بحران دریاچه ارومیه را سیاسی نکنید

نشانه‌ها و هشدارهایی که هم‌اکنون درباره منابع طبیعی و محیط زیست دریافت می‌کنیم، نگران‌کننده است. امروزه با کاهش سطح جنگل‌ها، افت کیفیت مراتع و فرسایش خاک مواجه هستیم که به شدت در حال گسترش است. موضوع آب به نقطه‌ای بحرانی رسیده و پیش‌بینی‌ها، نشان می‌دهد که از نظر منابع آبی تا بیست سال آینده، وضعیتی بهتر از حال حاضر نخواهیم داشت و با شرایطی دشوار‌تر از این هم روبه‌رو خواهیم شد؛ این‌ها نشانه‌هایی نگران‌کننده از نظر منابع طبیعی است.

به گزراش «تابناک»، از سوی دیگر با اثرات طبیعی زیست‌محیطی همچون ریزگرد‌ها مواجه هستیم؛ ریزگرد‌ها یکی از موضوعات بسیار مهمی است که استان‌های بسیاری را در بر می‌گیرد. ‌پیش از این، ریزگرد‌ها منبع خارجی داشتند؛ اما ‌شواهدی دیده شده ‌که منابعی در ‌کشور برای ایجاد ریزگرد‌ها به وجود آمده است.

اما در کنار این‌ موضوع، ‌‌خشک شدن تالاب‌ها را داریم که روند فزاینده‌ای می‌تواند به خود بگیرد. این‌ها نشان می‌دهد که از نظر منابع طبیعی و محیط زیست وضعیت مناسبی نداریم و حتما باید این روند ‌کنترل شود و ‌‌این راه‌ تغییر یابد تا دچار بحران‌های زیست محیطی نشویم.

از سوی دیگر، منابع آلاینده مسائلی ‌در کشور پدید آورده و به پیچیدگی مسائل زیست‌محیطی افزوده است؛ میزان بالای مصرف سوخت و کیفیت نامناسب آن و عوامل اینچنینی نقش‌ کارآمدی در این روند داشته است.

غلامرضا نوری در گفت‌وگو با تابناک در مورد عوامل ایجاد بحران‌های زیست محیطی جدای از عوامل محیطی و طبیعی که از جمله می‌توان به عوامل سیاسی و سوءمدیریت‌ها اشاره کرد گفت: موضوع، مسائل سیاسی نیست. باید گفت که در برنامه‌های توسعه کشور چه پیش از انقلاب و چه پس از آن این موضوعات مورد توجه نبوده و اگر دیده هم شده باشد، عملیاتی نشده است. از زمانی که مهار آب‌ها و استفاده از چاه‌های عمیق و موتورهای آب در منطقه رایج شد، این روند آغاز شده که اکنون شرایط به اینجا رسیده است؛ چه در دریاچه ارومیه و چه در سایر تالاب‌ها. به نوعی می‌توان گفت که دست بشر در کار بوده است. تغییرات اقلیمی تأثیرات خود را داشته اما نه به اندازه‌ای که بتواند بحرانی تا این اندازه پدید‌ آورد. توسعه شهر‌ها و مصرف بالای آب و فرهنگ مصرف نامناسب، توسعه صنعت و کشاورزی از عوامل مهمی بوده که سهم دریاچه‌ها و تالاب‌ها استفاده شود. در مورد دریاچه ارومیه می‌توان گفت که سهم بیشتر را مصرف «حق آبه» دریاچه برای مصارف کشاورزی داشته که باعث شده است آبی به دریاچه نرسد.

این عضو فراکسیون محیط زیست افزود: بایستی به دنبال بهره‌وری و استفاده بهینه از آب برویم، به ویژه در بخش کشاورزی. راندمان آبیاری ما در حالت خوشبینانه ۳۵ درصد است، در حالی که با اصلاحات آبیاری راندمان را می‌توان تا ۹۰ درصد بالا برد. اگر این راندمان را به بالای ۵۰ درصد برسانیم، بسیاری از مشکلات ما در بحث آب حل خواهد شد. هر چه در این زمینه سرمایه‌گذاری کنیم هم نمی‌توان گفت ‌این هزینه‌ها تنها برای بخش کشاورزی و آبیاری است. این هزینه مستقیم‌ مرتبط است با زندگی و سلامت جامعه و بهبود شرایط زیست محیطی؛ بنابراین، ‌این هزینه را باید ‌مشخص و قابل توجه و مؤثر همراه با برنامه ریزی داشته باشیم.

وی در پاسخ به این ‌که یکی از نمایندگان ارومیه‌ به عدم همکاری و هماهنگی مسئولان و نمایندگان منطقه برای حل مشکل دریاچه اشاره داشت، تا این اندازه که حتی یک جلسه هم برای این کار نتوانسته‌اند تشکیل دهند، گفت: برخی طرح‌هایی که برای نجات دریاچه ارومیه مطرح می‌شود، عملا در مسیر نجات دریاچه ارومیه نخواهند بود. این که به بهانه این مشکل به دنبال تأمین منابع کارهای دیگر باشیم، می‌توان این را سیاست بازی نامید؛ اما این که دلیل ایجاد این مشکل را سیاسی بدانیم، به اشتباه رفته‌ایم. بحث دریاچه ارومیه بحث منطقه‌ای نیست.

نوری افزود: این یک مشکل ملی است و حتی نمایندگان تمام نقاط کشور برای همکاری اعلام آمادگی کرده‌اند. منطقه‌ای دیدن موضوع و این که گفته شود دریاچه ارومیه مربوط به شمال غرب کشور است، نگاهی سیاسی است. مشکلاتی که در جای جای کشور هست، مربوط به تمام مردم و نمایندگان است و همه باید برای رفع مشکل تلاش کنیم. باید نگاهی ملی به موضوعات داشته باشیم. حتی برخی مشکلات بحثی فراملی است.

این نماینده در پایان تأکید کرد: نمایندگان مجلس قانون‌گذار هستند و تمام نمایندگان این آمادگی را دارند که قوانین لازم برای رفع مشکل تصویب کنند. کار را باید از قوه مجریه خواست. اما قوه مجریه چه برنامه‌ای دارد؟ خوشبختانه از اولین موضوعاتی که دولت یازدهم ‌پررنگ به آن پرداخت، بحث تالاب‌ها و مشکل آب و کشاورزی بود. دولت یازدهم موضوع را ‌جدی دنبال می‌کند؛ منتها سال‌های سال است که اتفاقاتی افتاده و بحرانی درست شده ‌و این گونه نیست که بحران تنها در یک نقطه کشور باشد. این که دولت یازدهم بخواهد مشکل را ظرف سه یا چهار سال جمع کند، شدنی نیست کما این که از دولت‌های قبلی نیز این انتظار را نداشتیم که یک شبه مشکل را حل کنند؛ اما تاکنون همت و اراده جدی برای حل مسأله دیده نشده و ما امیدواریم قدم‌هایی که دولت یازدهم برای رفع مشکل آب در کشور برداشته است، عملی شود. هر چند کار بسیار سنگین و هزینه‌بری است، باید کار‌شناسی ‌و بهترین راهکار‌ها برای رفع بحران در پیش گرفته شود.