نگاه شما: جذب بورسیه یا تأمین حقوق کارکنان؟

چند سالی است که «وزارت علوم، تحقیقات و فنآوری» به منظور برپایی عدالت در استخدام و جذب بورسیه برای تأمین اعضای هیأت علمی مستعد جهت دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی کشور، اقدام به ایجاد «سامانه جذب اعضای هیأت علمی» نموده است. کلیه دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی زیر مجموعه این وزارتخانه، موظف شده‌اند، در‌خواست‌های خود برای تأمین و اصلاح هرم هیأت علمی خود را تنها به سامانه مذکور فرستاده و داوطلبان محترم (بورسیه، طرح سربازی، استخدام) هم با ‌نام‌نویسی در سامانه مذکور و آپلود مدارک مثبته از فعالیت‌های علمی و مدارک تحصیلی خود، پس از پرداخت مبلغی نزدیک هجده هزار تومان، اقدام به انتخاب اولویت‌های خود کنند.

همچنین داوطلبان از طریق همین سامانه، در پایان هر مرحله «فراخوان جذب» می‌توانند وضعیت دعوت به مصاحبه و یا پذیرش نهایی خود (با اطلاع رسانی ناقص در سامانه) را ببینند. در زمینه موارد مذکور مطالبی هست که به شرح زیر به اطلاع می‌رسد:
 
۱ ـ بیشتر دانشگاه‌های کوچک و گاه‌ تازه تاسیس و غالب مؤسسات غیر دولتی، که از طریق سامانه جذب، جهت «بورسیه دانشجویان دکتری» درخواست ارائه نموده بودند، به علت «کمبود بودجه» و «به صرفه بودن تأمین مدرس دانشگاهی به صورت حق التدریس»، هنوز نسبت به دعوت داوطلبان به مصاحبه و یا اعلام «عدم نیاز» به این داوطلبان ننموده که برخی از این داوطلبان در فراخوان‌های پیشین (شهریور ۹۰، بهمن ۹۰) اقدام نموده‌اند ولی هنوز پاسخی دریافت نکرده‌اند. (برای نمونه: دانشکده فنی گلپایگان، دانشگاه صنعتی قم، شهرکرد، صنعتی اراک و...).
 
۲ ـ بیشتر دانشگاه‌های بزرگ و واقع در مراکز استان‌ها (مثل دانشگاه اصفهان، تهران، صنعتی اصفهان و...) هم به رغم اینکه از طریق سامانه جذب، برای «بورسیه» اقدام به فراخوان نموده‌اند، ولی در هنگام ارزیابی داوطلبان جهت دعوت به مصاحبه، به دلایل واهی مانند «دانشجوی سال آخر نبودن» از بررسی پرونده خودداری و داوطلب را «رد» می‌کنند. همان گونه که می‌دانید، هدف از «بورسیه کردن» تأمین هزینه زندگی و تحصیل دانشجویان مستعد در طول تحصیل است تا او با فراغ بال به تحصیل و پژوهش بپردازد (به ویژه در آغاز دوره پژوهشی مقطع دکترا) و غالباً «دانشجوی سال آخر»، دیگر دنبال «بورس» نیست و می‌خواهد «استخدام» شود؛ بنابراین، بهتر است سهمیه «بورسیه» از فراخوان این گونه دانشگاه‌ها حذف شود.
 
۳ ـ از فراخوان گذشته (شهریور ۹۱)، از طریق مرکز جذب (از طریق «توضیحات» ارائه شده در مورد اولویت‌های ارائه شده از سوی دانشگاه‌ها)، برای دانشجویان «استعداد درخشان و اعضای بنیاد نخبگان»، تسهیلاتی جهت «جذب در دانشگاه‌ها» در نظر گرفته شد که از آن جمله می‌توان به «بررسی پرونده داوطلب در حالی که امتحان جامع را نگذرانده است» و «افزایش تعداد اولویت‌هایی که داوطلب می‌تواند انتخاب کند» نام برد، ولی متاسفانه بیشتر دانشگاه‌های بزرگ با وجود تسهیلات قول داده شده به داوطلبان نخبه (که دارای شرایط مربوطه بوده و پرونده آن‌ها به تأیید وزارت علوم رسیده و در پروفایل آن‌ها اعمال شده بود)، پرونده این گونه داوطلبان رابه دلایلی واهی مشابه سایر داوطلبان (مثل عدم گذراندن امتحان جامع و یا دانشجوی سال آخر نبودن) بررسی ننموده و «رد» کرده‌اند که به نوعی با «اطلاعیه‌ای» از سوی «مرکز جذب» به آن اذعان شده است.
 
۴ ـ برخی دانشگاه‌های نه چندان مطرح (مثل دانشگاه کاشان و...) هم بر خلاف قوانین حاکم بر استخدام اعضای هیأت علمی، داوطلبان گزینه‌های ارائه شده از سوی خود (بورس، طرح سربازی، استخدام) را به داوطلبانی که «هر سه مقطع تحصیلی را در دانشگاه دولتی گذرانده‌اند» محدود و اختصاص داده‌اند (در فراخوان‌های شهریور و بهمن ۹۱) که کاملاً بر خلاف قوانین جاری در کشور که مدارک فارغ التحصیلان مؤسسات غیر دولتی زیرمجموعه وزارت علوم، دانشگاه‌های پیام نور، علمی کاربردی و دانشگاه آزاد اسلامی کاملاً معتبر است (زیرمجموعه وزارت (یعنی دانشگاه‌ها)، به مدارکی که از سوی دستگاه بالا‌تر (وزارت علوم) مورد تأیید است، اهمیت نداده و قبول ندارد).
 
۵ ـ با توجه به شرایط نامبرده، در هر دوره فراخوان، مرکز جذب و دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی، با کسب درآمد از هزینه پرداختی از سوی داوطلبان (حدود هجده هزار تومان) که غالباً دانشجو بوده و منبع درآمدی ندارند، با دلایل واهی و خلاف قانون، حقوق داوطلبان را ضایع کرده و پول‌ها را به نفع خود ذخیره می‌کنند (در کمبود بودجه دانشگاه‌ها، این روش هم منبع درآمدی است که حق الناس است) و پاسخگو نیز نیستند (تاکنون دو بار از طریق رایانامه با مرکز جذب مکاتبه شده و حتی تلفنی و حضوری با برخی دانشگاه‌ها صحبت شده است).