برگ، به خاطر یک قطره». یادت هست چقدر از انسان می‌گفتند و این که «انسان دنیایی است»؟یادت هست چقدر آدم‌ها گریستند «به خاطر یک قصه در سرد‌ترین شب‌ها، تاریک‌ترین شب‌ها»؟ یادت هست چقدر «به خاطر هر چیز کوچک و هر چیز پاک به خاک افتادند»؟!
چه میگویم! حتما شما یادت هست، حتما شما یادت هست که با شوری عظیم در شریان رگ‌های جوانان مسلمانی می‌دمیدی که عاشق شوند، عاشق شوند به خیابان شمیران، حسینیه ارشاد، روزهای...، آنها عاشق بودند که به «کویر» آمدند و «اسلام‌شناسی» را از تو آموختند. دکتر جان شما به خیلی‌ها که می‌پرسیدند: «از کجا آغاز کنیم؟»، «شهادت» را نشان دادی. حسین وارث آدم را می‌خواندی برایشان، مسئولیت شیعه بودن را گوشزد می‌کردی و فلسفه نیایش را، روزگاری هم تشیع علوی و تشیع صفوی را از هم جدا می‌کردی و با هیجان از این دو می‌گفتی.
آری، اینچنین بود برادر! آری اینچنین بود دوست عزیزم. ببخشید این‌قدر خودمانی شده‌ام؛ آخر نه سن و سالم به شما می‌خورد، نه آن قدر شما را می‌شناسم که بخواهم عمیق درباره‌تان حرف بزنم. من تنها می‌خواهم از روزگار خودم بگویم؛ روزگاری که می‌خواهد از تو چهره دیگری بیافریند؛ چهره‌ای که بعد‌ها به جای «اندیشیدن»، پس از شنیدن نامت، «خندیدن» به ذهن‌ها متبادر شود!
آری اینچنین است روزگار ما؛ اما در روزگار شما اینچنین نبود. در آن روزگار، برخی گفتند شما با ساواک ارتباط داشته‌اید، عده‌ای دیگر شما را بی‌سواد خواندند و سطحی، گروهی هم شما را وامدار جریانات چپ دانستند و علاقه‌مند به آنها. جدای از تمام این اظهارنظر‌ها، هیچ کدام درباره شما «جُوک» نساختند و برای هم نخواندند و نخندیدند؛ نخندیدند چون می‌دانستند خندیدن به «اندیشیدن و اندیشمند» آسمان سیاهی را برای روزگارشان رقم خواهد زد و آن گونه بود که هم نام آنها ماند و هم نام شما و این گونه بود که تاریخ و جوانان امروز سخنان شما را دهان به دهان برای هم بردند.
هنوز هم با وجود فوکو‌ها، دریدا‌ها، لیوتار‌ها، بارت‌ها، مارکوزه‌ها، مارکس‌‌ها و وبر‌ها، جوان‌های این سرزمین در دانشگاه‌های مختلف و همین دانشگاه تهران خودمان در خیابان انقلاب، سخنرانی‌های تو را، کتاب‌های تو را می‌خوانند و عکس‌های تو را به دیوارهای اتاق انجمن‌هایشان می‌زنند؛ اما دکتر جان از تو چه پنهان که برخی ـ نمی‌دانم به چه انگیزه‌ای ـ اما درباره‌ات جوک می‌نویسند و با تلفن‌های همراهشان ـ که در روزگار شما وجود خارجی نداشت ـ برای هم پیامک می‌کنند.
دکتر جان شرمنده‌ایم
از نو برایتان بنویسم دکتر جان! شرمنده‌ایم، شرمنده‌ایم ـ همان‌گونه که گفتم ـ چند ماهی می‌شود، حرف‌هایی را به نقل از خودتان و دیگر اعضای خانواده‌تان را جوک کرده‌ایم و به آن می‌خندیم! می‌خندیم اما گریه دارد حال این اوضاع. گریه دارد که ما داریم یکی یکی اسطوره‌های فکری و اعتقادیمان را به بازی می‌گیریم. نمی‌خواهم بگویم شما اسطوره‌اید و دست نیافتنی. نه، نمی‌خواهم بگویم. شما بزرگ بودید و جلو‌تر از زمان، نمی‌خواهم بگویم انقلاب اسلامی ایران از حرفهای شما بود که جریان قوی‌تری گرفت، نه!
اما می‌خواهم بگویم امروز که درباره شریعتی حرف‌هایی می‌زنیم، فردا نوبت به دیگر چهره‌های فرهنگی ـ اعتقادیمان می‌شود. گمانم این نیست که دکتر جان شما نفر آخر باشید. ما پیشتر با ترک‌های غیور، شمالی‌های دلیر، لرهای باغیرت و... هم این کار را کرده بودیم! حالا این که می‌گویند کار انگلیسی‌ها، روس‌ها، صهیونیست‌ها، آمریکایی‌هاست یک طرف؛ اما این‌که ما برای هم تعریف می‌کنیم، می‌خندیم، پیامک می‌کنیم که دیگر کار این عناصر مشکوک! نیست.
دکتر جان کمی دیرم شده است. هرچند نوشتن نامه باید با صبر و حوصله باشد، اما ما مردم دقیقه نود هستیم. حالا هم تلفنم زنگ می‌زند، باید بروم سر قرار؛ سر قراری که با حسینیه دارم. دلم تنگ است، می‌خواهم بروم و خیابانت را پیاده‌روی کنم؛ خیابانی که یادآور بسیاری از سخنان و قصه‌هاست. می‌خواهم بروم تا حرف‌هایت را دوباره برای خودم بخوانم و بشنوم.
می‌خواهم بروم و «یک بار دیگر ابوذر» را بشنوم و زندگی کنم. علی شریعتی عزیز، دوست نادیده‌ام؛ اصلا قصدم این نیست که از گزاره‌های منطقی و تحلیلی برای این نامه استفاده کنم؛ گزاره‌های من همه انشایی هستند. اصلا می‌خواهم انشایی درباره شما بنویسم؛ انشایی که بی‌تکلف و ساده باشد، دکتر جان یادت هست روزگاری می‌گفتند: «آی عشق چهره آبیت پیدا نیست»، یادت هست می‌گفتند؟
«نه به خاطر آفتاب، نه به خاطر حماسه، به خاطر سایه‌بام کوچکش {...} نه به خاطر جنگل‌ها، نه به خاطر دریا، به خاطر یک برگ، به خاطر یک قطره». یادت هست چقدر از انسان می‌گفتند و این که «انسان دنیایی است»؟یادت هست چقدر آدم‌ها گریستند «به خاطر یک قصه در سرد‌ترین شب‌ها، تاریک‌ترین شب‌ها»؟ یادت هست چقدر «به خاطر هر چیز کوچک و هر چیز پاک به خاک افتادند»؟!
چه میگویم! حتما شما یادت هست، حتما شما یادت هست که با شوری عظیم در شریان رگ‌های جوانان مسلمانی می‌دمیدی که عاشق شوند، عاشق شوند به خیابان شمیران، حسینیه ارشاد، روزهای...، آنها عاشق بودند که به «کویر» آمدند و «اسلام‌شناسی» را از تو آموختند. دکتر جان شما به خیلی‌ها که می‌پرسیدند: «از کجا آغاز کنیم؟»، «شهادت» را نشان دادی. حسین وارث آدم را می‌خواندی برایشان، مسئولیت شیعه بودن را گوشزد می‌کردی و فلسفه نیایش را، روزگاری هم تشیع علوی و تشیع صفوی را از هم جدا می‌کردی و با هیجان از این دو می‌گفتی.
آری، اینچنین بود برادر! آری اینچنین بود دوست عزیزم. ببخشید این‌قدر خودمانی شده‌ام؛ آخر نه سن و سالم به شما می‌خورد، نه آن قدر شما را می‌شناسم که بخواهم عمیق درباره‌تان حرف بزنم. من تنها می‌خواهم از روزگار خودم بگویم؛ روزگاری که می‌خواهد از تو چهره دیگری بیافریند؛ چهره‌ای که بعد‌ها به جای «اندیشیدن»، پس از شنیدن نامت، «خندیدن» به ذهن‌ها متبادر شود!
آری اینچنین است روزگار ما؛ اما در روزگار شما اینچنین نبود. در آن روزگار، برخی گفتند شما با ساواک ارتباط داشته‌اید، عده‌ای دیگر شما را بی‌سواد خواندند و سطحی، گروهی هم شما را وامدار جریانات چپ دانستند و علاقه‌مند به آنها. جدای از تمام این اظهارنظر‌ها، هیچ کدام درباره شما «جُوک» نساختند و برای هم نخواندند و نخندیدند؛ نخندیدند چون می‌دانستند خندیدن به «اندیشیدن و اندیشمند» آسمان سیاهی را برای روزگارشان رقم خواهد زد و آن گونه بود که هم نام آنها ماند و هم نام شما و این گونه بود که تاریخ و جوانان امروز سخنان شما را دهان به دهان برای هم بردند.
هنوز هم با وجود فوکو‌ها، دریدا‌ها، لیوتار‌ها، بارت‌ها، مارکوزه‌ها، مارکس‌‌ها و وبر‌ها، جوان‌های این سرزمین در دانشگاه‌های مختلف و همین دانشگاه تهران خودمان در خیابان انقلاب، سخنرانی‌های تو را، کتاب‌های تو را می‌خوانند و عکس‌های تو را به دیوارهای اتاق انجمن‌هایشان می‌زنند؛ اما دکتر جان از تو چه پنهان که برخی ـ نمی‌دانم به چه انگیزه‌ای ـ اما درباره‌ات جوک می‌نویسند و با تلفن‌های همراهشان ـ که در روزگار شما وجود خارجی نداشت ـ برای هم پیامک می‌کنند.
دکتر جان شرمنده‌ایم
از نو برایتان بنویسم دکتر جان! شرمنده‌ایم، شرمنده‌ایم ـ همان‌گونه که گفتم ـ چند ماهی می‌شود، حرف‌هایی را به نقل از خودتان و دیگر اعضای خانواده‌تان را جوک کرده‌ایم و به آن می‌خندیم! می‌خندیم اما گریه دارد حال این اوضاع. گریه دارد که ما داریم یکی یکی اسطوره‌های فکری و اعتقادیمان را به بازی می‌گیریم. نمی‌خواهم بگویم شما اسطوره‌اید و دست نیافتنی. نه، نمی‌خواهم بگویم. شما بزرگ بودید و جلو‌تر از زمان، نمی‌خواهم بگویم انقلاب اسلامی ایران از حرفهای شما بود که جریان قوی‌تری گرفت، نه!
اما می‌خواهم بگویم امروز که درباره شریعتی حرف‌هایی می‌زنیم، فردا نوبت به دیگر چهره‌های فرهنگی ـ اعتقادیمان می‌شود. گمانم این نیست که دکتر جان شما نفر آخر باشید. ما پیشتر با ترک‌های غیور، شمالی‌های دلیر، لرهای باغیرت و... هم این کار را کرده بودیم! حالا این که می‌گویند کار انگلیسی‌ها، روس‌ها، صهیونیست‌ها، آمریکایی‌هاست یک طرف؛ اما این‌که ما برای هم تعریف می‌کنیم، می‌خندیم، پیامک می‌کنیم که دیگر کار این عناصر مشکوک! نیست.
دکتر جان کمی دیرم شده است. هرچند نوشتن نامه باید با صبر و حوصله باشد، اما ما مردم دقیقه نود هستیم. حالا هم تلفنم زنگ می‌زند، باید بروم سر قرار؛ سر قراری که با حسینیه دارم. دلم تنگ است، می‌خواهم بروم و خیابانت را پیاده‌روی کنم؛ خیابانی که یادآور بسیاری از سخنان و قصه‌هاست. می‌خواهم بروم تا حرف‌هایت را دوباره برای خودم بخوانم و بشنوم.
این مطلب ابتدا در روزنامه ملت ما منتشر شده است.
افزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگلتابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
این انقلاب بدون آموزه های شریعتی امکان نداشت محقق شود جوانان وتحصیلکرده ها با کتابها وسخنرانیهای دکتر شریعتی بود که با آیت اله مطهری وامام خمینی آشنا شدنداینرا باتمام وجود وتجربه عینی میگویم
بسیار عالی! ای کاش این نقدهای بجا هم به سرعت آن جوک مانند ها در جامعه پخش میشد. جامعه ما نیاز به کار فرهنگی دارد. ما باید نقد شویمف رفتارمان، گفتارمان و کردارمان،
راستی اگر نسل آینده پرسید شریعتی کیست و افکارش چه بود چگومه پاسخش می دهیم.
واقعا متاسفم برای افرادی که شخصیتی مثل دکتر شریعتی رو کوچک میشمارند! درود بر بزرگانی همچون شریعتی
اگر شریعتی و سخنان نابش نبود...
قشر جوان و دانشجو در تاریکی مطلق
گام میزد و نفس می کشید...
درود و رحمت بی پایان خداوند بر روح پاکش
vaghan afos mikhoram keh chenin jokhai dar morede in andishmand mishnavam
خداییش زشته.مقام دکتر خیلی بیشتره اینه که مسخرش کنیم.آخه چرا شریعتی.یااصلاچرا تمسخر؟
احسنت جالب بودودرخورتوجه متشکرم
دریاجان! این بنظرم درد نیست یک جور اتفاق جدیدست. بنظرم مردمی که حرفهای دکتر شریعتی را بیشتر می فهمند به طنزهای کلامی آن بیشتر می خندند. خندیدن همان شاد شدن به قرینه و تشابه جملات همسان و مترادفست.
جان کلام دکتر شریعتی شیرین و طنزهای آن شنیدنیست.
درپایان تاکید دارم هجو در برخی از پیامکها اصلا مقصود نظرم نیست.
در کل نوشته خوبی بود که جناب حسن گوهرپور زحمتش را کشیدند. سپاس
دوستان گرام.....نگران نباشیدمردان بزرگ هیچگاه و هیچ زمان کوچک.... و فراموش نخواهند شد
من قبول نمی کنم که این مطالب هزل از عده ای جوان شوخ نشأت گرفته باشد. در آینده خواهیم دید که چه کسانی برای خوار کردن ستون های انقلابمان برنامه ریزی کرده اند.
گاهی اوقات تعریف و تمجید های الکی و کلمات قصار جعلی و نسبت دادن آن به بزرگانی مثل دکتر حسابی، کوروش کبیر ، حسین پناهی، دکتر شریعتی...از این جوکها به مراتب بدتر است و حس اعتماد را سلب میکند در جامعه.
شرم به این مردم بی انصاف.این که دیگه کاراجنبی نیست کارخودمونه...روحت شاددکترشریعتی.
مردم فهمیدن که حرفای دکتر آتقدر ها هم که فکر مبکردن درست نبوده. ناخودآگاه جوکش هم درست میشه.
از ماست که بر ماست!
راه حل ساده و عملیش اینه که این پیامک ها را فوروارد نکنیم تا الکی پخش نشه و به جاش به فرستنده اینو ریپلی کنیم که از تو دیگه توقع نداشتم به شریعنی نازنین بی احترامی کنی . ماها یه موقع هایی خودمونم نمی فهمیم چه می کنیم .
ممنون که از کنار این مساله نگذشتی، نقد کردی و نوشتی.
خنده حق ملت است.مخصوصا خندیدن به آدم های متعصب.
من مخم ازین می ترکه از اینهایی که رأی منفی میدن کیا هستند . ایرانی اند ؟
بدا به حالمان
این برای بار اول واخر نیست ادامه دارد باید فکر اساسی کرد
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.