8بازدید
۶۲
در نقد اوج‌گیری سانتیمانتالیسم وطنی پس از وداع «مارکز»؛
من چه چیزی از آن خواننده کم دارم؟!
شاید برای درک خطر این فضا، کافی باشد اشاره‌ای به درگذشت بهمن فرزانه، مترجم مطرح کشورمان ـ که اتفاقاً با ترجمه کتاب «صد سال تنهایی» میان فارسی زبانان به شهرت رسید و از شاخص‌ترین مترجمان تاریخ ایران است ـ اشاره کرد که وقتی درگذشت، با سکوت و بدرقه‌کنندگانی اندک رفت تا دریابیم مخاطبان فارسی زبانِ این ایامِ «گابو» احتمالاً نسخه انگلیسی یا اسپانیایی آثارش را خوانده‌اند!
به گزارش «تابناک»، یکی از رویدادهای مرسوم که آخرین بار پس از درگذشت گابریل خوزه گارسیا مارکز، نویسنده شهیر کلمبیایی شاهد تکرارش بودیم، شکل‌گیری موجی از واکنش‌ها در کشورمان است. طبیعتاً بخشی از این واکنش‌ها طبیعی و منطقی است؛ اما بخش وسیعی از این فضا ـ که اتفاقاً بخش اصلی این موج بلند را تشکیل می‌دهد ـ چندان نسبتی با مارکز ندارد، به ویژه آنکه بسیاری از واکنش‌ها از صمیمیت تاریخی اجزای این موج بزرگ با مرحوم داشت و احتمالاً برخی با خود گفته‌اند، من چه چیزی از آن خواننده که با «گابو» عکس گرفته، کم دارم؟!
این رویکرد هنگامی با نقد همراه می‌شود که به تیراژ بیشتر کتاب‌های مارکز در ایران با تأمل می‌نگریم و این عدد را کنار آمار چند دقیقه‌ای سرانه مطالعه هر ایرانی می‌گذاریم و حس میکنیم بخش گسترده‌ای از این فضای کاذب را می‌توان محصول آنچه در فرهنگ عامه به «جو» تعبیر می‌شود، تلقی کرد. احساس‌گرایی مفرط یا همان «سانتیمانتالیسم» که در یکی از تعاریف مرسومش به افراط در بروز هیجانات، به ویژه تحریک عواطف به منظور لذت بردن از آن و نیز ناتوانی در ارزیابی عقلانی احساسات ارزیابی می‌شود، تعریف علمی‌تری نسبت به این پدیده است.
شاید بتوان در تعبیر ساده‌تر، احساس‌گرایی مفرط یا گرفتار جو شدن را به حالتی اطلاق کرد که فرد هنگام قرار گرفتن تحت فشار رفتارهای محیطی برای همرنگ شدن با آنها، کارهایی میکند که در شرایط عادی امکان ندارد به انجامش تن دهد و یا دست‌کم گرایشی به انجامش ندارد؛ اما تحت تأثیر محیط حتی با اشتیاق به آن تن می‌دهد؛ اتفاقاتی که شاید در محیط بیرونی برای بچه‌های دبیرستانی با مسأله سیگار کشیدن دوستان و در معذورات قرار گرفتن برای کشیدن، قابل مقایسه باشد.
طبیعتاً این پدیده متعلق و منحصر به گروهی در کشورمان نیست و به قول یکی از تحلیلگران غیرایرانی، پدیده‌ای جهان وطنی است و زیستش را در هر گوشه از این کره خاکی می‌توان لمس کرد، ولی در کشورمان به کمک فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی، رشد چشمگیری داشته و این فضا به سمتی رفته که در روزهای اخیر، اگر کوچک ترین نقدی درباره آثار مارکز در فضای مجازی مطرح میشد، این موج آنچنان بر ناقد محترم می‌شورید که دیگر جرأت نکند برابر چهره مقبول روز این گروه، اسائه ادب کند و این خطری است که فرهنگ کشور را تهدید میکند!
تشییع جنازه غریبانه بهمن فرزانه مترجم کتاب «صد سال تنهایی»
اینکه گروهی مطالعات و شناخت حداقلی نسبت به پدیده‌های گوناگون به ویژه مباحث فرهنگی داشته باشند و تنها در هنگامه‌هایی چون درگذشت «گابو»، رنگ سیاه بر دروازه و دیوار فضای مجازی بیاویزند، کار عجیب، تلخ و خطرناکی است که شاید این روزها در قالبی طنز مورد نقد قرار بگیرد؛ اما در عمل می‌تواند حتی منجر به سوءاستفاده از این جریان شود که بخش وسیعی از ایشان را جوانان تشکیل می‌دهند؛ جوان‌هایی که حوصله خواندن آثار این کلمبیایی خوش قلم را نداشتند، ولی با سرچ در فضای مجازی به چند جمله قصار از نوشته‌هایش دست یافته‌اند و شناخت‌شان از او و بسیاری دیگر در حد همین تصویر فشرده است.
از این جریان که اتفاقاً در همه حوزه‌ها به موج‌سازی مشغول است، به خوبی می‌توان بهره برد؛ اما ضدموج‌هایی نیز با کمک ایشان شکل گرفته که متأسفانه این فضا می‌تواند به شدت مورد سوءاستفاده قرار گیرد و وای به روزی که قرار باشد یک چهره فرهنگی، اجتماعی یا حتی سیاسی با تکیه بر این دومینو با خاک یکسان شود! در این زمینه شاید بهترین رویکرد، حضور فرهیختگان و بزرگان عرصه فرهنگ در این عرصه‌ها و نقد این فضای کاذب باشد که برایش دورنمای چندان روشنی قابل تعبیر نیست.
شاید برای درک خطر این فضا کافی باشد اشاره‌ای به درگذشت بهمن فرزانه، مترجم مطرح کشورمان ـ که اتفاقاً با ترجمه کتاب «صد سال تنهایی» میان فارسی زبانان به شهرت رسید و از شاخص‌ترین مترجمان تاریخ ایران به شمار می‌رود ـ نمود. وقتی او چند ماه پیش درگذشت، نه چنین موجی به راه افتاد و نه سیاهی زده شده و نه حتی عزادارای چندانی برایش برگزار شد. او در سکوت و با بدرقه‌کنندگانی اندک رفت تا دریابیم که مخاطبان فارسی زبانِ این ایامِ «گابو» احتمالاً نسخه انگلیسی یا اسپانیایی آثارش را خوانده‌اند!
افزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگلتابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
اینقدر بابا منم منم نکنید شما همانید که به فراخوان ملی برای دریافت نکردن یارانه پول چایی اگر نیاز مبرم ندارید دیدیم چگونه با عرق ملی جواب دادید
منم دیگه!
همه دم از فرهنگ و نگرش عمیق و تفسیر و تحیل و نظریه و حرف های خیلی قشنگ میزنن ولی نمی دونم با این همه چرا همیشه عقب مانده ایم
مارکز آنقدر بزرگ است و آثارش آنقدر زیبا و دلنشین که حتی به قول شما حداقلی ها را هم لذتی حداکثری می بخشد و باعث افتخار است که همه او را دوست داشتند و از نبودنش متاثر شدند.
من که عاشقش بودم و بیشتر کتابهاش رو خوندم و کلی هم باهاشون حال کردم. حالا چرا فکر می کنید همه فقط چند تا جمله قصار ازش خوندن؟؟؟
با تمامی احترامی که برای بزرگان ادبی کشور قائل هستم ولی باید پذیرفت که شهرت ادبی قلم زنان و نویسندگان متفاوت است. یک مترجم صد البته کار قابل احترامی میکند ولی آیا تمامی مترجمین آثار بزرگ ادبی به شهرت برابر با نویسنده اثر میرسند؟ خیر... دلیل آن واضح است. اسم نمیبرم... ولی یکی از بزرگان موسیقی سنتی ایران را در نظر بگیرید. برای خیلی از ایرانیها (خودم نیز) ایشان محترم، عزیز و هنرمند بزرگی هستند ولی شهرت ایشان در "دنیا" چقدر است؟ حداقل در 2 کشور افغانستان و تاجکستان چطور؟ اصلا در این این 2 کشور فارس زبان چند درصد این هنرمند ایرانی را میشناسند؟ سوال کلی تر: در حوزه علوم انسانی به خصوص ادبیات، جامعه شناسی، فلسفه، موسیقی.... یک نفر "معاصر" را نام ببرید که شهرت جهانی و همتراز با مارکز داشته باشد. تمامی این حرفها به معنی زیر سوال بردن داشته هایمان نیست.
فقط ما جوگیر نیستیم خارجیها هم هستن! اونایی که ترمودینامیک خوندن حتما اسم چرخه کارنو رو شنیدن. اسم کوچک این آقای کارنو سعدی بوده!! باباش علاقه زیادی به سعدی داشته و اسم ایشون رو روی پسرش گذاشته. البته ما به این افتخار میکنیم اما منظورم جوگیری بود!
بد نبود میشد خوندش
راستش من هیچ شباهتی بین صدسال تنهایی و فرهنگ کشورم یا دید ایرانی ها به زندگی ندیدم در واقع دفعه اول که پشت کتاب خوندم پرفروش ترین و... در امریکا فکر کردم چه تحفه ای دقیقا وقتی تموم شد نویسنده رو به یاد سپردم که هیچ اثریش رو نخونم من این کتاب تو 16 سالگی خوندم به جرات بگم بین بیش از 300 کتابی که تا حالا خوندم ده تا وقت تلف کرده باشم یکی این بوده هیچ ربطی به فرهنگ ما نداره که مثلا به دل خواننده ایرانی نشسته باشه
ببخشید ولی من با نظر تبناک و کامنت هایی که منتشر کرده موافق نیستم من از نوجوانی آثار مارکز رو میخوندم و کتاب هاشو دارم بعضیاشو چند بار خوندم مثل صد سال تنهایی و از وقتی با نویسندگی خداحافظی کرد و در بستر بیماری افتاد اخبارش رو دنبال میکردم و از مرگش خیلی متاثر شدم .... آیا من هم جو گیر شدم؟؟؟ خیر
آمار مطالعه بین افرادی که با اینترنت سر و کار دارند و اهل دنیای مجازی هستند بالاتر از دیگران است پس اگر تو کوچه و بازار کسی از مرگ مارکز اطلاعی نداره ولی تو جامعه مجازی براش سوگواری میشه این جوگیری نیست این تفاوت بین دو جامعه آماری هست
من اين حرف را قبول ندارم بهمن فرزانه اگر غريبانه مرد علت اش اين است كه نه تلويزيون نه راديو نه رسانه هاي مطرح در سالهاي اخير هيچ سخني از او به ميان نياوردند مردم در اين روزگار وانفساي زندگي ماشيني مدام نياز به يادآوري دارند و الا براي بهمن هم سنگ تمام مي گذاشتند
اینا همه از بیکاریه. وقتی سه چهارم جوان های بین 20 تا 30 بیکارند از این ادا و اطوارها در میارن برا خودشون. اگر از صبح ساعت 8 تا ساعت 6 بع از ظهر سر کار بودند و واقعا کار میکردند نه مثل جاهای دولتی دیگه وقت نمیکردند به این چیزهاا فکر کنند و از این کارا کنند.
از قضا اکثر جاهای دنیا بهشته حتی آفریقای جنوبیش والا برو بگرد بعد حداقل برو دوبی و استامبول تو سر عملکرد خودمونم میزنیم بخاطر همون تمدن چندهزار ساله اونا کجا بودن چی شدن ما کجا بودیم چی شدیم
من گابی زو دوست دارم حرفیه؟!
حالا نويسنده اين مطلب واقعا نكران بي توجهي به نويسندكان واهل ادب داخل كشور است ويا نكران ازاينكه مردم جذب كفتماني شوند خارج از انجه بايد ،نمي توانيد براي سليقه ادبي مردم مرز قايل شويد انسانها جذب كلام زيبا مي شوند ...اي كاش ماهميشه به فكر مترجمان ونويسندكان داخل باشيم نه فقط به خاطر كم ارزش كردن نويسنده اي كه به تشخيص ما نبايدبزرك ميشد
مارکز در مقابل بورخس کوچکتر بود، اما رسانه ای تر بود و با همگرایی آمریکایی هم همراه بود.
لطفا قیاس به نفس نکن دوست عزیز از چند سال پیش نسخه های بدون سانسور آثار مارکز تو اینترنت پر بوده همین العان تو گوگل یه سرچ کن تا متوجه بشی .
فیلتر شکن که فقط برای .... دوست عزیز
کاملا موافقم تابناک خدایی اگه فضای هوادارن مارکز ساتیمانتالیزمه این مطلب شما هم لمپنیزمه .. نه؟؟؟ انصاف داشته باش مارکز مرد بزرگی بود
ناشناس 15:43 عزیز قصد من اصلا قضاوت ارزشی نیست ولی این یه واقعیته که قشر تحصیلکرده و اهل مطالعه بیشتر با دنیای مجازی سرو کار دارند تا بقیه البته قصد جسارت به هیچ گروهی رو ندارم قطعا افراد با تحصیلات پایین هم برتری های زیادی به تحصیلکرده ها دارند اما الاعان بحث کتابخوان ها و کتاب دوست هاست
به نظر من بهترین کتاب تا الان که من خوندم صد سال تنهایی بوده من تقریبا بیشتر کتابای مارکز رو خوندم اما هیچ کدوم صد سال تنهایی نشد شاید توی نویسنده های ایرانی داستان یک شهر احمد محمود دومین کتاب خوبی باشه که خوندم یکی از ارزوهام همیشه دیدن فیدل کاسترو مارادونا هوگوچاوز و مارکز بود بذار بقیه بگن جو گیر شدید اصلا مهم نیست
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.