این ساز عجیب فولادی را بشناسید
از موسیقی جهان عقب افتادهایم؟ + فیلم
هنوز در کشور ما، بسیاری از سازها، یا شناخته نشدهاند یا جایگاه جدی ندارند که استمرار چنین شرایطی که موسیقی نیز همچون دیگر هنرها و علوم با سرعت فزاینده در مسیر رشد است، در دهههای آتی میتواند جایگاه موسیقی ایران را تضعیف کند و موسیقی ایرانی چند گام از دیگر کشورهای مؤلف در حوزه موسیقی عقب بماند.
به گزارش «تابناک»، نوآوریهای موسیقیایی در جهان با دیرکرد بسیار طولانی و تقریباً پس از فراگیری و حتی تعمیق در دیگر کشورها، وارد ایران نیز میشود و معمولاً پس از یک دوره کشمکش با پیشزمینهای آکنده از اما و اگر پذیرفته میشود؛ روندی که پیش از این در برخی سازهای غربی و شرقی ـ که گروهی از آنها چندان جوان نیز نبودند ـ پیموده شده است.

بدینسان هنوز بسیاری از سازهای دارای انعطاف و دامنه صدای وسیع در کشورمان، یا شناخته نشدهاند یا جایگاه جدی ندارند که استمرار چنین شرایطی که موسیقی نیز همچون دیگر هنرها و علوم با سرعت فزاینده در مسیر رشد است، در دهههای آتی میتواند جایگاه موسیقی ایران را تضعیف کند و موسیقی ایرانی چند گام از دیگر کشورهای مؤلف در حوزه موسیقی عقب بماند.
برای تفهیم مصداقی با این وضعیت، سازی معرفی میشود که بیش از دوازده سال از اختراع و معرفیاش به جهان میگذرد و گستردهای وسیع یافته؛ اما بسیاری از اهالی موسیقی کشورمان حتی نامش را نیز نشنیدهاند! سازی که بیگمان پس از این معارفه و در سالهای پیش روی، دربارهاش خواهید شنید.

«هنگ» (HANG)، سازی تازه با صداهای متنوعی است. این ساز جزو سازهای به اصطلاح خودصدا یا ایدیوفون (Idiophone) به شمار میرود، در ردهبندی هورنبوستل ـ زاکس محسوب میشوند. ویژگی سازهای ایدیوفون یا خودصدا این است که صدای این گروه از سازها از طریق بدنهٔ ساز و با ضربه زدن، مالش دادن، کشیدن و یا لرزاندن قطعات ساز تولید میشود و نه از طریق ارتعاش سیم و یا دمیدن هوا.

به جز سازهای خودصدا یا ایدیوفون، دیگر سازها طبق طبقهبندی هورنبوستل ـ زاکس به سازهای پوستصدا (ممبرانوفون)، زهصدا (کوردوفون)، هواصدا (آئروفون) و برقی صدا (الکتروفون) تقسیمبندی میشود؛ اما همین سازهای ایدیوفون یا خودصدا نیز به خودصدای ضربهای، سایشی، ضربی، انقباضی، خراشی، تکانی (لرزشی و تکانی) و کوبشی تقسیم میشود. «هنگ» در میان سازهای ایدیوفون، سازی ضربی ـ سایشی است که تنوع تولید صدای وسیعی دارد.


در واقع بر خلاف بیشتر سازها، نوع نواختن ساز در یک شیوه خلاصه نمیشود. نسل دوم هنگ درام علاوه بر بدنه فولادی، پوششی نازک از جنس فلز برنج دارد و بخش وسیعی از این هفت هزار نسخه، جزو هنگهای نسل دوم طبقه بندی میشود و احتمالاً نسلهای جدید این ساز نیز نواهای متفاوتی را منعکس میسازد که بر توسعهاش در سطح جهان میافزاید.
نت گنبدی که بالا هنگ و مرکز آن قرار دارد، کوتاهترین نت در این ساز و برابر است با helmholtz resonance. نام این نت ding (دینگ) است که با ضربه به این گنبد به وجود میآید. هنگ کوک میماند و نیاز به کوک کردن منظم ندارد و سازهای نسل دوم کوک را بهتر از نسل اول نگاه میدارند، با این حال اگر یک ساز هنگ بر زمین بیفتد، میتواند از کوک خارج شود؛ البته احیای نتها شدنی است، مگر ساز صدمه جدی دیده باشد.

«تابناک» دو اجرای متفاوت با «هنگ» را تقدیم میکند؛ در اجرای نخست یکی از مشهورترین نوازندگانِ هنگ به تک نوازی با این ساز سوئیسی میپردازد و در اجرای دوم نیز دونوازی با این ساز را خواهید دید که دامنه صدای این ساز را بیشتر نمایان میسازد.

بدینسان هنوز بسیاری از سازهای دارای انعطاف و دامنه صدای وسیع در کشورمان، یا شناخته نشدهاند یا جایگاه جدی ندارند که استمرار چنین شرایطی که موسیقی نیز همچون دیگر هنرها و علوم با سرعت فزاینده در مسیر رشد است، در دهههای آتی میتواند جایگاه موسیقی ایران را تضعیف کند و موسیقی ایرانی چند گام از دیگر کشورهای مؤلف در حوزه موسیقی عقب بماند.
برای تفهیم مصداقی با این وضعیت، سازی معرفی میشود که بیش از دوازده سال از اختراع و معرفیاش به جهان میگذرد و گستردهای وسیع یافته؛ اما بسیاری از اهالی موسیقی کشورمان حتی نامش را نیز نشنیدهاند! سازی که بیگمان پس از این معارفه و در سالهای پیش روی، دربارهاش خواهید شنید.


به جز سازهای خودصدا یا ایدیوفون، دیگر سازها طبق طبقهبندی هورنبوستل ـ زاکس به سازهای پوستصدا (ممبرانوفون)، زهصدا (کوردوفون)، هواصدا (آئروفون) و برقی صدا (الکتروفون) تقسیمبندی میشود؛ اما همین سازهای ایدیوفون یا خودصدا نیز به خودصدای ضربهای، سایشی، ضربی، انقباضی، خراشی، تکانی (لرزشی و تکانی) و کوبشی تقسیم میشود. «هنگ» در میان سازهای ایدیوفون، سازی ضربی ـ سایشی است که تنوع تولید صدای وسیعی دارد.

«هنگ» که برای نخستین بار در سال ۲۰۰۰ توسط سابینا اسشارر و فلیکس روهنر در شهر برن سوئیس ساخته و در سال ۲۰۰۱ در فرانکفورت معرفی شد، از دو نیم پوسته فولادی تشکیل شده و شکلی شبیه به UFO (بشقاب پرنده) را در ذهن یادآوری میکند و با دست نواخته میشود.
در شکل دهی این ساز جوان، از برخی از همان اصول اساسی فیزیکی به کار گرفته شده در ساز Steelpan بهره برداری شده اما ویژگیهای منحصر به فردی به این ساز افزوده شده و در این طرح تازه، ترکیب صداهای منحصر به فردی قابل شنیدن است و البته انگشتان دست جای چکش، چوب یا پتک را گرفتهاند.

این ساز که ۵۲ سانتی متر قطر و ۲۴ سانتی متر ارتفاع دارد، روز به روز در حال تکامل است و در سالهای ۲۰۰۳، ۲۰۰۵، ۲۰۰۶، ۲۰۰۷ و ۲۰۰۸ نسخههای دیگری از آن ساخته و باعث شد، عملاً سازهایی با اختلافات نوسانات صدا شکل بگیرد و به واسطه تغییر کیفیت صدا در سازهای مختلف، در برخی اجراها از دو ساز از مدلهای گوناگون بهرهبرداری میشود و یک کنسرت با چند نسخه از یک ساز شکل میگیرد.
تاکنون بیش از هفت هزار دستگاه از این ساز توسط مؤسسهای که مخترعانش در سوئیس راه اندازی کردهاند، تولید شده و شمار وسیعی نوازنده این ساز با تکنیکهای گوناگونی در حال توسعه علاقهمندان به هنگ هستند که این تکنیک نیز همچون نسخه انتخابیِ ساز، تأثیر فراوانی در کیفیت صدای تولیدی از نوسان ایجاد شده دارد.
در شکل دهی این ساز جوان، از برخی از همان اصول اساسی فیزیکی به کار گرفته شده در ساز Steelpan بهره برداری شده اما ویژگیهای منحصر به فردی به این ساز افزوده شده و در این طرح تازه، ترکیب صداهای منحصر به فردی قابل شنیدن است و البته انگشتان دست جای چکش، چوب یا پتک را گرفتهاند.

تاکنون بیش از هفت هزار دستگاه از این ساز توسط مؤسسهای که مخترعانش در سوئیس راه اندازی کردهاند، تولید شده و شمار وسیعی نوازنده این ساز با تکنیکهای گوناگونی در حال توسعه علاقهمندان به هنگ هستند که این تکنیک نیز همچون نسخه انتخابیِ ساز، تأثیر فراوانی در کیفیت صدای تولیدی از نوسان ایجاد شده دارد.

نت گنبدی که بالا هنگ و مرکز آن قرار دارد، کوتاهترین نت در این ساز و برابر است با helmholtz resonance. نام این نت ding (دینگ) است که با ضربه به این گنبد به وجود میآید. هنگ کوک میماند و نیاز به کوک کردن منظم ندارد و سازهای نسل دوم کوک را بهتر از نسل اول نگاه میدارند، با این حال اگر یک ساز هنگ بر زمین بیفتد، میتواند از کوک خارج شود؛ البته احیای نتها شدنی است، مگر ساز صدمه جدی دیده باشد.

«تابناک» دو اجرای متفاوت با «هنگ» را تقدیم میکند؛ در اجرای نخست یکی از مشهورترین نوازندگانِ هنگ به تک نوازی با این ساز سوئیسی میپردازد و در اجرای دوم نیز دونوازی با این ساز را خواهید دید که دامنه صدای این ساز را بیشتر نمایان میسازد.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
وااای خیلی عالی بود . مرسی تابی جون سه بار گوشش دادم
آقا! من تسلیم! من تسلیم! محشر بود!
موسیقی زبان عشق است و زندگی بدون عشق درست مانند مــــــــــــــــرگ..........
شاید سلیقه ای باشه ولی این کجا و صدای تار کجا...
يوهووووووووووووووو
ايول تابناك جان
كارت عالي بود و موسيقي زيبايي بود.
اميدوارم اين روند ادامه داشته باشد.
اگر متعصبان بذارن از موسيقي عقب نميفتيم تابناك جون ;)
باز هم از این گزارشات راجع به ساز و موسیقی تهیه کنید.با تشکر
سال 1997 یه نرم افزار بود از مایکروسافت که ساز ها رو معرفی میکرد این یکی از سازهایی بود که معرفی شده بوده از اون زمان تو ذهن من بود و هیچ وقت ندیدم کسی بزنه ، ممنون تابناک
این شد یه چیزی، تابناک!
دمت گرم تابناک کارت درسته این روزها دیگه حال وحوصله ای برای موسیقی نمانده
فقط میتونم بگم عالی بود.
عالي.بسيار عالي.فوق العاده عالي
سبحان الله . عجب لطفی کردین که ما را از جهالت راجع به ساز!!! اونم از نوعی بین قابلمه و سنج و ساج خارج کردین. اجر شما با یوهان سباستین بیق
بابا ایول ما با این مشکلات به این جور چیزا هم احتیاج داریم
ماهمیشه و در هم حال از همه دنیا جلوتریم .عمرن هم عقب نمی افتیم. والسلام!!!!!!
هر وقت با این ساز تونستن موسیقی اصیل ایرانی را بنوازند آن وقت می شود آن را یک ساز نامید. اما ازش بر نمیاد که قادر به چنان کاری باشد.
خاک تو سرت که ترویج حرام می کنی . . .
این که جدید نیست
...
ای بابا
ولی باز دمت گرم با روحیه متفاوتی که داری
اِ ، پس چرا دانلود رو برداشتين
عالی بود. مرسی
چه آرامشی چه لذتی ،
چه بی مدعاااا ،
خوش به حال نوازنده ها!
آقا این سازها حرام نیستند ؟
خیلی خوب بود دمت گرم
چندهفته قبل درکنار مرکز پومپيدو پاريس
نوازنده دوره گردي آن را مينواخت.خيلي آرام وشاعرانه.شکل و اندازه اش مثل سپرهاي خودمان در تعزيه ها بود.آدم دل نمي کند که رها کند ودنبال کارش برود.نمونه اي که گذاشته ايد معرف نواي آرامش بخش آن نيست ولي ممنون
تابی جون اگه چش نخوری تازگیا داری بهتر میشیا !
فقط از موسیقی؟
در مقابل سازهای ایرانی واقعا صفره. مطمئن باشید بعد از چندبار شنیدن خسته کننده میشه و دلیلش هم بی اصالت بودن آن است.
آقای حسین خان شما گفتی مردم وقتی گیتارالکتریک فهمیدن بدونید پیشرفت کردیم واقعا واست متاسفم شما که فهمیدن چقد پیشرفت کردین؟ مردم ما اول باید موسیقی سنتی خودمنو بشناسن بفهمن نه گیتار و که هر بچه ای الان میدونه چی هست
عزیزم تاسفت به حال هزاران گروه موسیقی زیر زمینی باشه تا من.
عزیزم دونستن بچه ها بزرگترین پیشرفت سبک راک محسوب میشه.
این لحن شما که میگی: باید موسیقی سنتی خودمونو بشناسن اجبار توش هست.
تمامی بچه های ایران حق انتخاب دارن.
چندتا مدرسه ابتدایی و راهنمایی و دبیرستان موسیقی وجود داره تو کشور؟
فرش ایرانی رو حال کردین؟!
واقعا برای موسیقی حدومرزی متصور نمیباشد
مرسیییییییییییییییییییی تابی جونم خیلی عالی بود برای امروز انرژی مضاعف بهم دادی
خیلی خوب بود.خیلی..ممنون تابناک
لذت بردم
آفرین تابناک
هر وقت مردم گیتارالکتریک رو فهمیدن بدونید تو موسیقی پیشرفت کردیم.
ممنون هامین
بعنوان کسي که عاشق موسيقي راک به خصوص پروگرسيو راک و نوازندگي هاي جاودانه الکتريک گيتار کسي مثل اندرو لاتيمر - کمل
هر وقت در موسيقي عميق بشيد ميتونيد درک کنيد ربع پرده اي که در ساز ايراني هست و در هيچ ساز ديگري نيست. در حاليکه الکتريک گيتار نيم پرده داره در صورتيکه تار و سه تار ايراني بين نيم پرده ها هم ربع پرده داره
وقتي در کلاس هاي موسيقي آمريکا اساتيد موسيقي ما فقط براي اينکه به موسيقيدانان آنان ربع پرده را معرفي کنند حضور پيدا کنند پاسخ مشخصه.
تکنوازي هاي الکتريک گيتار مثل هندريکس ، سترياني و يا سرعت نوازندگي کيرک هَمِت يا استيو واي را با دقت با بلندگوهاو پخش کننده هاي مناسب گوش کنيد سپس پس از مدتي استراحت به گوشتان قطعه 2 تار نوازي حاج سليمان در آلبوم شب سکوت کوير استاد کيهان کلهر را با دقت گوش کنيد حتما متوجه عظمت موسيقي ايراني خواهيد شد
وقتي در کنسرت آمريکاي ياني نوازنده اصلي ويالون در قطعه "عشق همه چيز است" قطعه تاثر انگيز کلاسيک ساخت ياني را با گوشه اي از دستگاه موسيقي ايراني جايگزين مي کند چيزي جز حيرت و بهت در مستمعين حاضر نميبينيد.
در کنسرت هم نوا با بم استاد شجريان در اولين قطعه که با تار حسين عليزاده شروع مي شود فضايي از موسيقي ايجاد مي شود که داور فرانسوي انتخاب بهترين موسيقي بخش اقوام ، بلافاصله اين موسيقي را از بين هزاران در جهان بعنوان يکي از سه کانديد موسيقي جهان مي نمايد
در موسيقي راک که الکتريک گيتار ساز عمده آن است . عمدتا انرژي ،نوعي شيريني را همراه خود دارد که مدتي بعد تمام مي شود ولي در نوع موسيقي ايراني دعوت به آرامش و تفکر همگام با شعر و فرهنگه
بعنوان کسی که یه مقدار ناچیز سواد موسیقی داره حرفه شما رو متوجه نشدم.
موسیقی مگر چیست؟
بجز اصوات هماهنگی که به گوش میرسند.
حال این اصوات از گیتار الکتریک "ستریانی" یا "مالمستین" باشد یا از کمانچه "کلهر" یا تار "ساکت".
روحت شاد تابي جون كه با اين اجراهاي زيبا روحمونو شادكردي.. خداييش انرژي مثبت توش موج ميزد...
متاسفم برات تابناک. تا حالا چیزی در مورد سازهای ابداعی استاد شجریان، کلهر، علیزاده، گفته اید؟؟؟؟؟ جای تاسف داره
تابی جون دل خجسته ای داریا
چنند سال پیش یکی از دوستای من یه فیلم از کنسرت شجریان با علیزاده نشون داد
پرسید این سازه مه شبیه گیتاره اسمش چیه
مردم ما فرق سنتور با کمونچه را هنوز نمی دونن
ممنون جناب خرمدل...یعنی عالی!!! سبک کارتون...تعهد و خلاقیت و ابتکار و نوآوری و تلاش در گزارش هاتون موج می زنه :)
موفق باشید
واقعا دستت درد نکنه روز ما رو ساختی
وری گود رضایی
دستت درد نکنه تابناک
اول صبحی روحمون رو شاد کردی
ایول تابناک...عالی بود
عالي بود.ممنون تابناك عزيز
سازhang drum ساز جدیدی نیست
بیسار بسیار قدیمیه میشه گفت جزو اولین ساز هاست طرح اولیه ی این ساز سپر رزم بوده. البته این ساز سال های سال گم شده بوده که توسط ۲ برادر تقشه هاش پیدا میشه و دوباره میسازنش
قیمتش هم ۵۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰ پونده
جالبه که بدونید این ساز با تلمبه کوک میشه.
با تشکر
بیشتر از 10 بار دیدم وگوش کردم - فوق العاده ست
من سال ۲۰۰۶ این ساز رو تو آلمان دیدم، کسی کنار خیابون مینواخت، نزدیک به نیم ساعت ایستاده بودم، نوای محسور کننده ای داره.
مسحور
لطفا ساز هاي جديد ايراني که استاد شجريان مدت هاست که آنها را طراحي ، ساخته و در برخي اجراها مورد استفاده قرار دادند.
لطفا سیاه نمائی نکنید ما در همه عرصه ها پیشتاز هستیم!
نکته جالب دیگه این سازی هست که تو کلیپ طرف استفاده میکنه (دو قطعه چوب با طناب به هم متصل شدند و با حرکت و به هم خوردن این دو قطعه چوب ایجاد صدا میکنه.) متاسفانه اسم سازش رو نمیدونم، فقط اینو میدونم چندین بار دیدم دست فروش ها این رو به عنوان اسباب بازی میفروشن... ای کاش فرهنگ سازی بشه..
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.