نفس جنگل‌های کشور به شماره افتاد

آمارها نشان می‌دهد روند تخریب جنگل‌های ایران طی 50 سال اخیر به اندازه‌ای بالا بوده که سطح آنها از 3.9 میلیون هکتار به 1.8 میلیون هکتار رسیده است و علی‌رغم این که ایران جزو کشورهایی با پوشش کم جنگلی محسوب می‌شود هر ساله میزان بیشتری از سطح جنگلهای کشور به بیابان تبدیل می‌شود.

به گزارش ایسنا، چند سالی است که نفس‌ جنگل‌های کشور به دلیل بهره‌برداری‌های اقتصادی، تغییرات اقلیمی، چرای دام، حریق، اجرای پروژه‌های عمرانی، خشکسالی، شیوع آفات و تغییر کاربری به شماره افتاده؛ به گونه‌ای که سازمان حفاظت محیط زیست را بر آن داشت تا طرح تنفس 10 ساله‌ای را برای زنده نگه داشتن جنگلهای کشور به مجلس ارائه کند. طرحی که به عقیده عده‌ای نه تنها باعث احیای جنگلها نمی‌شود بلکه آنها را در یک قدمی مرگ قرار می‌دهد.

قائم مقام سازمان حفاظت محیط زیست در این رابطه می‌گوید: برای جبران بهره‌برداری از جنگل‌ها و تخریب ‌آنها طی پنج دهه گذشته، تنفس 10 ساله جنگل‌ها امری ضروری و اجتناب ناپذیر است؛ زیرا اجرای این طرح خساراتی را که به دلیل بهره برداری‌های صنعتی در جنگلها به وجود آمده جبران می‌کند.

وی با بیان اینکه ظرفیت این میزان بهره برداری از توان جنگل‌های کشور خارج است، می‌گوید: بروز سیل‌های متعدد مانند سیل گلستان، مازندران، کلاله، نکا، بهشهر و ماسوله نشان می‌دهد تا کنون بهره برداری از جنگلها بیش از توان اکولوژیک آنها بوده است.

اما برخی دیگر از کارشناسان طرح تنفس جنگل‌ها را عاملی برای تشدید روند تخریب جنگل‌ها دانسته و معتقدند، اجرای آن، نه تنها باعث عدم توجه به جنگل‌ها می‌شود بلکه زمینه را برای گسترش فعالیت سودجویان و قاچاقچیان چوب نیز فراهم می‌کند.

اکنون سازمان جنگلها که متولی امور مربوط به جنگلهاست در موضع مخالف این طرح قرار گرفته و رییس شورای عالی جنگل سازمان جنگلها می‌گوید: در کل با اجرای طرح تنفس جنگل مخالفیم، زیرا پس از چند سال برای تغییر باید نقطه شروع از نو شکل بگیرد.

وی همچنین معتقد است: در جنگل‌های شمال کشور درختی بدون ضابطه قطع نمی‌شود و قطع درختان بنا به تشخیص کارشناسان دو تا سه درصد و با توجه به شرایط صورت می‌گیرد.

میر کل امور جنگلی سازمان جنگلها نیز با تأکید بر اینکه چیزی به عنوان برداشت چوب در جنگل‌های شمال نداریم افزود: وقتی درختی به سن پیری و دیر زیستی می‌رسد، خود به خود پوسیده شده و می‌افتد که به همین منظور با هدف کمک به زادآوری جنگل درختانی را که به قطر و تنه تاج زیادی رسیده و دیگر قدرت زادآوری ندارند را برداشت می کنیم.

وی ادامه می‌دهد: زیرا این درختان سودی برای جنگل نداشته و با سایه‌ای که ایجاد می‌کنند قدرت زادآوری جنگل را کاهش می‌دهند؛ علاوه بر آن نیز ممکن است با تولید آفات و امراض بهداشت جنگل را به خطر بیندازند.

به گفته وی، طی 10 سال گذشته برداشت چوب از جنگل‌های شمال از دو میلیون متر مکعب به 700 هزار متر کاهش یافته است و نیاز‌های چوبی کشور از طریق زراعت چوب و واردات آن تولید می‌شود.

این در حالیست که چندی پیش رییس سازمان حفاظت محیط زیست از بهره‌برداری صنعتی از 800 هزار هکتار جنگلهای هیرکانی به صورت سالانه خبر داده و گفته بود: با وجود آنکه طی چند دهه اخیر 2.5 میلیون هکتار جنگل دست کاشت داشته‌ایم با توجه به مساحت 165 هکتاری ایران هنوز جنگل‌ها درصد کمی از اراضی کشور را تشکیل می‌دهند.

وی در خصوص اهمیت اجرای طرح تنفس جنگل‌ها با اشاره به آسیب‌هایی که با تخریب جنگلها به 1300 گونه جانوری می‌رسد می‌گوید: جنگل محلی برای ذخیره کربن است و از آنجا که ما در توسعه اقتصادی با مشکل ایجاد کربن مواجه‌ایم، جنگل‌ها می‌توانند این مشکل را حل کنند.

با وجود آنکه ارائه طرح تنفس جنگل‌ها چند ماه گذشته توسط مجلس مصوب نشد بار دیگر دردستور کار مجلس قرار گرفت. طرحی که به درستی مشخص نیست به احیا و حفظ جنگل‌ها منجر می‌شود یا جان آنها را می‌گیرد.

اما آنچه که به خوبی مشخص است اگر روند تخریب جنگلها با همین آهنگ ادامه یابد به هیچ وجه بعید نیست که نسل‌های آینده جنگل‌ را با مشاهده عکس‌ کتاب‌هایی درسی یا خواندن خاطرات گذشتگانشان بشناسند!