قوانین مرخصی زایمان و مرخصی استعلاجی
باردار شدن و بارداری ممکن است برای زنان شاغلی که بخشی از هزینۀ زندگی را تأمین میکنند، نگرانیهایی ایجاد کند. طول مدت مرخصی زایمان، دستمزد ایام مرخصی زایمان و همچنین وضعیت کاری آنها بعد از پایان مرخصی زایمان، دغدغۀ بسیاری از زنان باردار شاغل است.
به گزارش تابناک،با آگاهی از قوانین و مقررات مربوط به مرخصی زایمان و کمکهزینۀ این دوره میتوانید کمی از نگرانیهای خود را کم کنید. در این مطلب میتوانید با قوانین مرخصیها، کمکهزینه در طول مرخصی زایمان و بازگشت به محل کار پس از زایمان آشنا شوید.

طبق اصلاحیۀ قانون تنظیم جمعیت خانواده مصوب ۲۰ خرداد ۹۲ مجلس، مرخصی زایمان برای زنان باردار شاغل از شش ماه به نه ماه افزایش پیدا کرده است. با این حال، تنها برخی از نهادهای دولتی نسبت به اجرای این قانون اقدام کردهاند و عموماً شرکتهای خصوصی تنها با شش ماه مرخصی زایمان موافقت میکنند. زنان بارداری که نوزاد خود را با شیر مادر تغذیه خواهند کرد، در اواخر دورۀ بارداری خود میتوانند از این مرخصی استفاده کنند. شرکتهای خصوصی نیز موظف هستند با این مرخصی موافقت کنند. زن باردار شاغل میتواند در صورت موافقت کارفرما در ماه آخر بارداری تقاضای مرخصی زایمان کند.
مرخصی زایمان بخشی از سابقۀ کار فرد به حساب میآید و استفاده از آن، سایر مرخصیهایی را که مطابق قانون، یک فرد شاغل میتواند از آنها استفاده کند تحت تأثیر قرار نمیدهد. با توجه به این که مدت مرخصی زایمان، بخشی از سابقۀ کار فرد شاغل است به این مدت عیدی و پاداش نیز تعلق خواهد گرفت. در مدت مرخصی زایمان به مادر باردار کمکهزینۀ بارداری تعلق میگیرد که به عنوان دستمزد مدت مرخصی زایمان نیز شناخته میشود. این مبلغ در شرکتهای خصوصی توسط تأمین اجتماعی پرداخت میشود.
اگر در دوران بارداری مادر به خاطر مشکل و بنا به تشخیص پزشک نیاز به استراحت در خانه داشته باشد، میتواند از مرخصی استعلاجی استفاده کند. مرخصی استعلاجی هیچ تأثیری بر حق استفاده از مرخصی زایمان برای مادران نخواهد داشت و اضافه بر مدت زمان مرخصی زایمان است و از آن کم نخواهد کرد. برای بیمهشدگان تأمین اجتماعی، اگر مرخصی استعلاجی از هفت روز در هر نوبت یا ۱۵ روز در یک سال بیشتر نباشد، تأییدیۀ پزشک معالج کافی است. در مواردی که مرخصی استعلاجی بیشتر از ۱۵ روز و کمتر از ۶۰ روز باشد، تأییدیۀ پزشک معتمد سازمان تأمین اجتماعی مورد نیاز است و در صورت نیاز به مرخصی بیشتر از این مقدار، موضوع باید به تأیید شورای پزشکی تأمین اجتماعی برسد. غرامت دستمزد ایام بیماری در شرکتهای خصوصی توسط تأمین اجتماعی پرداخت خواهد شد و این مدت به عنوان سابقۀ فرد محاسبه میشود.
کمکهزینه بارداری در ایام مرخصی زایمان
مرخصی زایمان به همۀ زنان شاغل تعلق میگیرد، اما دریافت کمکهزینۀ بارداری در شرکتهای خصوصی مطابق قوانین تأمین اجتماعی است و در برخی از شرکتهای دولتی نیز بر اساس بخشنامههای داخلی عمل خواهد شد. کمک هزینۀ بارداری برای زنان شاغل تحت پوشش تأمین اجتماعی در موارد زیر پرداخت میشود:
در یک سال گذشته، حداقل ۶۰ روز کاری حق بیمه پرداخت کرده باشد.
در مدت مرخصی، مشغول به کار نباشد و دستمزدی دریافت نکند.
در زمان تقاضای مرخصی، مشغول به کار یا در مرخصی استحقاقی باشد.
زایمان مربوط به فرزند چهارم به بعد نباشد.
در حال حاضر تأمین اجتماعی تنها کمکهزینۀ بارداری برای مدت شش ماه را پرداخت میکند. مبلغ این کمکهزینه بر اساس مبلغ دستمزدی محاسبه میشود که مبنای محاسبۀ حق بیمۀ شماست. اگر شرکت شما دستمزدی بیشتر از آنچه در لیست بیمه به تأمین اجتماعی اعلام شده است به شما پرداخت میکند، ملاک محاسبۀ کمکهزینۀ بارداری مبلغ اعلامشده به تأمین اجتماعی است. اگر در جریان دستمزدی نیستید که توسط شرکت به تأمین اجتماعی اعلام میشود، میتوانید از بخش منابع انسانی شرکت در مورد آن سؤال کنید.
طبق قوانین تأمین اجتماعی، کمکهزینۀ بارداری معادل دو سوم آخرین دستمزد شخص است. آخرین حقوق بر اساس میانگین سه ماه آخر آن بخش از حقوق که حق بیمه از آن کسر میشود محاسبه خواهد شد. درصورتیکه مادر باردار بنا به تشخیص پزشک، نیاز به استراحت یا درمان داشته باشد و مطابق قانون، مشمول استفاده از مرخصی استعلاجی باشد، تأمین اجتماعی مبلغی را به عنوان غرامت دستمزد ایام بیماری به شخص بیمهشده پرداخت خواهد کرد. مادران شاغل تحت پوشش تأمین اجتماعی برای دریافت کمکهزینۀ بارداری یا غرامت دستمزد ایام بیماری باید با در دست داشتن مدارک شامل اصل دفترچۀ بیمه و گواهی پزشک معتبر به شعبۀ سازمان تأمین اجتماعی مراجعه کنند. تأمین اجتماعی معمولاً مبلغ کمکهزینۀ بارداری و سایر هزینهها را در یک نوبت و در پایان دوره به حساب شما پرداخت خواهد کرد.
مرخصی زمان شیردهی زنان شاغل
از آنجا که شیر مادر یکی از مؤثرترین عوامل در افزایش سلامت نوزاد است، قوانینی در ایران برای حمایت و تشویق مادران جهت تغذیۀ نوزادشان از شیر خود وضع شده است. بر اساس این قوانین، مادرانی که به کودک شیر میدهند، میتوانند روزانه از یک ساعت مرخصی برای شیر دادن فرزندان خود استفاده کنند. مادرانی که نوزادان آنها در مهدکودک یا محلی نزدیک به محل کار هستند و امکان رفت و آمد برای آنها مقدور است، میتوانند بر حسب نیاز، این مرخصی یک ساعته را سه نوبت در روز استفاده کنند، البته درصورتیکه مجموع مرخصی استفادهشده در هر روز بیشتر از یک ساعت نشود. سایر مادران میتوانند با توافق کارفرما یک ساعت زودتر محل کار خود را ترک کنند. این قانون مشمول مادرانی است که طبق تأیید پزشک یا مراکز بهداشتی، نوزاد شیرخوار خود را با شیر مادر تغذیه میکنند. زنان باردار بیمهشده باید توجه کنند که در صورت استفاده نکردن از این مرخصی امکان جمع شدن یا دریافت هزینۀ آن را نخواهند داشت. بنابراین بهتر است از این فرصت برای شیر دادن به نوزاد شیرخوار خود استفاده کنید.
بازگشت به کار پس از مرخصی زایمان
یکی از دغدغههای مهم زنان باردار شاغل، امنیت شغلی آنها در دوران بارداری و پس از آن است. قانون ترویج تغذیه با شیر مادر و حمایت از مادران در دوران شیردهی، به صراحت شرکتها و کارفرماها را موظف کرده است تا امنیت شغلی زنان در دوران بارداری، پس از مرخصی زایمان و در دوران شیردهی را تأمین کنند، اما ممکن است برخی از شرکتها و نهادها مشکلهایی را برای زنان باردار جهت بازگشت به کار یا استفاده از حقوق دوران شیردهی ایجاد کنند.
طبق قانون، قرارداد افراد در دوران مرخصی زایمان به حالت تعلیق درمیآید و بعد از مرخصی زایمان مجدداً فرد باید به کار قبلی خود بازگردد. مطابق قانون کار، اگر مادر باردار قرارداد کار موقت دارد که پایان آن در زمان مرخصی زایمان است، مدت مرخصی زایمان به مدت قرارداد اضافه خواهد شد و پس از پایان مدت مرخصی، فرد باید به سر کار خود بازگردد. همچنین قانون، شرکتها و کارفرماها را از اخراج زنان باردار و زنانی که به کودک خود شیر میدهند، در مدتی که مشمول حمایت قانون هستند، منع کرده است و کارفرما نمیتواند زنان باردار را در دوران بارداری، در زمان مرخصی زایمان یا در دورۀ شیردهی اخراج کند. اگرچه بسیاری از شرکتها قوانین را رعایت میکنند، اما اگر به هر دلیلی شرکت از پذیرش شما پس از پایان مرخصی زایمان امتناع کرد یا در دوران بارداری شما را اخراج کرد، میتوانید با مراجعه به ادارۀ کار منطقه یا شهر خود شکایتی را از کارفرما تنظیم کنید. در چنین مواردی هیئت تشخیص وزارت کار، حکم بازگشت مادر به محل کار را صادر میکند و مادر میتواند به سر کار خود بازگردد. اگر کارفرما از پذیرش حکم بازگشت به کار امتناع کند، شخص بیمهشده میتواند تقاضای استفاده از مزایای بیمهٔ بیکاری بدهد. در این صورت مطابق قانون برای مدت بیکاری، فرد دستمزد بیکاری دریافت خواهد کرد.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
سلام من ۹ ماه مرخصی زایمانم تمام شده و درحال تسویه با شرکت هستم . میخواستم بدونم بابت این ۹ ماه میتونم ذخیره ۹ روز درسال رو طلب کنم ؟؟
سلام. من مدت ۸ماه سابقه بیمه دارم و بعد از اون زایمان کردم. ولی متاسفانه کارفرما راضی به همکاری برای دستمزد ایام بارداری من نشد و نامه های بیمه رو امضا نکرد. بیمه هم گفتن باید برم اداره کار شکایت کنم ولی وقتی به اداره کار مراجعه کردم گفتند باید از اول از حقوق و دستمزد و عیدی و سنوات و غیره شکایت کنم تا کم کم پرونده م ب جریان بیفته ولی من با بچه نوزاد نمیتونستم برای کار اداری هر روز برم. الان 9ماه از تولد فرزندم گذشته و با این مریضی جرات نداشتم برم. الان اگ بخام اقدام کنم دیره؟ و میشه راهنماییم کنید که چطور راحت تر جواب بگیرم
من در بیمارستان خصوصی سر کار رفته بودم دقیقا در همان ماه باردار شدم و تحت عنوان قراردادی بودم که مترون هم وقتی فهمید فقط گفت باید یه تعهد میگرفتم ازت که تا دو سال باردار نشی..بعدشم فکر کنم چون بیمارستان روحانیت بود و همسرم هم روحانی بود کاری نکردن.و من هم تا پایان 7ماهگی سر کار بودم و بعدش بخاطر کمر درد و درد پهلو و هزتر مرضی که آخرای بارداری به آدم رو میکنه..رخواست استعلاجی دادم .زنان باردار میتونن تا 60روز قبل از زایمان برن تو استعلاجیزایمانشون و بعدشم شکایت از تامین اجتماعی کردم 3ماه دیگه رفته روش .شد 9ماه.و
در بخش خصوصی حمایتی از مادران باردار صورت نمی گیرد. به جای تصویب قوانین و پیچیده تر کردن کارها باید ساعت کار زنان به 6 ساعت کاهش داده شوند و ما به التفاوت ساعت بیمه را دولت بپردازد
کشورما که در حال تغییر است من پیشنهاد می دهم زنان خیلی ادعا دارند بیایند طرح و لایحه ای مصوب کنند جای نان آور خانواده را عوض وبه زنان بدهند و زنان کارکنند و مردان خانه بنشینند
یشتر طلاقهای امروز جامعه ما به خاطر فقر و بیکاری است.
ما ی همکار داریم هی میزاد واسه خودش، قانون مسخره ایه سو استفاده میشه
هر بار بارداری و زایمان فشار و رنج زیادی را به مادر تحمیل می کنه زایمان پی در پی علاوه بر مشکل برای مادر منجر به بیماری ها و مشکلاتی برای نوزادان خواهد شد . این همکار شما لابد از نظر ذهنی مشکل داره که به خاطر استفاده از این مرخصی مسخره یه همچین حماقتی را مرتکب می شه
اگر نیمی از دغدغه اشتغال زنان برای اشتغال مردان وجود داشت مردان بعنوان نان آوران خانواده هم جایگاه بهتری داشتند هم این همه طلاق و تجرد نبود هم اصلا موضوع اشتغال زنان بعد از زایمان موضوعیت پیدا نمی کرد. شما به جای اینکه مشکل اصلی رو حل کنید و زنها رو از اشتغال منصرف کنید همش دغدغتون شده اینکه دوباره شاغل بشن. مهریه و نفقه رو باید مرد بده و خرج بچه گردن پدر هست(طبق قانون) بعد نگران کار زن هستید و میخواید کمک هزینه زایمان رو بدید به مادر. همون مادری که میتونه پولی رو که در زندگی خرج کرده از حلقوم شوهرش پس بگیره
ايا مادراني (والديني) که بدليل مشکل پزشکي فرزند خودرااز طريق رحم اجاره اي بدنيا مي اورند، ايا مادري که وضع حمل نکرده ولي بايد بعد از تولد، فرزند را نگهداري نمايد ميتواند از اين مرخصي استفاده نمايد؟
واقعا چرا باید کارفرما تاوان بدهد؟
اگر شش ماا مرخصی بدن باید برین دیوان عدالت اداری شکایت کنید. الان این فرایند متداول شده است. با هر حال به حق ۹ ماهه خواهید رسید
سلام ببخشید قبل زایمان چطور میشه زودتر از موعد مرخصی زایمان گرفت حتما باید مشگلی داشته باشیم یا میشه بی دلیل زودتر درخواست بدیم؟
بله با تایید از کمسیون پزشکی میتونید زودتر از موعد استقفاده کنید
با سلام
اگر نوزاد بعد از ۲ هفته از زایمان فوت کند،قانون ۶ ماه مرخصی زایمان اجرا میشود ؟
سلام ايا قانوني هست كه وقتي بچه مريض ميشه و نوزاد هست و دوران مرخصي مادرش تمام شده مادر بتونه به جاي فرزند از مرخصي استعلاجي برخودار بشه؟
سلام.من دریکی ازموسسات خصوصی مشغول کاربودم.وقتی کارفرما فهمید باردارم برام قراردادیک ماهه زد وبعدش توهفت ماهگیم قرادادمو تمدیدنکردتا نرم ازبیمه مزرخصی زایمان استفاده کنمووقتی رفتم اداره کار گفتن که قانون حمایت از زنان باردار 2ماهه که لغوشده!!!پس بدنید همه چی دروغه وهیچ قانون وحمایتی نیست
همش حرفه.6 ماه بیشتر نمیدن.نه تامین اجتماعی و نه آموزش و پرو.رش زیر بارش نمرند. خانم من معلمه.تامین اجتماعی زنجان گفته بود اگه اعتراض داری برو به دیوان عدالت شکایت کن.!!!1
با شکایت در دیوان عالی تا 9 ماه میتونید افزایش بگیرید
متاسفانه بر خلاف نص صریح قانون مبنی بر مرخصی نه ماهه، تامین اجتماعی تنها برای ۶ ماه حقوق مرخصی اعطا میکنه و جالبتر اینکه برای این قانون شفاف برخی قضات دیوان عدالت اداری برای شکایات مطرح شده در این مورد حکم به نفع شاکی و برخی نفع تامین اجتماعی میدهند
کلا هر چی که مرخصی با حقوق می دهند بی عدالتیه . چرا یه خانم بیکار توی خانه باید حقوق بگیره ولی همسر من که خانه دار واتفاقا تحصیل کرده چون خانه داره هیچ مزایای نداشته باشه .
برای تربیت فرزند و برای این که آقایان مجردی که به دلیل بیکاری نمی توانند ازدواج کنند بهتر است خانم ها خصوصا کسانی که همسر شاغل دارند قید کار کردن را بزنند.
توی کشورهای پیشرفته ای مثله چین و ژاپن با اون جمعیت زیاد اکثر مرد و زنها مشغول به کار هستند کسی نمیگه خانم ها کار نکنن که اقایون بیکارن این چه طرز فکرمریضی هست این مشکله ارگانهای دیگه است که نمیتونن اشتغال زایی کنن نه اشتغال به کار خانم ها
دمت گرم
خدا شفا بده
چشم حتما فقط منتظر بودیم شما نظر خود را مرقوم فرمائی من از فردا خانه نشین می شوم. باور کنید همین نقطه نظرات ممسکانه امثال شماست که کشور هر سال در حال عقب نشینی است. هیچ کس جای فرد دیگری را نمی گیرد دنیا برای همه جا دارد تنگی از دل و نگاه شماست.
در حال حاضر بیشتر خانم های باردار بعد از مرخصی زایمان باید دنبال شغل دیگه ای باشند برای همین خیلی ها معمولن بعد از 10 روز به محل کار خودشان بر می گردند.
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.