مدیران ایرانی هوس کاخسازی خود را چگونه ارضا میکنند؟!
داستانی تاریخی میگوید که شیخ بهایی به شاه عباس توصیه میکند به جای هزار کاروانسرا، ۹۹۹ کاروانسرا بسازد. دلیل توصیه مشاور شاه صفوی به وی، هر چند شاید فقط داستانی پندآموز باشد، گویا هنوز بر رفتار مقامات ایرانی حاکم است!

گویند که روزی شاه عباس به مشاور خود شیخ بهایی گفت: میخواهم در سراسر ایران هزار کاروانسرا بسازم. نظر شما چیست؟ شیخ بهایی پاسخ داد: به نظر من، نهصد و نود و نه کاروانسرا بسازید. شاه عباس با تعجب گفت: اینکه فرقش فقط یکی است. شیخ بهایی پاسخ داد: بله ولی گفتن کلمه نهصد و نود و نه خیلی بیشتر طول میکشد تا گفتن هزار؛ بنابراین، اگر میخواهید کارتان بیشتر به چشم مردم بیاید، نهصد و نود و نه تا بسازید شاه عباس خندید و حرف شیخ را پذیرفت.
به گزارش «تابناک»، هرچند شاید این داستان واقعی نباشد، نشان میدهد که به چشم آمدن کارها از سالیانی بسیار قدیم، یکی از اهداف انجام پروژهها و برنامههای مقامات و مسئولان کشور بوده است.
نوشتن کتیبههای سنگی و ایجاد بناهای بزرگ از جمله راههایی است که شاهان قدیم برای باقی گذاشتن نام خود در تاریخ از آن استفاده کردهاند. در کنار این، ساختن کاخهای پرشکوه ابزاری بوده که شاهان برای نشان دادن جلال و جبروت خود به دوست و دشمن داخلی و خارجی استفاده کردهاند.
با جدیتر شدن حقوق مردم در مقابل حاکمان و ضرورت پاسخ گفتن آنها به مردم خود در قبال اقدامات و کارکردشان، شانس حاکمان برای کاخ ساختن برای نشان دادن قدرت و ثروت خود به مردم کاهش یافته است، ولی میل به خودنمایی همچنان در بعضی مقامات مانده است. ساخت بناهای بزرگ و انجام پروژههای پرطمطراق نیز ابزار باقی نهادن نام خود در تاریخ شده است.
چنین مشکلی نه تنها ممکن است در ایران پیش بیاید، بلکه بسیاری از کشورهای کمتر توسعه یافته برای نشان دادن پیشرفت ویترینی خود، اقدام به ساخت بناهای بزرگ کردهاند. پروژههایی از این دست که نامهایی چون بزرگترین و یا بلندترین و یا درازترین را با خود یدک میکشند، گاه چنان به درازا کشیدهاند که خود نشانهای از ناکارآمدی مجریان آنها شدهاند. اگر نمونههای داخلی چنین پروژههایی به فراموشی سپرده شود، میتوان به یک هتل ۳۳۰متری در کشوری مانند کره شمالی اشاره کرد که کار آن از بیست و پنج سال پیش بدین سوی همچنان ادامه دارد.
اینکه ساخت چنین هتلی چه کمکی به اقتصاد کره شمالی میکند، مسألهای جداگانه است ولی خسارات و هزینههای آن برای مردم گرسنه کره شمالی قابل چشمپوشی نیست.
سد سازی در ایران نیز در دورهای به خارج از اندازه منطقی خود کشیده شد؛ برای نمونه، سدسازیها نه تنها به خشک شدن تدریجی دریاچه ارومیه کمک زیادی کرد، بلکه کار را به جایی رساند که وزیر فعلی نیرو صریحا اعلام کند که «منابع آب کشور به مرحله بحران رسیده و میزان ظرفیت ذخیره سازی سدهای کشور، ۱.۵ برابر موجودی آب رودخانههای کشور است».
انواع و اقسام طرحهای مسکن که در بیشتر دولتها مطرح و نسبت هزینه به فایده آنها بعد از چند سال کمرشکن شده، طرح بنگاههای زودبازده که بنا بود بیکاری را به نحو جدی کاهش دهد و تمایل به انجام یکباره هدفمندی یارانهها نمونههای دیگری از علاقه مدیران ایرانی به انجام کارهای عظیم و تاریخی است.
پس از اینکه شهرداری تهران، ساخت بزرگراه طبقاتی صدر را با هزینهای سنگین و البته در زمانی معقول به پایان رساند، تب ساخت راههای دو طبقه به عنوان روش جدید جایگزین تمایل مدیران به ساخت کاخهای با شکوه مطرح شد. یکی از مقامات استان البرز، طرح دو طبقه کردن اتوبان کرج ـ تهران با هزینه ده هزار میلیاردی را در شرایطی مطرح کرد که انجام احتمالی آن جز تراکم و تمرکز بیشتر جمعیت در تهران و کرج نتیجه دیگری نخواهد داشت. چنین آرزوهایی در حالی مطرح میشوند که کمتر ماهی است که واگنهای مسیرهای قدیمی راه آهن کشور از خط خارج نشوند.
اگر قرار است، کشور توسعهای متوازن و کمهزینهتر داشته باشد، شاید لازم باشد راهی برای مهار این هوسهای بزرگ مدیران جستجو شود.
به گزارش «تابناک»، هرچند شاید این داستان واقعی نباشد، نشان میدهد که به چشم آمدن کارها از سالیانی بسیار قدیم، یکی از اهداف انجام پروژهها و برنامههای مقامات و مسئولان کشور بوده است.
نوشتن کتیبههای سنگی و ایجاد بناهای بزرگ از جمله راههایی است که شاهان قدیم برای باقی گذاشتن نام خود در تاریخ از آن استفاده کردهاند. در کنار این، ساختن کاخهای پرشکوه ابزاری بوده که شاهان برای نشان دادن جلال و جبروت خود به دوست و دشمن داخلی و خارجی استفاده کردهاند.
با جدیتر شدن حقوق مردم در مقابل حاکمان و ضرورت پاسخ گفتن آنها به مردم خود در قبال اقدامات و کارکردشان، شانس حاکمان برای کاخ ساختن برای نشان دادن قدرت و ثروت خود به مردم کاهش یافته است، ولی میل به خودنمایی همچنان در بعضی مقامات مانده است. ساخت بناهای بزرگ و انجام پروژههای پرطمطراق نیز ابزار باقی نهادن نام خود در تاریخ شده است.
چنین مشکلی نه تنها ممکن است در ایران پیش بیاید، بلکه بسیاری از کشورهای کمتر توسعه یافته برای نشان دادن پیشرفت ویترینی خود، اقدام به ساخت بناهای بزرگ کردهاند. پروژههایی از این دست که نامهایی چون بزرگترین و یا بلندترین و یا درازترین را با خود یدک میکشند، گاه چنان به درازا کشیدهاند که خود نشانهای از ناکارآمدی مجریان آنها شدهاند. اگر نمونههای داخلی چنین پروژههایی به فراموشی سپرده شود، میتوان به یک هتل ۳۳۰متری در کشوری مانند کره شمالی اشاره کرد که کار آن از بیست و پنج سال پیش بدین سوی همچنان ادامه دارد.
اینکه ساخت چنین هتلی چه کمکی به اقتصاد کره شمالی میکند، مسألهای جداگانه است ولی خسارات و هزینههای آن برای مردم گرسنه کره شمالی قابل چشمپوشی نیست.
سد سازی در ایران نیز در دورهای به خارج از اندازه منطقی خود کشیده شد؛ برای نمونه، سدسازیها نه تنها به خشک شدن تدریجی دریاچه ارومیه کمک زیادی کرد، بلکه کار را به جایی رساند که وزیر فعلی نیرو صریحا اعلام کند که «منابع آب کشور به مرحله بحران رسیده و میزان ظرفیت ذخیره سازی سدهای کشور، ۱.۵ برابر موجودی آب رودخانههای کشور است».
انواع و اقسام طرحهای مسکن که در بیشتر دولتها مطرح و نسبت هزینه به فایده آنها بعد از چند سال کمرشکن شده، طرح بنگاههای زودبازده که بنا بود بیکاری را به نحو جدی کاهش دهد و تمایل به انجام یکباره هدفمندی یارانهها نمونههای دیگری از علاقه مدیران ایرانی به انجام کارهای عظیم و تاریخی است.
پس از اینکه شهرداری تهران، ساخت بزرگراه طبقاتی صدر را با هزینهای سنگین و البته در زمانی معقول به پایان رساند، تب ساخت راههای دو طبقه به عنوان روش جدید جایگزین تمایل مدیران به ساخت کاخهای با شکوه مطرح شد. یکی از مقامات استان البرز، طرح دو طبقه کردن اتوبان کرج ـ تهران با هزینه ده هزار میلیاردی را در شرایطی مطرح کرد که انجام احتمالی آن جز تراکم و تمرکز بیشتر جمعیت در تهران و کرج نتیجه دیگری نخواهد داشت. چنین آرزوهایی در حالی مطرح میشوند که کمتر ماهی است که واگنهای مسیرهای قدیمی راه آهن کشور از خط خارج نشوند.
اگر قرار است، کشور توسعهای متوازن و کمهزینهتر داشته باشد، شاید لازم باشد راهی برای مهار این هوسهای بزرگ مدیران جستجو شود.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
اگه بحث فرار آب باشه ما هم حق نداريم از افغانستان ايراد بگيريم كه چرا روي رودهايي كه به ايران مياد سد ميزنه و هامون رو خشك ميكنه.چون اون كشور كوهها و رودهاي زيادي داره وهمه اين آبها از كشورشون خارج ميشه
آقا جون متنت رو خوب بخون بیسوادی یا همینجوری نوشتی؟؟؟
فقط و فقط حمل و نقل ریلی مناسب است اغلب کشورهای دنیا چه در داخل شهرها و چه در خارج شهرهایشان از حمل و نقل ریلی ( قطار یا تراموا و بعضا مترو) استفاده می کنند. من نمیدانم چرا اینقدر اصرار به هدر رفتن منابع در راهسازی و بزرگراه سازی است!!!
راست ترین سخن .
اگر همين تعداد سد هم ساخته نمي شد اين مقدار آب هم ذخيره نمي شد و كشور دچار فاجعۀ بي آبي مي شد. البته چه خوب بود كه طرح هاي توسعه نيز در نقاط محروم كشور نيز به اجرا در مي آمد
آقا ی حرف حق من کاملا با شما موافقم...در آلمان شما برای رفتن از شهری به شهر دیگه شما اصلا نمیتونید با اتوبوس برید چون اتوبوسی در کار نیست! یعنی هست ولی برای مقاصد خیلی خاص! ولی در عوض همه ی شهر ها با خط قطارهای سریع السیر به هم وصل شده اند که ساعتی به طور متوسط 200 کیلومتر سرعت دارند و بسیار هم ایمن و ارزان هستند... همه هم با قطار اینور و اون و ر میرن و راضی هم هستند....
هی اتوبانها رو چند طبقه کنید و هی بزگراه و پل بسازید اگر فکر کردید با این هزینه های عظیم مشکل ترافیک حل میشه سخت در اشتباهید این طرحها فقط مردم را تشویق به استفاده از خودروی شخصی میکند به جای آن به فکر حمل و نقل عمومی باشید .
وجدانا خودت فهمیدی چی نوشتی؟
عاشق نظرتم
نکته ای را که فراموش کردم متذکر شوم این است که ای کاش یک آماری از مراجعین غیر تهرانی به مراکز درمانی پایتخت تهیه می شد تا می دیدیم که روزانه چند میلیون نفرشامل بیمار و همراه بیمار)فقط در ارتباط با خدمات درمانی وارد پایتخت می شوند و یا ای کاتش در سرشماری های ملّی دلیل مهاجرت مردم به پایتخت را می پرسیدند.در ضمن این سه نکته ای را هم که عرض کردم راه حل های بسیار ساده ای دارد که اگر کسی جویا شد بنده آماده ام که به تفصیل در مورد آن صحبت کنم.
آخ گفتي فرهاد جان . 8 تا شهر توپ مثل آمريكا داشته باشيم تهران اينجوري نمي تركيد . جاي ما هم تنگ نميشه
درود بر روان پاکت فرهاد جان!
گل گفتی!
درود امید جان!
جانا سخن از زبان ما گفتی!
دوستان عزیز!پیشنهاد دوطبقه کردن اتوبان کرج برای محدوده پل فردیس تا پل حصارکه و دلیلشم نبود جاده جایگزین و حریم راه برای ماشین های عبوری از کرج هستش.کسانی که تو کرج هستن میدونن مسیرهای داخل شهر بعضا از اتوبان رد میشه که باعث ترافیکه شدید و الودگی هوا میشه.مساله اتوبان تهران کرج نیست.
من خودم تهراني ساكن بوشهرم. (به خاطر شغلم). كاملا هم با حرفت راجع به محروميت اين استانها موافقم. اما مساله اينه كه ما چند تا شهر كه تقربيا (تاكيد مي كنم تقريبا) امكانات شبيه تهران داشته باشن تو ايران داريم: مثل اصفهان ، مشهد ، تبريز ، شيراز . اما مشكل اينجاست كه بعضي از مردم فكر مي كنن اگه برن تهران آدمهاي باكلاس و متشخصي مي شن. مشكل اصلي فقط اسم تهرانه!!! حتي با اين وخامت اوضاع ترافيك و آلودگي و ناامني و غيره كه اخيرا خيلي هم شديدتر شده ، هنوز خيليها سر و دست مي شكونن برن تهران. براي من كه واقعا عجيبه!!!
دوست گرامی
حرف شما کاملا صحیح است و بیشتر بحثها احساسی میباشد اما در مورد توسعه شهر باید اولویت با حمل و نقل عمومی باشد و فضای شهر به خودروهای شخصی اختصاص نیابد ایکاش پل صدر محل عبور قطار ریلی یا اتوبوس بود تا کسانی که از و سیله عمومی استفتده میکنند تشویق شده و در ثانی هیچ کجای دنیا تا این حد در هم تنیدگی فضای مسکونی با تجاری و اداری وجود ندارد اخرین نمونه ان مجوز احداث هتل و مرکز تجاری در قلب یک منطقه مسکونی و خیابانهایی که کشش اینبار را ندارند مطالبی که درک انها نیازی به مدرک دانشگاهی نا مرتبط هم ندارد چه برسد به مرتبط
خدایش این بنده خدا درست میگه ،البته نه فقط بیله سوار بلکه تمام شهرهای استان اردبیل بجز شهر اردبیل این چند ساله فقط پس رفت داشته اند.من نزدیک 30 سالمه ،یادم نمیاد از نظر شهری و امکاناتی این شهر ها رشدی داشته باشند .
سلام
بی جهت به شهرداری گیر ندید
این بیچاره ها با این همه پول و بودجه خودشون رو چه جوری باید نشون بدهند؟
اتوبان امام علی رو بی آر تی می زنن که کوچک بشود اونوقت اتوبان دوطبقه می سازند
دوست عزیز خب وقتی شما قراره تو کرج زندگی کنی و اجاره خونه ارزون تر از تهران بدی ولی میخوای تو تهران کار کنی و درآمد یه تهرانی رو داشته باشی، باید پیه تو ترافیک موندن رو هم به تنتون بمالید
حذف چراغ قرمزها به کاستن بار ترافیکی خیلی کمک میکند. به ویژه در مسیر تردد وسایل نقلیه عمومی. تنظیم دقیق ساعت حرکت هم برای برنامهریزی بهتر مسافران ضروری است. استفاده از وسایل نقلیه عمومی با این شرایط دیر و زود آمدن و لبریز از مسافر بودن تقریبا به مقدار زیادی از کارآمدی آنها کاسته است.
بعضی اوقات در ایستگاه بیش از یک ربع ساعت تا نیم ساعت باید منتظر اتوبوس بمانیم وقتی هم می آیند لبریز از مسافرانی هستند که در اثر ازدحام حوصلهاشان سر رفته است و از فرط خستگی کاملا نسبت به هم پرخاشگرند. دوستانی که گزارش تهیه میکنید چندباری در ساعات پرتردد از وسایل نقلیه عمومی استفاده کنید تا ببینید که چقدر مدیریت آنها دچار اشکال است. سر صبح هر روز باید شاهد شنیدن بدترین کلمات از طرف شهروندان محترم در اتوبوس باشیم که به دلیل عجله یا بی احترامی به دیگران مورد شماتت قرار میگیرند و انرژی کل روز آدم را میگیرند.
مسلما این طور پش برود باید تمام تهران را تبدیل به خیابانهای پهن و گسترده کنیم .
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.