خوانده میشوید؛
اگر خبرنگار بودید، چگونه عمل میکردید؟
سراغ چه سوژههایی می رفتید و چگونه وقایع را انعکاس میدادید؟ چه خطوط قرمز اخلاقی و حقوقی را مرز فعالیتهایتان در نظر میگرفتید؟ حفظ حیات رسانهای را در راستای پوشش محدودتر اما بادوامتر ترجیح میدادید یا حاضر به قربانی کردنِ حیات رسانه و پوشش هر رویدادی به هر قیمتی و با پرداخت هر هزینهای بودید؟

روزی که گذشت، علاوه بر هیاهوهای سیاسی، یک خط خبری پررنگ نیز داشت و آن یادبود روز خبرنگار مصادف با سالروز شهادت محمود صارمی، مسئول دفتر خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران در کنسولگری ایران در مزار شریف بود. اهالی رسانه در ایران شهدای فراوانی در دوران دفاع مقدس و پس از آن در مسیر اطلاعرسانی تقدیم مردم ایران کردند که بزرگترین آنها در حادثه سقوط سی-130 نیروی هوایی ارتش ایران بود که 40 تن از خبرنگاران آسمانی شدند.
خبرنگاران ایران همواره کوشیدهاند روی خطوط قرمز حداکثر اطلاع رسانیِ ممکن را داشته باشند و در این راه بسیاری از آنها با تبعات گستردهای مواجه شدند که مسیر زندگیشان را به کلی تغییر داد؛ اما این پیادهنظام سختکوش متوقف نشد و همچنان در صف اول نقد از درون و دفاع از ایران در مقابل متجاوزین قرار دارند. البته توده ای از مردم که به بخشی از خطوط قرمز و ملاحظات فنی و حقوقی رسانهها آگاهی ندارند، انتظار نقدهای شدید و افشاگریهایی داشته و دارند و از رسانهها در این زمینه گلایهمندند.
با پررنگ شدنِ مفهوم «شهروند خبرنگار / Citizen journalism» همزمان با ظهور گوشیهای موبایل هوشمند، اکنون مفهوم خبرنگار نیز تغییر کرده و خبرنگاری با مفهوم سنتی، به عنوان خبرنگار حرفهای خطاب قرار میگیرد. در این دوران دیگر نیازی نیست تا به یک رسانه متصل بود و صدای خود را به جهان رساند. با انتشار یک فیلم یا تصویر از یک رویداد در شبکههای اجتماعی چون اینستاگرام، فیسبوک یا توییتر، به سرعت ماجرا ابعاد جهانی پیدا میکند و چه بسا سرعت و ابعاد توجه افکارعمومی جهان به حدی باشد که غولهای خبر، ناچار به پوشش شما برای استفاده از موج خبری باشد که در مقام شهروندان خبرنگار ایجاد کردند.
حضور در شبکههای اجتماعی و موضعگیری یا انتشار هر خبر در شبکههای اجتماعی، معمولاً هزینههای حقوقی کمتری برای ناشرانش دارد و حتی میتوان با هویت پنهان، چنین کاری کرد اما در رسانههای رسمی و شناسنامهدار، ماجرا فرق میکند و برای کلمه به کلمه باید پاسخگو ذینفعها بود. با این حال عموم مخاطبان انتظار دارند، رسانههای رسمی به همان شکل که برخی در فضای مجازی فعالیت میکنند و چندان مسئولانه نیست، نسبت به انتشار خبر و نقد اوضاع اقدام نمایند.
اکنون از شما میپرسیم اگر خبرنگار بودید؛
- سراغ چه سوژههایی می رفتید و چگونه وقایع را انعکاس میدادید؟
- چه خطوط قرمز اخلاقی و حقوقی را مرز فعالیتهایتان در نظر میگرفتید؟
- حفظ حیات رسانهای را در راستای پوشش محدودتر اما بادوامتر ترجیح میدادید یا حاضر به قربانی کردنِ حیات رسانه و پوشش هر رویدادی به هر قیمتی و با پرداخت هر هزینهای بودید؟
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
بدین خاطر 17 مرداد بنام روز خبرنگار نامیده شده که در17 مرداد سال 1377 فاجعه بزرگ حمله گروه طالبان به سرکنسولگری ایران در مزار شریف بوقوع پیوست و در نتیجه آن 8 تن از دیپلمات های عزیزان به اضافه شهید صارمی خبرنگار خبرگزاری جمهوری اسلامی به شهادت رسیدند که متاسفانه هشت شهید دیپلمات کشورمان نه تنها اسم و یادی از آنان نمیشود بلکه تا بحال هیچ پیگیری حقوقی در خصوص قتل عام آنان صورت نپذیرفته است و دیه شهدا از طرف دولت افغانستان پرداخت نگردیده که واقعا جای تامل داره آدم واقعا متحیر و متاسف میشه.
اگر خبرنگار بودم و نظر سنجی را در رابطه با اینکه مقصر تنش های اقتصادی در کشور کدام قوه است ( مقننه یا مجریه یا قضاییه )در سایت مثلا تابناک میگذاشتم فارغ از ایدئولوژی و منافع اقتصادی و گروهی خودم ان نتیجه را منتشر میکردم نه اینکه وقتی دیدم اون نتیجه ای که من میخواستم از توی این نظر سنجی در نمی آید آن را از روی سایت بردارم و شتر دیدی که ندیدی
اگر در ایران خبر نگار بودم مانند برخی از خبرنگاران در حوزه ی علم و فرهنگ و هنر فعالیت میکردم مانند نمایشگاههای کتاب، همایش های علمی، مصاحبه با بزرگان علم و فرهنگ و هنر کشور.
یا خبر نگار نمی شدم اگر بودم دیگر اسم دزدها را ..ا...ل..ه...ج..نمی نوشتم چون همه اینها که تاکنون با این الفاظ نام برده شدند دزد بودند.
یا نبایدخبرنگار شد اگرهم شدید وقرارباشه زندگی کجدارمریضی داشته باشید ازهیچ خط قرمزی عبورنکنید .رسالت خودرافراموش کنید .ازحقیقت چیزی ننویسید .زندگی مشترک تشکیل ندهید .به امید خبرنگاری ریسک نکنید
خبرنگاران به هيچ وجه نبايد عمل كنند. فقط جراح بايد عمل كند.
خبرنگار در ایران خطابه خونه عزیزم .
هر چی رو که مسئولین میخوان باید بگه .
راست می گفتم و راست چاپ می کردم
دروغگو را در هر سمت با دلیل رسواییش را چاپ و نشر می کردم
چاپلوسی نمی کردم
به دنبال کشف حقیقت به مردم بودم
با مخالفان هر چیز و هر طرح مصاحبه می کردم و نشر می دادم
این جا خبر سیاه نمایید ست تا دلت
بخواد چاخان
خبرنگار که نداریم اما خبر سانسور چی تا دلت بخوادفراوون
ایران و خبرنگار با هم نمی خونه فقط ......بگم سانسور می شه
جرات راست گفتن داشتیم ،،،،،سانسور نمی کردیم طرف مظلوم حق را می گرفتیم از کسی ی نمی ترسیدیم ،،،،،،حتی اکر بالاترین رشوه را پیشکش می کردند ان موقع در پول غرق نی شدیم
تابناک حالت خوبه؟ خودت هنوز جرات نداری یا سرسپردگیت به حکومت مانع انتشار نظرات می شود و برخی نظرات را هم با دستکاری که عین رذالت است منتشر میکتی..........
البته خبرنگارانی که به علت عدم وابستگی به نهادی بیکار هستند.یا در زندان به سر میبرند.
می رفتم برای کیهان کار می کردم هم امنیت داشتم هم به نان و نوایی می رسیدم
سؤال خوب و ساده اي است ولي پاسخ به ان به همان سادگي سؤال نيست. اول اينكه حوزه فعاليت در چه كشوري باشد كه به عنوان سؤال و در پاسخ به سؤال اصلي به ذهن ميرسد. اگر در همين كشور خودمان بودم كه نصيحت كاربر محترم را قبول ميكردم (و به ديگران هم توصيه ميكردم ) و شغل ديگري را انتخاب ميكردم.
علت هم روشن است . در كشور ما خبرنگار رسمي بودن هيچ حسني ندارد. بغير از خبرنگاران حوزه صدا وسيما ، مردم عادي اصولاً چند خبرنگار ديگر را به اسم و چهره ميشناسند؟ تقريباً هيچ. وقتي پاسخ تقريباً هيچ باشد مفهوم ان اين است كه خبرنگاري در كشور ما موجد جنبه معنوي برا قشر خبرنگار نيست چرا كه منظور از جنبه معنويت فقط اشتهار ان نيست بلكه شناخت مردم از روش و منش و اخلاق حرفه اي و اگاهي وي نسبت به موضوعات و سواد سياسي و اجتماعي و تبحر در حرفه و در يك كلام جرأت و جسارت چشم و گوش مردم در ديدن مسائل كشور و گزارش ان به مردم بدون اعمال غرض و يا نگاه جناحي است. ايا براستي در كشور ما خبرنگاري را در حوزه هاي مختلف از سياسي - اجتماعي تا ورزشي و فيلم و حوزه بانوان و فرهنگي و ادبي و غيره سراغ داريد كه بدور از وابستگيهاي خاص، امكان تهيه و انتشار يك خبر و واكاوي چرايي و تحليل مربوطه را بدون خود سانسوري مطالب را داشته باشد. أزادي بيان در كشور ما هرچه به حوزه عمومي نزديكتر شود دچار محدوديت بيشتري ميگردد. كاركرد روزنامه نگاري و خبرنگاري نيز در حوزه عمومي است لذا اين بليه بيشتر گريبان اين قشر را ميگيرد. زماني كه ايت الله يزدي در رأس قوه قضاييه بودند در توصيفي از اين صنف انهارا قلم بمزد ناميدند. اب هم از اب تكان نخورد. تعطيلي فله اي روزنامه ها و حبس و بند عده بسياري از سردبيران و خبرنگاران رسانه مكتوبي و بدنبال ان سايتها خبري در زماني كه قاضي مرتضوي كه معروف به همه نوع بد عمل كردني هستند چه در كسوت قاضي دادگاه مطبوعات و چه در كسوت دادستان تهران نشانه ظلم و ستم مضاعفي است كه به اين صنف وارد امد ولي باز هم اب از اب تكان نخورد. چرا؟ اينهمه در حاليست كه خبرنگار و سردبير بعضي روزنامه ها با وابستگي جناحي خاص از همه گونه مصونيت در همه حوزه ها برخوردار هستند. فيلم عصر عاشورا انطور كه مشهور است با امكانات رسانه ملي تهيه و توزيع ميشود و تقطيع كنفرانس برلين و پخش ان از رسانه ملي به قصد ونيتي كاملاً جناحي انجام ميشود ولي بازهم اب از اب تكان نميخورد . چرا؟ چرا اين صنف جرأت حمايت صنفي از همكاران خود را ندارند ؟ چرا فقط دو يا سه روزنامه كه كاملاً دولتي هستند فقط عمري طولاني دارند در حاليكه تيراژ درستي ندارند.
وقتي مقررات و قوانين نوشته شده و نا نوشته فرا روي صنفي به قدمت صنعت چاپ و راديو و يا حتي قبل از ان در كشوري مانند ما جريان داشته باشد بديهي است كه افراد اگاه و مطلع و بصير كه پتانسيل بالا يي براي خبرنگار به معني واقعي كلمه شدن را داشته باشند از ورود به اين عرصه با اينهمه تبعيض و محدوديت و خطرات حذر ميكنند و اين صنف در اختيار افرادي كه اين شغل را ممر زندگي خود ميدانند قرار ميگيرد. بدون انكه قصد توهين و تحقير خبرنگاران فعال در كشور را داشته باشيم متأسفانه احترام و شخصيت و جايگاه خبر نگاري در كشورمان مطابق با انتظارات مردم و اينكه منبع مورد وثوق مردم در كسب خبر و نظر باشد ، نميباشد. اين واقعيتي است كه وجود دارد و دست كم يك دليل هم انكه هنوز چهار دهه از انقلاب گذشته يك خبرنگار مستقل (از حاكميت ) نتوانسته يك مصاحبه ازاد با حتي رييس جمهوري داشته باشد و هر چه بوده مصاحبه خبرنگار رسانه ملي بوده كه جرأت حتي يك سؤال چالشي مورد نظر مردم را از هيچ رييس جمهوري نداشته است. در موضوعات سياست خارجي كه بيشترين تأثيرات را بر كشور و معيشت مردم داشته و دارد هنوز بيشتر تفسير مثلاً سخنراني مقام امريكاي منتشر ميشود تا اصل سخنراني. هنوز انتقاد در اين مقوله كه در سخن مردم به كرات رد و بدل ميشود ، در هيچ رسانه اي ديده نشده . هنوز جنگ مقوله مقدسي است و سياست خارجي نيز ممنوعه . چرا خبرنگاران اين قانون نا نوشته را نقد نميكنند؟ چرا؟ اگر ادعا نكنيم كه راه خبرنگاري در كشورمان راهي متنافر با رويه خبرنگاري در دنيا را ميپيمايد حداقل اين است كه هنوز راه طولاني در اين مسير در پيش داريم. خبرنگاران به شغل ديگري ورود كنند ارجح است چراكه از قرار از حقوق و مزاياي كافي و پايا و تضمين شده اي هم برخوردار نيستند.
سریعا مهاجرت میکردم
من اگر خبرنگار بودم قطعا فوری از این کار توبه میکردم و می رفتم معلم میشدم!
خبر را بدون کم و زیاد و جهت گیری در اختبار مردم میگذاشتم
اگر خبرنگار بودم:
۱- هر خبر را تا تحقیق دقیق در مورد صحتش منتشر نمیکردم. حتی اگر این کار به این قیمت تمام می شد که رسانه ما جزء رسانه هایی که زودتر از همه آن خبر را منتشر کرده اند قرار نگیرد.
۲- همیشه این مطلب را به خاطر می سپردم که آبرو از جان هم مهم تر است چون انسان شریف حاضر است بمیرد اما آبرویش نرود. پس نسبت به آبروی مردم حساس بودم.
۳- با توجه به مطلب شماره ۲ از انتشار اخبار مربوط به فسادهای اخلاقی و امور شخصی زندگی افراد مشهور خودداری می کردم اما فساد های سیستمی و حکومتی را بدون هیچ گونه کم و زیاد منتشر می کردم. در این زمینه باید دانست که همیشه رسانه های افشاگر فسادهای سیستمی هم نزد مردم و هم نزد مسئولین مورد احترام تر هستند. (در این زمینه اگر فیلم the post را تماشا نکرده اید، توصیه می کنم ببینید)
۴- همیشه سعی میکردم اگر مشکلی را مطرح می کنم راه حل های خودم یا افراد صاحب نظر را نیز ذکر کنم. غر زدن خالی چندان فایده ای ندارد.
روز خبرنگار مبارک
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.