عزیزم! تو هم اسکاری هستی

کمیته انتخاب فیلم ایرانی برای معرفی به آکادمی علوم و هنرهای سینمایی در حالی دوازده فیلم را به نشانه تکثر سلایق حاضر در این کمیته معرفی کرد که شواهد نشان می‌دهد این لیست حکم کشیدن دستی پدرانه بر سر برخی از فیلم سازان را دارد، چرا که واقعیت آن است که برخی از این آثار در ایران نیز نتوانستند موفق ظاهر شوند، چه رسد به آنکه مورد توجه جشنواره‌ها و جوایز خارجی قرار گیرند.

به گزارش «تابناک»، تب انتخاب نماینده ایران برای اسکار 2012 بالا گرفته و حتی چهره هایی چون پرویز شهبازی که عنوان می کنند برای معرفی فیلم شان به عنوان نماینده ایران به آکادمی دست و پا نمی زنند، از اینکه فیلم شان را اکران محدود کنند تا حداقل شرایط حضور در میان گزینه‌ها را به دست آورد، ابایی ندارند و به واقع رقابت به شدیدترین نقطه ممکن رسیده است. تلفن‌ها به کار افتاده و رایزنی‌ها و توجیه‌ها افزایش یافته تا کار برای هیات داوران چندان آسان نباشد.

در چنین شرایطی لازم است برای آنکه نظر برخی تامین شود، لیستی از سوی فارابی منتشر شود که برخی فیلم‌ها را حداقل در تراز معرفی برای جایزه اسکار قرار دهد. لیستی که بنابر اعلام امیر اسفندیاری به عنوان سخنگوی کمیته انتخاب، در جریان جلسات اولیه پس از مرور قوانین و مقررات، بحث در خصوص رویکردهای ممکن برای انتخاب فیلم، بررسی فهرست رسمی 53 فیلم به نمایش درآمده در ایران در یک سال گذشته و ارزیابی وضعیت بین المللی عناوین، به عنوان خروجی اولیه مشخص شده است.

«برف روی کاج ها» ساخته پیمان معادی، «بی‌خود و بی‌جهت» ساخته عبدالرضا کاهانی، «پذیرایی ساده» ساخته مانی حقیقی، «پله آخر» ساخته علی مصفا، «حوض نقاشی» ساخته مازیار میری، «دربند» ساخته پرویز شهبازی، «دهلیز» ساخته بهروز شعیبی، «قاعده تصادف» ساخته بهنام بهزادی، «کلاس هنرپیشگی» ساخته علیرضا داودنژاد، «گذشته» ساخته اصغر فرهادی، «گناهکاران» ساخته فرامرز قریبیان و «هیس... دخترها فریاد نمی زنند» ساخته پوران درخشنده دوازده فیلمی هستند که در این فهرست آمده‌اند و عنوان شده این فهرست کوتاه بوده است!

هرچند این کمیته که با حضور فاطمه معتمد آریا (بازیگر)، مسعود کیمیایی (کارگردان)، بهروز افخمی (کارگردان)، کمال تبریزی (کارگردان)، حسن حسندوست (تدوین گر)، مسعود رایگان (بازیگر)، علیرضا زرین دست (فیلمبردار)، حسین معززی نیا (روزنامه نگار و منتقد) و امیر اسفندیاری (نماینده فارابی)، از ترکیب معقولی نسبت به ادوار پیشین برخوردار است و می‌توان منتظر خروجی نهایی قابل هضمی از آن به عنوان نماینده ایران برای رقابت با دیگر آثار بود اما حداقل این لیست اولیه چندان با منطق سازگاری ندارد.

واقعیت آن است که برخی از فیلم‌های این لیست را حتی مخاطب ایرانی نیز نمی‌پذیرد و حتی برخی از آنها نظیر «کلاس هنرپیشگی» (با احترام به تلاش کارگردانش) کارکردی خانوادگی دارد، برخی دیگر از این فیلم‌ها نظیر «گناهکاران» ساخته فرامرز قریبیان (باز هم با احترام به تلاش کارگردانش) کپی از برش‌های بسیاری از فیلم‌های خارجی (در سناریو، دکوپاژ و فیلمبرداری و تدوین) است و سام قریبیان نیز این موضوع را به نوعی تایید کرده که ما به تعداد بالایی از فیلم‌های سینمایی جهان در این فیلم ادای احترام کرده‌ایم!

برخی دیگر از این فیلم‌ها نیز که در مسیر جشنواره‌ها قرار گرفتند، نتوانستند توفیق چندانی به دست آورند و حتی یک سانس اکران خارجی نیز نداشته‌اند، چه رسد به آنکه پخش بین المللی داشته باشند و یا چند منتقد مطرح حتی اسم آنها را شنیده باشند (نقد مثبت بین المللی پیش کش) و از این حیث مشخص است که این گزینه‌ها تا حدود زیادی انتزاعی است و در راستای تلطیف قلوب منتشر شده که البته این نیت مثبت، می‌تواند تبعات منفی از جمله جنگ پیدا و پنهان برخی از این سینماگران را بر سر انتخاب فیلم‌شان نیز در پی داشته باشد!

به تعبیر ساده تر چنین تصور می‌شود که برخی از این گزینه‌ها صرفاً برای اینکه به ایشان گفته شود: «عزیزم! تو هم اسکاری هستی» در لیست قرار داده شده‌اند تا کام ایشان نیز بدین ترتیب شیرین شود. از این منظر از هم اکنون می‌توان بر روی بسیاری از این فیلم‌ها به راحتی خط کشید و لیست را کوچک تر و کوچک تر ساخت. حال باید دید در روزهای آتی، شاهد اتفاقاتی نظیر آنچه میان افخمی و مانی حقیقی درگرفته و «تابناک» به طور جداگانه به آن خواهد پرداخت، خواهیم بود یا در پروسه‌ای مسالمت آمیز، نماینده ایران برای اسکار 2014 انتخاب خواهد شد؟