درد دل‌ و مطالبات یک آتش‌نشان

در آستانه هفتم مهرماه و هفته آتش‌نشان معاون پیشگیری سابق سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهرداری تهران به بیان دغدغه‌ها و مطالبات آتش‌نشانان کشور پرداخته و پیشنهاداتی برای ارتقای وضعیت زندگی آتش‌نشانان و سطح ایمنی کشور ارائه کرد.

به گزارش ایسنا، مهندس داود براتی با اشاره به نام‌گذاری هفتم مهرماه به نام روز «آتش‌نشان» در تقویم ملی، گفت: این روز به پاس شهدای آتش‌نشانی در زمان جنگ تحمیلی، به نام روز ایمنی و آتش‌نشانی نامگذاری شده و بهانه‌ای است برای گرامیداشت انسان‌هائی که از جان و آسایش خود، برای نجات جان انسان‌ها در سخت‌ترین شرایط و محیط کاری، می‌گذرند.

وی درباره حوادث و مخاطراتی که همواره آتش‌نشانان را تهدید می‌کند گفت: آتش‌نشانان در صحنه‌های متنوع و گوناگون حریق و حوادث در معرض بسیاری از مخاطرات و آلودگی‌های محیطی قرار دارند و در حالی‌ که اغلب افراد درگیر حادثه یا پیرامون آن چاره‌ای جز فرار از مهلکه ندارند، نیروهای آتش‌نشان خود را به آتش و سایر فاکتورهای پر مخاطره از قبیل ریسک انفجار، آلودگی موادشیمیائی خطرناک، احتمال سقوط،، ریسک سوختن و .... می‌زنند تا به اهداف نجات جان انسان‌ها و کاهش آثار خسارات مالی نائل شوند.

داود براتی

این کارشناس حوزه ایمنی ادامه‌ داد: نگاهی به تعداد مصدومان، جانبازان، شهدای آتش‌نشانی، وضعیت جسمانی و امید به زندگی در این حرفه در سراسر کشور، نشان می‌دهد که آتش‌نشانان تمامی فاکتورها و عوامل زیان‌آور شغلی را در لحظه لحظه‌های خدمت‌رسانی و حین امدادرسانی و نجات جان انسان‌ها در کنار خود دارند.

براتی با اشاره به سابقه 33 ساله خود در آتش‌نشانی گفت: در این مدت به دلیل حضور مستمر و طولانی در عرصه‌های مختلف ایمنی و آتش‌نشانی از زوایای مختلف درون و برون جامعه آتش‌نشانی نظیر عملیات و امدادرسانی، تدوین ضوابط و مقررات طرح‌ها و لوایح، آموزش‌ها و تخصص‌ها، نظارت بر ایمنی ساخنمان‌ها، بلایای طبیعی و مدیریت بحران و ... ابهامات و سئوالاتی را در ذهن دارم که امیدوارم با طرح آن ضمن دریافت پاسخ مناسب از مسئولان موجب چرخش و حرکت سریع‌تر و روان‌تر چرخ سنگین و زنگ زده ایمنی نیز باشم.

وی با بیان اینکه آیا نگاه‌ها به ایمنی با لحاظ نقش موثر و حساس آتش‌نشان و آتش‌نشانی، با درک مناسب و باور داشتن اهمیت آن،جامع و کامل است؟، گفت: شواهد و واقعیت‌های موجود، همچون آئینه‌ای، واقعیت باور داشتن ایمنی و آتش‌نشانی را به ویژه در منظر حلقه‌ها و عناصر مرتبط مسئول و متولی در حوزه ایمنی، نشان می‌دهد.

به گفته معاون پیشگیری سابق سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری تهران، آتش‌نشانان و آتش‌نشانی‌ها در نبود یک سازمان ملی ایمنی و آتش‌نشانی کشوری، دارای کاستی‌ها و نواقص عدیده‌ای هستند و این در حالیست که کشور پهناور ایران دارای ریسک حداقل 31 مورد از 40 حادثه و بلایای طبیعی است.

وی اضافه‌کرد: در حالی که با سازماندهی و هماهنگ‌کردن آتش‌نشانی‌ها، درقالب یک سازمان کشوری، ضمن کاهش هزینه‌ها، با بهره‌گیری از امکانات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری با وحدت رویه، ضابطه‌مندی، افزایش دانش و تخصص آتش‌نشانان، توزیع منطقی امکانات، می‌توان سیستم مدیریت حوادث و بلایا را بهبود مستمر بخشید.

براتی با بیان اینکه آیا رویکرد دست‌اندرکاران و حلقه‌های مرتبط در زمینه زیر ساخت ارتقای ایمنی در صنایع مختلف، از منظر توسعه و تکمیل استانداردها، قوانین و مقررات ایمنی، ناقص یا بدون باور داشتن به اهمیت آن است، گفت: مقایسه شرایط نرم‌افزاری از جنس قوانین و مقررات و استانداردها، با شرایط مشابه در سایر کشورها، بیانگر سطح نازل کمی و کیفی در این زمینه است و از طرفی استانداردها و قوانین ناقص موجود هم رعایت نشده یا مورد کنترل و راهبرد لازم نیست.

معاون پیشگیری سابق سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری تهران با اشاره به تعریف نشدن شغل آتش‌نشان در بین قوانین و مقررات، تصریح‌کرد: پشتیبانی لازم از ابن حرفه بر اساس قوانین شغل‌های پر مخاطره به‌عمل نمی‌آید و اصولا مسئولان ذی‌ربط دولتی، که متولی مشاغل پر ریسک و پر خطرهستند آتش‌نشانان را به رسمیت نشناخته و خود را ملزم به ارائه خدمات به این قشر ایثارگر و تلاشگر نمی‌داند.

این کارشناس حوزه ایمنی افزود: آتش‌نشانی طرح‌ها و لوایحی که سازمان آتش‌نشانی تهران برای اصلاح و تقویت فعالیت‌های آتش‌نشانی ارائه کرده که در این رابطه افتخار آن را دارم که در سالیان گذشته در تهیه، تنظیم و ارائه آن نقش مستقیم داشتم اما به رغم تائید بسیاری از حلقه‌های مرتبط و مطالعات جامع در فرایند تدوین آن، هنوز در بروکراسی بررسی و تائید مراجع ذی‌صلاح قرار داشته یا مردود شده است.

وی وضعیت ساختاری، خود روها و سایر تجهیزات موجود در آتش‌نشانی‌ها به ویژه در شهرستان‌ها را مغایر با شرایط استاندارد و به روز دانست و گفت: از طرفی منابع انسانی آتش‌نشانی در بسیاری از آتش‌نشانی‌ها در شرایط مناسب کیفی و کمی نیست.

به گفته معاون پیشگیری سابق سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری تهران ضرایب ناایمنی و ریسک‌ها در اماکن و صنایع مختلف همواره رو به افزایش یا در شرایط متعارض با اهداف کنترل، مدیریت ریسک‌ها و مخاطرات است و در این رابطه می‌توان به حوادثی نظیر گازگرفتگی و مسمومیت تعداد قابل توجهی از شهروندان در نیمه دوم سال 86 بر اثر استنشاق گاز مونواکسیدکربن به علت وجود نواقص جدی در دود کش‌ها و وسایل گاز سوز و همچنین افزایش قابل توجه سوانح خودروهای سواری در سال‌های 84 و 85 که منجر به آتش‌سوزی و سوختن سرنشینان شد، اشاره کرد.

براتی با تاکید بر اینکه نگاه و رویکرد به فاکتورها و مولفات ایمنی، جدی و همه سو نگرنیست، به ایسنا گفت: آتش‌نشانان را هنوز به درستی نمی‌شناسیم و نقش ارزشمندشان را در ابعاد مختلف توسعه در نظر نمی‌گیریم در حالی که همچون یک رزمنده و با این فرق که در صحنه‌های متداوم و مستمر روزانه به نبرد با حریق و حوادث می‌پردازند بدرستی از جنبه‌های مختلف حمایت و پشتیبانیشان نمی‌کنیم.

معاون پیشگیری سابق سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری تهران خاطرنشان کرد: آتش‌نشانان در اولویت خواست‌ها و نیازهایشان، توجه و نگاه جدی و مسئولانه برای ارتقای سطح ایمنی در اماکن و صنایع مختلف را از سوی دست اندرکاران و متولیان ذی‌ربط، دارند و از کمبودها و بی‌مهری‌ها به خودشان گله نداشته و ندارند و همچنان در حداقل زمان خود را به کانون‌های حریق و حوادث، در سخت‌ترین شرایط محیطی و عملیاتی می‌رسانند و افتخار می‌کنند که خود را به خطر می‌زنند تا جان حتی حیوانی را نجات دهند.

وی ابراز امیدواری کرد روز هفتم مهرماه که روز ایمنی و آتش‌نشانی نامگذاری شده بدرستی مورد توجه قرار گرفته و هر کسی سهم و دانگ خود را در برنامه‌های حفاظت در برابر حوادث و بلایا تقبل کرده و نقش خود را ایفا کند چرا که در غیر این صورت آیندگان در مواجهه با حوادث وسیع و خدای نکرده بروز فاجعه در زمان وقوع بحران غفلت امروز را نخواهند بخشید.