آزمون «شایان» پیش روی مجلس، وزارت ارشاد، سازمان تبلیغات و دیگران!

آیا ارائه «خدمات ارزش افزوده مخابراتی» یا همان «وس» در کشورمان به کلاهبرداری‌های وسیع و زیان دیدن بسیاری از شهروندان منجر شده است؟

به گزارش «تابناک»؛ از یک هفته پیش که وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات از فرارسیدن شب تیره و تار کلاهبرداران ارزش افزوده خبر داد و اعلام کرد که همه مشترکان تلفن همراه در کشورمان می‌توانند با شماره گیری *۸۰۰*۶# [ستاره هشتصد ستاره شش مربع] پی ببرند که چه میزان بابت پیامک‌های ارزش افزوده در سه سال اخیر از کف داده اند، نبردی آغاز شده که حدس زدن پایان آن ساده نیست.

از یک سو برخی در تلاشند تا ثابت کنند که فعالیت شرکت‌های ارزش افزوده، نه تنها کلاهبرداری نیست، که موجب خلق شمار زیادی شغل در کشور شده که در صورت تعطیلی این کسب و کارها، به بیکاری دامن خواهد زد و از سوی دیگر، پویش وزارت ارتباطات بسیاری را به این نتیجه رسانده که کلاهبرداری وس‌ها وسیع‌تر از چیزی بوده که به نظر می‌رسیده است.

این تقابل و نبرد تا آنجا وسعت گرفته که اگر علاقه مند به این مبحث هم نباشید، بعید است درباره اش چیزی نشنیده یا نخوانده باشید، چون رسانه ملی در صف مدافعان وس‌ها و مخالفان وزارت ارتباطات قرار گرفته و شبکه‌های اجتماعی هم پر شده از پیامک‌های استعلام مردمی از سامانه معرفی شده که نشان می‌دهد وس‌ها از ایشان نیز مبالغ مختلفی دریافت کرده اند.

البته همه این‌ها تنها بخشی از ماجراست و در بخش دیگر، بررسی پایان وس در مجلس شورای اسلامی و حتی قوه قضائیه نیز کلید خورده است. نکته‌ای کلیدی که نشان می‌دهد ابعاد ماجرا در آینده وسیع‌تر هم خواهد شد و چه بسا فرجامی متفاوت برای ماجرا رقم بزند. با این ملاحظه که می‌دانیم حالا پرسش طرح شده در ابتدای این گزارش، توجه عموم را به خود جلب کرده و چشم بستن بر برخی پاسخ‌های مستدل داده شده به آن ساده نیست؛ برای نمونه، می‌شود به پاسخی اشاره کرد که «شایان»، جوان اهل جوانرود استان کرمانشاه به این پرسش داده است: اینکه وس‌ها در سه سال اخیر بالغ بر ۱۲ میلیون تومان از حسابش برداشت کرده اند تا نشان دهند، هیچ حد و مرزی برای نیل به سود بیشتر قائل نیستند. قصه عجیبی که موجب شد، احضار آذری جهرمی به کمیسیون صنایع مجلس پیرو سؤال نمایندگان از وی، پایان جالب توجهی داشته باشد.

 

آن گونه که یکی از حاضران در آن نشست نقل کرده، وزیر ارتباطات در پاسخ به پرسش نمایندگان ابتدا مورد «شایان. ق» را مثال می‌زند و بعد برای آنکه نمایندگان در جریان بلایی که وس‌ها بر سر وی آورده اند قرار گیرند، با وی تماس می‌گیرد تا مشخص شود این جوان بیست و پنج ساله در حرفه بتن ریزی مشغول به کار است و دو دستگاه تلفن همراه دارد که یکی معمولی است که هزینه دریافت شده از وی مربوط به سیم کارتی است که روی همین گوشی فعال است!

به تعبیر بهتر، این اتفاق برای خط تلفنی رخ داده که روی یک گوشی ساده نصب است، نه گوشی هوشمند؛ موضوعی که نشان می‌دهد خطر وس نه متوجه افرادی که گوشی تلفن همراهشان هوشمند است، بلکه متوجه عموم دارندگان تلفن همراه در کشور است. متوجه همه پنجاه و چند میلیون تلفن همراهی که در کشورمان فعال است و بارها پیامک‌هایی دریافت کرده و می‌کنند که مضمونشان «دوست داری همسرت عاشقت بشه؟» یا «طرفدار استقلالی یا پرسپولیس یا تراکتور» یا «بیا با خواننده محبوبت چت کن!» است!

پیامک‌هایی که شاید جالب باشد بدانید ارسال کنندگانشان بر اساس مصوبه‌ای از شورای عالی فضای مجازی، از وزارت ارشاد مجوز گرفته اند و اصلی‌ترین مرجع نظارت بر آن‌ها سازمان تبلیغات اسلامی است! ناظری که در سه سال اخیر بابت نظارت بر وس‌ها حدود یکصد میلیارد تومان دریافت کرده و حالا به نوعی متهم به همکاری با ایشان در پروسه کلاهبرداری از جمع کثیری از مردم است و ظاهرا ترجیح داده سکوت کند.

درست مانند واکنش وزارت ارشاد و شورای عالی فضای مجازی و دیگرانی که در راه اندازی وس‌ها و رسیدنشان به این نقطه نقش آفرینی کرده اند و حالا پیش رویشان انبوه مردمی هستند که به مانند «شایان» مال باخته پروژه وس هستند و نمی‌دانند شکایتشان از این شرکت‌ها راه به جایی خواهد برد یا نه؛ مردمی که می‌بینند برخی نمایندگان و مسئولان و نهاد‌ها به جای پیگیری حقوق حقه امثال شایان، به شدت به حمایت از وس‌ها برخاسته اند.

موضع گیری‌ عجیب و ابهام آفرین که اگر بدانیم پای گردش مالی چند هزار میلیاردی در سال در میان است و سودش روانه جیب شرکت‌هایی می‌شود که سال هاست هویتشان را پنهان نگه داشته و با پیامک‌های حاوی مسائل عجیب و بدون رعایت حداقل‌های ضروری و قانونی پیامک‌های ارزش افزوده از جمله «تأیید دو مرحله ای»، به پر کردن جیب خود مشغولند، جالب‌تر به نظر می‌رسد؛ شرکت‌هایی که «تابناک» در روز‌های آتی هویت برخی شان را منتشر خواهد کرد.