فتاوای آیت الله سیستانی در مورد بخت آزمایی

فتاوای آیت الله سیستانی

بليط هاي بخت آزمايي، برگه هايي است كه برخي شركتها آنها را به مبلغ معيني مي فروشند و متعهد مي شوند كه ميان خريداران اين برگه ها قرعه كشي كنند و قرعه به نام هر كس در آمد، به او مبلغي به عنوان جايزه بدهند. اين كار ممكن است به چند وجه صورت بگيرد:

اول: اينكه پول را در قبال برگه ها بدهد به احتمال برنده شدن در قرعه كشي و بدست آوردن جايزه. در اين صورت، معامله بي شك حرام و باطل است و اگر كسي اين عمل حرام را مرتكب شود و در قرعه كشي برنده گردد، در صورتي كه شركت قرعه كشي كننده دولتي باشد، مبلغي به عنوان جايزه مي گيرد مجهول المالك است و جواز تصرف در آن مشروط به رجوع به حاكم شرع است، و اگر آن شركت خصوصي باشد، درصورتي تصرف در آن مال جایز است که بداند صاحباش راضي به تصرف او هستند حتي اگر بدانند او مالك نيست.

دوم: مقصود ازدادن پول كمك مالي و مشاركت در برنامه اي خيريه مانند ساختن مدرسه يا پل باشد، نه بدست آوردن سود و جايزه، در اين صورت اشكالي ندارد، و در اين فرض اگر قرعه به نام كسي اصابت كرد، اگر شركت دولتي باشد گرفتن جايزه بنابراحتياط واجب- با اجازه حاكم شرع و تصرف در آن با مراجعه به او اشكالي ندارد، و اگر دولتي نباشد تصرف در جايزه نيازي به اجازه حاكم شرع و مراجعه به او ندارد.

سوم: مقصود از دادن پول، قرض دادن به شركت باشد، به اين صورت كه خريدار مبلغي را مثلاً براي شش ماه به شركت قرض مي دهد و آن شركت موظف است علاوه بر بازپرداخت مبلغ مذكور، با انجام قرعه كشي مبلغي را به عنوان جايزه اگر قرعه به نامش اصابت كرد بپردازد، اين معامله حرام است ، زيرا از نوع قرض ربوي به شمار مي رود.