راه حل جایگزین افزایش قیمت بنزین
دکتر جعفر قادری

دخالت سران قوا در سهمیه بندی بنزین همراه با افزایش قیمت بنزین سهمیه بندی شده و مصرف اضافی، التهاباتی را در جامعه بوجود آورده و فضای حقیقی، مجازی و رسانهها را به مخالفت با تصمیم سران واداشته است. بنده در اردیبهشت سالجاری در یادداشتی که در خبرگزاری ها، سایتها و روزنامههای مختلف انعکاس یافت برای کمک به تصمیم گیری بهتر مسئولین پیشنهاد جدیدی را به عنوان جایگزین مطرح کردم. علیرغم استدلالهایی که در مخالفت با افزایش قیمت بنزین توسط اینجانب و دیگران مطرح شده است، با اصرار دولت، متاسفانه مصوبه سهمیه بندی و افزایش قیمت بنزین در شب میلاد پیامبر (ص) و امام صادق (ع) یعنی شبی که همه انتظار عیدی از دولت داشتند، به اجرا درآمد. کج سلیقگی و بی تدبیری در میزان افزایش قیمت و زمان اجرای تصمیم در حدی بود که موافقان و مخالفان دولت را برعلیه دولت متفق کرد. در شرایطی که التهابات ناشی از اعتراضهای مردمی در عراق، لبنان و کویت و برخی از کشورهای منطقه فروکش نکرده است، جرقه زدن به هیزم عصبانیت مردم به بهانه افزایش قیمت بنزین توسط دولت اگر از سر غرض ورزی نباشد، نهایت بی تدبیری است.
ممکن است هدف از افزایش قیمت بنزین، افزایش درآمد دولت و یا کاهش مصرف بنزین باشد. تجربیات گذشته نشان دهنده آن است که تحقق این اهداف مشکلاتی را بدنبال دارد. در شرایطی که حمل و نقل عمومی توسعه نیافته است و امکان جایگزینی سوخت دیگری بجای بنزین وجود ندارد، چه درآمدهای بدست آمده به مردم برگردانده شده و یا در اختیار دولت قرار بگیرد، افزایش قیمت بنزین منجر به افزایش قیمت سایر کالاها و خدمات شده و حتی افزایش چند صد درصدی قیمت کمکی به کاهش مصرف بنزین نمیکند و صرفا درآمد دولت از این محل را افزایش میدهد.
اشکال اتکاء به افزایش درآمد دولت از طریق افزایش قیمت بنزین این است که منجر به افزایش شدید قیمتها و نرخ تورم میشود، چراکه قیمت بیشتر کالاها به هزینه حمل و نقل وابسته است. در این شرایط بهتر است دولت روشی را در پیش بگیرد که هم درآمد مورد نظر را تامین و هم آثار و پیامد تورمی را بهمراه نداشته باشد. هرچند دولت اعلام کرده که هدفش از این افزایش قیمت کسب درآمد نیست و درآمد حاصله را بین ۱۸ میلیون خانوار توزیع میکند، ولی مردم حاضر به پذیرش تبعات منفی افزایش شدید قیمت در قبال دریافت آب نبات یارانه نیستند.
یکی از این روشها تامین درآمد مورد انتظار از طریق وضع مالیات سالیانه، بصورت درصدی از ارزش روز خودروها بجای افزایش قیمت بنزین است. در این روش اگر دولت درصدی از ارزش روز خودروها (مثلا یک درصد) را به عنوان مالیات در هر سال از مالکین دریافت و از افزایش قیمت بنزین صرفنظر کند، اثرات توزیعی، تخصیصی و تثبیتی بهتری نسبت به افزایش قیمت بنزین دارد. اگر تعداد خانوارهای کشور ۲۵ میلیون باشد و هر خانوار بطور متوسط کمتر از یک خودرو داشته باشد و تعداد خودروهای سواری کشور حدود ۲۰ میلیون در نظر گرفته شود و دولت بطور متوسط از هر خودرو ۲ میلیون تومان (خودروهای زیر ۵۰ میلیون تومان کمتر از ۵۰۰ هزار تومان و خودروهای بالای ۵۰۰ میلیون تومان بالای ۵ میلیون تومان) دریافت کند در سال حدود ۴۰ هزار میلیارد تومان از این نوع مالیات درآمد نصیب دولت میشود. برای اینکه به اثراث دیگر این سیاست اشراف بهتری پیدا کنیم به برخی از این اثرات میتوان اشاره کرد:
۱- از این نظر که افراد کم درآمد خودروهای ارزانتری دارند لذا مالیات کمتری میپردازند، عادلانه است.
۲- این روش کارا است. برخلاف روش سهمیه بندی که مستلزم افزایش قیمت برای مصارف بیشتر از سهمیه است و افراد را تشویق به خرید و احتکار خودرو بیشتر برای استفاده از سهمیه بنزین این خودروها میکند این روش افراد را تشویق به داشتن خودرو کمتر و در نتیجه کاهش تقاضا برای خودرو و کاهش قیمت خودرو میکند.
۳- در این روش از تبدیل شدن خودرو به یک کالای سرمایهای جلوگیری میکند. متاسفانه در شرایط تورمی، افراد برای حفظ قدرت خرید خود بخشی از نقدینگیهای خود را برای خرید خودرو اضافی اختصاص میدهند. با اختصاص سهمیه بنزین برای هر خودرو در شرایط سهمیه بندی، این انگیزه بیشتر و در نتیجه تقاضای اضافی برای خودرو، قیمت این دارایی شدیدا افزایش مییابد. این روش باعث میشود تا تقاضا برای خودرو اضافی کاهش و قیمت خودرو نه تنها افزایش نیابد بلکه کاهش هم داشته باشد.
۴-، چون قیمت خودروهای وارداتی بالاست افراد برای پرداخت مالیات کمتر تقاضای خود را برای خودروهای ارزانتر که امکان تولید آن در داخل بیشتر است را افزایش و تقاضا برای خودروهای وارداتی کاهش مییابد.
۵- امکان وصول این مالیات از طریق کارتهای بانکی متصل به کارت بنزین هم بصورت ماهیانه وجود دارد و لذا دریافت تدریجی آن فشار زیادی به قشرهای کم درآمد وارد نمیکند.
۶-، چون امکان معافیت خودروهای عمومی و تاکسیها هم از این مالیات وجود دارد و قیمت بنزین هم افزایش نیافته است هزینه حمل و نقل بار و مسافر افزایش نمییابد و لذا شاهد افزایش نرخ تورم نخواهیم بود.
۷- با روشهای تکمیلی، چون کاهش عرضه سوخت و یا سهمیه بندی عرضه آن در شهرها و مناطق مرزی میتوان جلو قاچاق بنزین به خارج از کشور را هم گرفت.
۸- با تثبیت اوضاع اقتصادی امکان تعدیل قیمت بنزین هم بمرور فراهم خواهد شد.
۹- با اختصاص گاز سی ان جی به تاکسیها و وانت بارها و افزایش تدریجی قیمت بنزین برای خودروهای شخصی ضمن جلوگیری از افزایش قیمت بار و مسافر، اعتراضات مردمی کمتری خواهیم داشت.
۱۰- برای جلوگیری از قاچاق بنزین، میتوان در مناطق مرزی گاز سی ان جی را جایگزین بنزین کرد. عدم امکان قاچاق سی ان جی به خارج از کشور، خیال دولت را از بابت قاچاق این سوخت راحت میکند.
۱۱- اختصاص درآمد حاصل از مالیات بر خودروها به توسعه حمل و نقل ریلی درون شهری و برون شهری و نیز تقویت ناوگان اتوبوسرانی و مینی بوسرانی، به دولت امکان بیشتری برای سرعت دادن به افزایش قیمت بنزین و سوق دادن تقاضا از حمل و نقل خصوصی به حمل و نقل عمومی را خواهد داد.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
دشواري نداره كه خيلي هم خوبه
و اگر كسی از ماشینش استفاده نكرد یا كمتر استفاده كرد چی؟
بازم كه داره این هزینه سالانه رو بر اساس ارزش خودروش می پردازه نه بر اساس مقدار استفاده.
آیا این عدالته؟
بهتر است ازاین طراحان برای اراره امور کلیه ممالک استفاده شود حیف است اینجا بماند وسایر کشور ها ازچنین طراحان بی بدیل محروم بمانند
بیت المال متعلق به همه مردم است نباید بین مردم تبعیض قائل شد ندادن کمک معیشتی و یا قطع یارانه از افزایش قیمت بنزین بدتر است
چه بلایی سر من بازنشسته که معیشت نمی گیرم اوردید. زمانی که قیمت طبق گفته شما ثابت نماندو........توکل برخدا
پیشناهاد کشکی ایه!
دولت هم ظاهرا کارشناسانی همانند این آقا دارد. به جای استفاده از اتومبیل های ارزان قیمت با مصرف سوخت بالا بهتر نیست اتومبیلهای ایمن، کم مصرف، راحت و ... را استفاده کرد و صرفه جویی حاصل از مصرف بنزین، و نیز کم شدن هزینه های کشتار جاده ای و خسارت های دیگر را در نظر گرفت که به مراتب عاقلانه تر است. نویسنده اصلا به این فکر کرده که مثلا فردی که یک اتومبیل برقی یا هیبریدی دارد چرا باید سالی 5 میلیون مالیات پرداخت کند؟
مشکل این جاست که در حال حاضر مواد اولیه در انحصار قشر مرفه است و شما به هر ترتیب که این قشر را تحریک کنید موجب گرانی همه کالا ها خواهند شد.حال می خواهید ماشین شان را هزینه بر کنید یا مالیاتشان را افزایش دهید ویا یارانه شان راقطع کنید ویا روش های دیگر.درواقع انحصار و عدم توانایی سیستم در قیمت گذاری و تثبیت قیمت ها موجب گرانی است حتی بی دلیل.
این نظرات اکثرا تهمت و توهین به مردم و دولت است تابناک در چه خطی هستی
آقای جهانگیری فرمودند ما بنزین هم صادر می کنیم ( باشگاه خبرنگاران جوان) عالیست
مورد 7 و 10 باید دقت بیشتری روش بشه چونکه هرگونه تفاوت قانون بین دو استان مجاور موجب نارضایتی میشه در ضمن 17 استان ایران مرزی به حساب میاد (چه خاکی و چه آبی) پس هم بحث تفاوت قانون اینجا اشتباه و هم جایگزینی سوخت وسایل نقلیه در این استانها کار پرهزینه و سختی به نطر میرسه. طرح با توجه به توضیحات، طرح خوبیه ولی واسه جلوگیری از قاچاق راهکاری نداره. من پیشنهاد میکنم تلفیقی از این طرح و طرح فعلی در همه ی استانها و جدی گرفتن طرح توسعه خودروهای الکتریکی و گازسوز و یا هیبریدی در دستور کار دولت قرار بگیره با این کار ما قانوناً و توسط دولت بخش عمده ای از بنزینمون رو صادر میکنیم که به مراتب سود بیشتری نسبت به صادرات گاز و نفت واسه دولت داره در ضمن آلودگی هوا کاهش پیدا میکنه و به مرور اشتغالزاییهای جدید صورت میگیره. من تخصص لازم رو ندارم و فقط یه مقداری فکر کردم روش پس لزوماً حرفم همه جانبه نیست. صرفاً یه پیشنهاده
دوستان متخصص لطفا نظرشون رو درباره مزایا و معایب این پیشنهاد بنویسند.
قیمت بنزین اصلا همخوانی نداره با هیچ کجا - باید قیمت بنزین متناسب با تورم افزایش پیدا کنه
تا کی میخواهیم سوبسید بدیم به بنزین آقای دکتر ؟
دستتون درد نکنه. با این راهکاری که دادید دولت بنزین رو که گرون کرد انشا.. بزودی این طرح شما رو هم پیاده می کنه.
افرین بر این تفکر وایده دکتر قادری شما باید سکاندار دولت باشید
سلام
با راه حلی که آقای دکتر قادری گفتند، باز هم مصرف بنزین کاهش پیدا نمیکنه، صرفا درآمدی که دولت میخواد، از این راه تامین میشه.
یک اعتقادی که ایرانی جماعت داره اینه که وقتی بابت چیزی پول پرداخت میکنه باید اونقدر ازش استفاده کنه تا به قول معروف حلالش کنه!!! حالا مثلا من که پراید دارم بخوام در سال، 500 هزارتومن مالیات بابت ماشینم بدم نه تنها استفاده از ماشین رو کمتر نمیکنم بلکه بیشتر میارمش تو خیابون تا پول مالیاتی که میپردازم حلال بشه!
اینجوری هم ترافیک بیشتر میشه هم مصرف بنزین و آلودگی هوا افزایش پیدا میکنه
باز بوی انتخابات به مشام رسیده. ایندفعه بیخیال
سلام علیکم اقای دکتر جعفر قادری
اشکالاتی که به پیشنهاد شما وارد است .
1 قیمت خودروها با مدلهای متفاوت و سالهای ساخت متفاوت چگونه تعیین میشود ؟
2 مبنای قیمت روز خودروها چیست ؟
3 یک خودرو در سال ممکن است چند بار دست به دست شود مالیات را چه کسی میدهد ؟؟
4 افزایش مصرف سوخت را چه شکلی باید جبران کرد ؟
5 لیاقت مردم ما استفاده از خودروهای بی کیفیت داخلی نیست که با این کار مردم به خرید آنها سوق پیدا کنند. .
6 این مالیات خودروسازها را به سمت خودروهای بیکیفیت ارزان هدایت میکند
7 آلودگی هوا بیشتر میشود
و خیلی علتهای دیگر میشود پیدا کرد
به نظر روش خوبی میاد. حداقل ارزش بررسی کارشناسی دارد. چون مستقیما مربوط به بخش خودرو میشود و تاثیری در سایر اقلام مورد استفاده مردم ندارد.
همون بهتر که بنزین گرون شد به جای این طرح مالیات گرفتن از هز خودرو
دوست عزیز ما سالانه مبلغ زیادی رو بابت بیمه و عوارض میدیم همین مونده از خودرو هم مالیات بگیرن
واقعا هیچ راه حل دیگه ای وجود نداره به جز دست کردن تو جیب مردم، من که کارشناس نیستم یه راه حل رو به شما پیشنهاد میکنم
هر ساله بوذجه زیادی صرف پرداخت حقوق کارکنان دولت میشه و همچنین بودجه زیادی صرف اداره جات و وزارتخونه های مختلف میشه که شاید 20 درصد هم بازدهی نداره، مثلا برای یه کار جواز کسب ساده یه مراجعه کننده باید صد جا مراجعه کنه و مهر و امضا بگیره اگه این فرایند دادن مجوز سه روزه اتفاق بیفته دیگه نیاز به این همه کارمند نیست که دولت بخواد حقوق پرداخت کنه
این مثالی از مشت نمونه خروار بود
و تنها راه حل اصلاح ساختارهای اداری جهت کوچیک کردن دولت هست و لاغیر
به نظر بنده اصلا طرح خوبی نیست
این آقا "دکترای" چی هست؟ اقتصاد که به نظر نمیاد باشه. چون منطق و استدلال اقتصادی در این نوشته وجود نداره.
به جای افزایش قیمت بنزین اگر تدابیری اندیشیده می شد که پول ملی تقویت شود نه تنها نیاز به افزایش بنزین بود بلکه همزمان نیاز به افزایش دیگر کالاها هم نبود ضمن اینکه نه تنها اعتراضاتی بدنبال نداشت بلکه باعث خوشحالی مردم هم می شد فقط در این میان برخی از سودجویان و دلالان ضرر می کردند البته چون حاکمیت طرفدار دلال پروی و آقازاده های رانت خوار است هیچگاه این روش را دنبال نخواهد کرد و به بهانه نشدن حتی به آن فکر هم نخواهد کرد
راهکار پیشنهادی بسیار عالی است. سپاس از شما بزرگوار
آیا این چنین نظراتی به کمیته تصمیم گیریها ارسال نمیشه ؟ از نظر کارشناسان استفاده نمیشه ؟
چرا اصل مسئله را پاک می کنید.
چرا باید همیشه با دنیا جنگ داشته باشیم و همیشه مردم تاوانش را بدهند.
سلام
با راه حلی که آقای دکتر قادری گفتند، باز هم مصرف بنزین کاهش پیدا نمیکنه، صرفا درآمدی که دولت میخواد، از این راه تامین میشه.
یک اعتقادی که ایرانی جماعت داره اینه که وقتی بابت چیزی پول پرداخت میکنه باید اونقدر ازش استفاده کنه تا به قول معروف حلالش کنه!!! حالا مثلا من که پراید دارم بخوام در سال، 500 هزارتومن مالیات بابت ماشینم بدم نه تنها استفاده از ماشین رو کمتر نمیکنم بلکه بیشتر میارمش تو خیابون تا پول مالیاتی که میپردازم حلال بشه!
اینجوری هم ترافیک بیشتر میشه هم مصرف بنزین و آلودگی هوا افزایش پیدا میکنه
مسله الودگى هوا را مطرح نكرده ايد اما با كليات بالا كاملا موافقم واگر دو سوم توليد بنزين را سهميه بندى نمايند و براى درخواست بيشتر بنزينى نباشد متقاضيان با مديريت ذخيره خود از حمل و نقل عمومى استفاده كرده و يك سوم باقيمانده توليد را صادر نمايند تا با درامد ان ايجاد كار نمايند كه بهتر از پرداخت نقدى تنبل پرورى است متشكرم
دوست عزیزم جناب آقای دکتر قادری
صحبتهاتون رو تا آخر خوندم ، به نظر پیشنهاد خوبیه اما موضوع اینه که دولتها همیشه آسانترین راه را برای دسترسی به درآمد از جیب قشر ضعیف که مردم باشند انتخاب می کنند
این دولت هیچ وقت نمیاد خودش رو با صاحبان سرمایه در بی اندازه
این دولت به اسم تدبیر و امید در حال غلتیدن در بی تدبیریه و تدبیر و امید فقط یک شعار انتخاباتی بود.
اینکار نمیکنن چون هدفشون حل مشکلات مردم نیست در آن صورت قیمت خودرو پایین میاد و آقایان متضرر میشن
نگرش یک وجهی همواره غلط بوده است
معزل بزرگ اختلاف قیمت سوخت با کشورهای هسمایه و قاچاق سرمایه ملی ، در مقال دیده نشده است.
پالایشگاه های کشور، برای هسایگان ما کار می کند نه ما.
روشهای خیلی بهتری برای حل مشکل بنزین وجود ولی فقط دولتها دنبال حل کسری بودجه و درامد زایی خوشان بوده اند ان هم به بهانه های مختلف مثل حل آلودگی هوا و کاهش مصرف و بنزین و ...
یکی از راههای موثر همین که خودرو سازها سر هفته میلیونی قیمتها را بالا می برند باید دولت ازشون درصدی از این قیمت خودرو را برای سوخت تخصیص بدهد که نه تبعات بالا رفتن قیمت سایر اجناس را بدنبال دارد و نه بر قیمت حمل و نقل اثر میگذارد
دولت اگه کارشناس داشت الان وضع ایران این نبود
فقیرترین ملت در کل دنیا شدیم
چه دانشمند هایی داریم توی این مملکت خبر نداریم!
جناب قادری محاسبات شما همه اش از روی حدسیات است آیا میدانید 52 خانوارها خودرو ندارند
عالی بود
چه ایده ی جالبی ... چرا دولت این کار رو انجام نمیده.!!!
با سلام واقعا پیشنهاد منطقی و خوبی هست کاش گوش شنوایی هم بود میشنید اینجور نظرات رو
کیه که گوش بده . دولت اگه این کارشناسان رو توی بدنه خودش داشت اینقدر مشکلات نبود که . مشکل اینه که هیچ کسی تو حوزه کاری خودش کار نمیکنه و نظر نمیده . همه میخوان توی همه امور دخالت کنن و نظر بدن نتیجه هم میشه این
لایک
جناب اقای دکتر محترم
لطقا این تز خود را در یک استان پیاده سازی بفرمایید و بعد نتیجه را در قالب پیشنهاد ارائه کنید.
شما هم افزایش تدریجی قیمت بنزین رو استدعا دارید، هم مالیات مستقیم از صاحبان خودرو. یعنی چی. می خوایی یه چیزی هم دستی بدیم.. دشمن می خواییم چی کار. همه دور هم هستند دیگه..
خدا وکیلی شما دکتری ، دکتر
کسی از شما نظر نخواست آقای دکتر
متفکرین بزرگ
به جای افزایش قیمت بنزین، اختلاسگران را دستگیر و کلیه ی ثروتهای خودشان و خانواده های درجه یک اونها رو ضبط کنین و به بیت المال برگردونین.
آقای رییس جمهور خیلی راحت پای نامه ی افزایش قیمت بنزین رو امضا میزنه اما ثروت برادرش رو که فساد مالی داشتن ضبط نمیکنه.
حضرت علی با برادرش عقیل خارج از عدالت رفتار نکرد و دیناری اضافه بهش پرداخت نکرد، اونموقت شما دم از عدل علی میزنین؟؟؟؟ . به زندگی مردم ضربه نزنین. علی وار کشور رو اداره کنین لطفااااااا
این طرح جناب دکتر که بجای افزیش قیمت بنزین مالیات از خودرو گرفته بشه مثل این میمونه که دولت پول نقد رو ول کنه بره دنبال نسیه، اون وقت باید همون قدر پول خرج کنه و کارمند استخدام کنه تا مالیات رو نقد کنن و بریزن تو خزانه دولت .
دقیقا طرحی که نویسنده به آن اشاره کرده در اکثر کشورهای دنیا اجرا می شود و صد در صد عادلانه است
ضمن تائید قسمت اول فرمایشات جنابعالی بنظر من دولت میبایستی از چند سال پیش بموازات نرخ تورم قیمت کلیه خامل های ا نر ژی را افزایش میداد و از بایت درامد آن سرمایه گذاری در حمل و نقل عمومی و بهینه سازی در مصرف انرژی انجام میگرفت. همانطور که شما اشاره کردید پرداخت یارانه انرژی باعث افزایش نقدینگی و تورم خواهد شد. متاسفانه دولت محترم از نخبگان و کار شناسان اقتصادی کمک نمی گیرد.
من در دانشگاه شیراز در کلاسهای دکتر قادری شرکت داشته ام اولا انسان شریف و باسوادی هستند دوما بسیار ایده عالی و خوبی ارائه داده اند
آقای دکتر این چه پیشنهادی است که ارائه دادی ؟ به چند دلیل نمیشود این پیشنهاد شما را جدی گرفت :
1. آمار خانوار و تعداد خودرو اشتباه است و به تبع آن براورد درامد حاصل از آن نیز اشتباه است.
2. به عدد دو میلیون از هر خودرو چگونه رسیدی ؟ آیا از نوع خودروهای کشور مدلشان قیمت روزشان باخبرید قطعا اینطور ننیست لذا درامد براوردی باز اشتباه است.
3. شهرداریها سالانه درصدی از قیمت خودرو را بعنوان عوارض دریافت میکنند
4. بموجب قانون اخذ هرگونه وجه ولو یک ریال از مردم مجوز قانونی میخواهد این مالیات را تحت چه عنوان خذ کنید مالیات بر درامد ؟ دارایی؟ باید در نظر داشته باشید که مالیات نقل انتقال ارزش افزوده هم که از خودور گرفته میشود
5. آیا آثار وضع این مالیات جدید را محاسبه نموده اید؟
آثار طرح جدیدتان را با آثار افزایش قیمت بنزین مقایسه کرده اید؟
6 چند عدد را ضرب و تقسیم کردید گفتید این هم درامد. هزینه های وصول ان را مقایسه کردهاید؟
7. طرح شما چه مزیتی بر اطرح افزایش قیمت بنزین دارد؟
8. درامد مد نظر دولت برای وصول از قبل افزایش قیمت بنزین 40 هزار میلیارد است؟
9. هیچ عقل سلیمی با خرید و احتکار خودرو به فکر استفاده از سهمیه آن می افتد چون همان بهای خودور را بانک بگذارد مابه التفاوت قیمت بنزین را میتواند بصورت سود از بانک دریافت کند
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.