روزگار مردم عربستان پیش از کشف نفت

در کمتر از یکصد سال قبل کشف و استخراج نفت در عربستان به کلی سیمای زندگی در این کشور را تغییر داد و شهرنشینی که از گذشته‌های بسیار دور در آن وجو داشت را به تصویر غالب زندگی تبدیل کرد.

تا پیش از سوم مارس ۱۹۳۸ که کمپانی‌‌های آمریکایی «استاندارد اویل» کالیفرنیا و «تکزاس اویل» در منطقه «دمام» در جنوب شرقی عربستان توانستند به نفت دسترسی پیدا کنند زندگی در شهر و رستا به اندازه بادیه نشینی در این کشور وجود نداشت.

گفته می‌شود شهرنشینی از زمانهای بسیار قدیم در نقاط مختلفی از عربستان وجود داشته است اما به مناطق حاصل خیز که کشاورزی در آن صورت می‌گرفت و ساحل دریا و گذرگاه‌های تجاری محدود می‌شد.

کوهستان جنوبی عربستان یعنی از یمن تا عمان در گذشته کانون کشاورزی عربستان بوده و در مزارع و باغهای آن انواع محصولات مدیترانه یی و همچنین محصولهای ممالک گرم مانند قهوه کشت می‌شد. همچنین در نقاط ساحلی این سرزمین از دیرباز ماهیگیری و صید مروارید بویژه در ناحیه «احساء» در بحرین رواج داشته است.

با این حال تجارت یکی از مهم‌ترین عوامل ایجاد شهرنشینی در عربستان بود و از آنجا که خشکی همواره مسیر امن تری نسبت به دریا محسوب می‌شد عربستان مسیر پرتردد تجاری شد که اجناس خود را از آسیا به سمت اروپا می‌بردند. کالای هندوستان و چین معمولا با کشتی تا عربستان می‌آمد و از آنجا با ش‌تر به سمت بندرهای مشرق مدیترانه حمل می‌شد تا به مصر یا اروپا فرستاده شود. شهرهای الجبیل، الخفجی، القنفذه و دمام از این دست هستند.

«جوزف مانتینز» عکاس امریکایی که مقارن با اکتشاف نفت به این سرزمین سفر کرد، عکس‌های بسیاری از شهرنشینی و روستا نشینی در عربستان عکاسی کرد که سیمای مستندی از زندگی در این کشور در نزدیک به یک قرن پیش محسوب می‌شود.

او که همزمان با آغاز عملیات اکتشاف نفت در سال ۱۹۳۳ همراه با کارکنان شرکت نفتی استاندارد اویل کالیفرنیا به این سرزمین آمد یکی از با ارزش‌ترین اسناد مصور تاریخ معاصر عربستان را فراهم کرد که برای شناخت زندگی مردمان شهر نشین و بادیه نشین آن زمان جالب توجه است.

چندی پیش عکس‌های او از زندگی بادیه نشینی در عربستان پیش از کشف نفت را دیدید و امروز عکس‌هایی که مربوط به زندگی شهری و روستایی می‌شود را مشاهده خواهید کرد.

گفتنی است این عکس‌ها که در موزه ملی هوافضای کالیفرنیا نگهداری می‌شود‌گاه از کمترین زیرنویس بی‌بهره‌اند و تعداد معدودی از آن‌ها هستند که تنها به ذکر مکان و یا کاری که فرد در حال انجام آن است اشاره شده است. عکس‌های مناطق شهری مربوط به شهر «الجبیل» و «هفوف» و مناطق ساحلی مربوط به بندر «دوحه» می‌باشد و دیگر عکس‌ها فاقد اطلاعات هستند.

{$sepehr_album_16879}

{$sepehr_album_16880}

{$sepehr_album_16881}